Wieś położona w gminie Sulęcin powiatu sulęcińskiego. Wielokrotnie wymieniana jako: Sarin, Zarino, Sehren, Szeren. W 1250 roku po raz pierwszy pojawia się nazwa wsi, gdy w jednym z dokumentów wymieniony został wśród świadków Boguphalus de Sarin(Boguchwała). Był to rycerz króla Przemysła, który w 1256 roku wraz z synem Zdislausem(Zdzisławem) sprzedał wieś Zarino templariuszom z Wielkiej Wsi. Wymieniana w latach późniejszych-1256(Zario), 1545(Sehren, Szeren), 1560, 1565(Zarzyn), 1631, 1664(Żarzyn). Od 1347 roku własność joannitów łagowskich(część autorów podaje, że od 1314 roku). Na terenie wsi w 1545 i w 1548 roku lenno posiadał Hans von Horn. W 1558 roku lenno posiadał Hans von Wermsdorf oraz w 1588 roku bracia von Logau: Zacharias, Anselm i Maximilian. Wg spisu z 1718/19 roku własność joannitów z Łagowa. Dobra przejęte przez państwo pruskie po sekularyzacji dóbr  kościelnych. W 1879 roku majątek o powierzchni 152,80ha należał do Pani Adolphine Koch. Później niewielki majątek należący od początku XX wieku do rodziny Sckerl – wymieniony Georg oraz Richard Sckerl.  Majątek ten w 1907 roku liczył 180 ha ziemi. Drugim majątkiem 100 ha był majątek należący do karczmarza Müller. W 1914 roku majątek obejmował 182ha i należał do Geroga Sckerl, drugi o powierzchni 100ha należał do Friedricha Müller. W 1929 roku w spisie majątków widnieje: Georg Sckerl(182ha), Ernst Schilling(103ha), Karl Rettig(31ha).

We wsi stały dwa dwory. Dwór rodziny Sckerl rozebrano w 1949 roku a na miejscu dworu postawiono kościół.

Wieś położona w gminie Jasień powiatu żarskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1240 roku(Zabloto, Sablote), później jeszcze w 1329(Zubiloch), w 1360(Zablat) oraz w 1381 roku(Sabelat) będąc własnością rodu von Biberstein właścicieli państwa stanowego Żary. W 1837 roku majątek w posiadaniu rodziny von Dallwitz. W 1845 roku dobra są własnością F. Schaube. W 1879 roku majątek o powierzchni 335,80ha jest domeną państwową dzierżawiona przez  niejakiego Bullrich. W 1896 roku domena państwowa dzierżawiona przez  Louisa Bullrich obejmowała 238ha gruntów. W latach 1903-1914 dzierżawcą majątku był Lutze. W 1929 roku kilka majątków-gospodarstw nie przekraczających 50ha- August Dittrich(28ha), Hermann Dittrich(40,5ha), Otto Dittrich(26,4ha), Herm.Drӧge(28,5ha), Herm.Grondke(28ha), Otto Kuban(28ha), Paul Schmidt(28,5ha), Hermann Schütze(30,7ha). W latach 30-tych XX wieku dwór zajęty przez żeński Obóz Hufca Pracy Niemieckiej Młodzieży.

DWÓR

W północno-wschodniej części wsi  park krajobrazowy jako pozostałość po założeniu pałacowo-parkowym. Obok zabudowania gospodarcze.

Wieś położona w gminie Niegosławice powiatu żagańskiego. Wzmiankowana jako Novum Bresniz już w 1300 roku. Prawdopodobnie właścicielem w tym czasie był Teodoryk Pesna. W XV wieku jako właścicieli wymienia się: Christoph von Bresnitz(1461), Christoph von Pless(1499). W 1555 roku posiadaczami wsi byli bracia Jan i Krzysztof von Haugwitz. Prawdopodobnie rodzina von Haugwitz wybudowała na terenie wsi dwór obecnie będący w ruinie. Kolejnym właścicielem wsi była rodzina von Niebelschütz. Posiadali dobra do lat 80-tych XVII wieku. W XVIII i XIX wieku majątek posiadały rody: von Knobelsdorff, von Zedlitz, von Heuthausen. Rodzina von Heuthausen posiadała majątek do końca XIX wieku i była budowniczym pałacu na terenie majątku. Majątek należał również do rodu von Vigny.

DWÓR

Ruina dworu zbudowanego w XVI wieku, rozbudowanego w roku 1603 i w XVIII wieku. Od końca XIX wieku pozostaje w ruinie. Renesansowy, murowany z kamienia, złożony z dwóch skrzydeł ustawionych do siebie pod kątem prostym, trzykondygnacyjny. Przy dworze resztki założenia parkowego.

Ruina dworu-2022r.

Pałac

Ruina pałacu-2022r.

Ruina pałacu usytuowanego obok pozostającego w takim samym stanie dworu. Pałac powstał zapewne w końcu XIX wieku, kiedy to w wyniku pożaru zniszczeniu uległa poprzednia rezydencja rodowa.

Ruiny zabudowań gospodarczych-2022r.

Dzwonnica z 1835r.

Położona w granicach Dolnego Śląska, Zielona Góra należała do Księstwa Głogowskiego dzieląc jego historyczne losy. Początki miasta sięgają XIII wieku- przypuszcza się, że założone zostało ok. 1222 roku. Po raz pierwszy wymieniona w roku 1302. Prawa miejskie otrzymuje w 1323 roku. Od połowy XIV wieku rezydowali tu piastowscy książęta, z linii głogowskiej– Henryk V Żelazny i Henryk VIII. Po śmierci Henryka XI  Zielona Góra była pod zarządem księcia Jana II Żagańskiego. Po pokoju kamienieckim od 1482 roku Zielona Góra znalazła się pod skrzydłami Jagiellonów, księstwo głogowskie z całym Śląskiem objął król Czech, Władysław Jagiellończyk, który przekazał zarząd nad księstwem księciu Janowi Olbrachtowi jako namiestnikowi króla Czech, a później księciu Zygmuntowi Jagiellończykowi. Po 1526 roku pod koroną habsburską. W latach 1544-1561 zamek i miasto oddane w zastaw miejscowej szlachcie- w tym czasie w rękach rodu von Kittlitz ze Świdnicy,  wymieniony Balthasar i Ulrich von Kittlitz.   Od 1596 roku wolne miasto. Rozwój miasta w wiekach XVI i XVII powstrzymywany wielokrotnie przez pożary i zniszczenia wojenne. Ponowny rozwój miasta następuje w XVIII i XIX wieku. Działania wojenne 1939-1945 nie przyniosły większych zniszczeń w strukturze miasta. 

ZAMEK

Książęcy zamek wybudowany prawdopodobnie w XIII/XIV wieku jako siedziba przedstawiciela władzy książęcej, został w roku 1488 zburzony i więcej nieodbudowany. Nieznana jest jego lokalizacja zamku , przypuszcza się tylko, że mógł być usytuowany w okolicy ulicy Zamkowej lub u zbiegu obecnych zielonogórskich ulic: Zamkowej, Wandy i Krakusa. Drugą lokalizacją może być tzw. Góra Ceglana(obszar obecnego Parku Winnego oraz Palmiarni).

WILLE

Wieś położona w gminie Pszczew powiatu międzyrzeckiego. Początki wsi sięgają XIII wieku. Po raz pierwszy wymieniona w 1403 roku. Od średniowiecza była własnością biskupów poznańskich. Po kasacji dóbr kościelnych przez władze pruskie przekazana w ręce książąt Hohenloe-Ingelfingen, właścicieli Pszczewa. Na przełomie XIX i XX wieku majątek jest własnością Rudolfa Hoene z Lipowca.

Wieś położona w gminie Skąpe powiatu świebodzińskiego. Początki wsi sięgają XII/XIII wieku. Od XIII wieku należała do klasztoru cysterek w Trzebnicy. Po sekularyzacji dóbr w 1810 roku majątek przejmują władze pruskie. Dobra od rządu otrzymał generał Bogislav Friedrich Emanuel hrabia Tauentzien von Wittenberg. Po jego śmierci majątek hrabiego zakupił od wdowy w roku 1827 Friedrich Gottlieb Mettke. W 1879 roku majątek o powierzchni 884,70ha należał do Pani Johanny Mettke, z domu von Werder(ur.1820). W 1896 roku jej majątek obejmował 1730ha. W skład dóbr wchodził majątek Rokitnica(Schӧnfeld) i folwark Zapiekle(Pickelsvorwerk). Administratorem majątku był Fritz Schrӧder. W 1914 roku majątek obejmował 1720ha i należał do kapitana Joachima von Oertzen(ur.1877). W skład majątku wchodziły: majątek Rokitnica(Schӧnfeld) i folwark Zapiekle(Pickelsvorwerk). W 1914 roku właścicielem majątku był  Dr. Pondorf. W 1929 roku majątek jest własnością spółki Rittergut Sawische GmbH Berlin i obejmował 1297ha.

ZESPÓŁ PAŁACOWY

 We wschodniej części wsi położony jest zespół pałacowy w skład którego wchodzi pałac, park krajobrazowy oraz zespól folwarczny.

Wieś leżąca 11 km na południe od Zielonej Góry, w powiecie zielonogórskim, wzmiankowana po raz pierwszy w 1305 roku. Z tego okresu pochodzi kościół z XIII wieku, zbudowany z kamienia polnego, którego zachowane do dzisiaj ruiny możemy oglądać w północnej części wsi. Jako właścicieli wsi w XIV i XV wieku wymieniana jest rodzina łużyckich Kietliczów/ von Kittlitz/, właścicieli pobliskiego Drzonkowa. Około roku 1555 następuje podział wsi- część należy nadal do rodziny von Kittlitz, druga jest w rękach rodu von Knobelsdorff. W roku 1646 Barbara von Zeidlitz-Kittlitz, wdowa po baronie von Kittlitz sprzedaje swoją część wsi Joachimowi von Lestwitz z Nechau. Z kolei on po kilku latach odstępuje tą część Zatonia von Arnheimb`owi. Wkrótce on sprzedaje ją Baltazarowi von Unruh, który około roku 1608 scala ziemie Zatońskie, zakupując pozostałą część wsi od rodziny von Knobelsdorff. W roku 1757 umiera ostatni z linii zatońskiej Unruhów- Jan Fryderyk. Dobra przechodzą w ręce Ferdynanda Boguchwała von Scopp z Przecławia. W 1771 roku sprzedaje dobra Zatońskie hrabinie von Cosel, wdowie po Fryderyku Auguście hrabim von Cosel z Zaboru, który był synem Augusta II i hrabiny von Cosel. Po jej śmierci w roku 1784 dobra dziedziczy jej syn- Gustaw Ernest, który z powodu hulaszczego trybu życia doprowadza majątek do ruiny. Sprzedaje go w roku 1789 Johnstonowi von Krögerborn. Dla dóbr Zatońskich następuje okres częstych zmian właścicieli. W roku 1791 majątek zakupuje von Ramin, później rotmistrz von Prittwitz, a w roku 1794 roku hrabia Jan Melchior Juliusz von Schweinitz. Dnia 30 stycznia 1809 roku Leopold Fryderyk von Goecking, kurator księżniczki kurlandzkiej i żagańskiej Doroty Biron, najmłodszej córki zmarłego w roku 1800 Piotra Birona, od Jana Melchiora Juliusza von Schweinitza nabył Zatonie wraz z Drzonkowem, folwarkiem w Raculi, sołectwem w Suchej. Do majątku księżnej należały również dobra w Otyniu, Klenicy, Swarzynicach, Czasławie i Barcikowicach. Dorota Biron(1793-1862) dnia 23 kwietnia 1809 roku wychodzi za mąż za Edmunda de Talleyrand-Perigord, bratanka ówczesnego ministra spraw zagranicznych Francji, Karola Maurycego. Będąc kochanką Karola, przez wiele lat przebywała we Francji na zamku Valencay. W Zatoniu po raz pierwszy pojawia się dopiero 13 czerwca 1840 roku. Po śmierci księżnej Doroty w roku 1862 jej majątek w tym Zatonie odziedziczył syn Aleksander Edmund książę de Talleyrand-Perigord. W 1879 roku sprzedaje Zatonie Karolowi Rudolfowi Friedenthal. Od roku 1879 właścicielką dóbr zostaje córka Karola, Renata baronowa von Lancken-Wackenitz, posiadająca Zatonie do 1945 roku.

Zespół pałacowy, w skład którego wchodzi ruina pałacu, ruina oranżerii, czworak i park. Park uznany za rezerwat przyrody znajduje się, wraz z położonymi na jego obszarze ruinami pałacu i oranżerii, pod opieką służby leśnej. W drugiej połowie XVII stulecia właściciel Zatonia, Słonego i Książa Śląskiego, Baltazar von Unruh buduje dwór, usytuowany na wschód od XIII-wiecznego kościoła. Budowa dworu trwała 4 lata od 1685 do 1689 roku pod kierownictwem mistrza budowlanego Jana Kolckena. Była to budowla(nawiązująca w części swym wyglądem do dworu w Ochli), murowana, dwukondygnacyjna, wzniesiona na rzucie prostokąta, nakryta wysokim czterospadowym dachem z wystawkami, z 26-osiową fasadą z wejściem głównym ulokowanym w kamiennym portalu. Elewacje boczne- wschodnia i zachodnia trzyosiowe.
Dwór przetrwał w swej pierwotnej formie do początku lat 40-tych XIX wieku. Księżna Dorota przebudowuje dwór z pozostawieniem bryły głównej. Dwór podwyższony został o jedną kondygnację, wysoki dach zastąpiono płaskim dachem z attyką z umieszczonym na niej herbem właścicielki oraz czterema wazonami w narożach, do elewacji frontowej dostawiono czterokolumnowy portyk dorycki z balkonem, podobny w elewacji ogrodowej. Elewacje pałacu otrzymały bardzo oszczędne opracowanie ograniczające się do boniowania i gzymsów międzykondygnacyjnych. Zastosowano zróżnicowane rozwiązania otworów okiennych poszczególnych kondygnacji co zaznacza odmienne przeznaczenie każdej z nich. Przebudowano istniejącą od strony wschodniej oranżerię i cieplarnię. W literaturze niemieckiej dominuje pogląd, że twórcą projektu przebudowy był sam Karol Fryderyk Schinkel(1781-1841), twórca pałacu Glienicke pod Poczdamem, pałacu w Kwilczu, w Owińskach, Samostrzelu. Projekt założenia pałacowo-parkowego powierzyła księżna jednemu z najwybitniejszych XIX-wiecznych twórców w tym zakresie- Piotrowi Józefowi Lenne(1789-1866), związanemu z dworem pruskim. Do jego projektów należą założenia w Karpnikach, Mysłakowicach, Kamieńcu Ząbkowickim czy Rogowie Legnickim. Wypalony w czasie ostatniej wojny pozostaje od tego czasu w ruinie. Zachowane mury obwodowe, murowane z cegły, trzykondygnacyjne, założone na rzucie prostokąta. Elewacje dłuższych boków urozmaicone czterokolumnowymi portykami.

Wieś położona w gminie Szlichtyngowa powiatu wschowskiego. Wzmiankowana w 1307 roku, kiedy książę wielkopolski i głogowski Henryk III nadał wieś klasztorowi klarysek w Głogowie. Wieś należała do sekularyzacji zakonu przez państwo pruskie. Pałac powstał w XVIII wieku prawdopodobnie na fundamentach starszej budowli. W 1841 roku majątek w rękach rodów von Nostitz oraz rodziny Drzewieckich. W 1857 roku majątek zakupiony przez majora von Hoven. W 1859 i 1865 dobra należały do Rosalie  von Hoven, z domu von Sanitz. W 1880 roku majątek należy do Bernharda Bernuth z Borowa. W 1910 roku właścicielem jest Friedrich Karl von Namzer.

PAŁAC                       

Popadający w ruinę pałac barokowy, z drugiej połowy XVIII wieku. Murowany, piętrowy, założony na rzucie prostokąta z parterową przybudówką z roku 1923. Wnętrza parteru nakryte sklepieniami kolebkowymi i kolebkowo-krzyżowymi. Dach mansardowy z nowymi lukarnami. W sąsiedztwie pałacu położony jest krajobrazowy park z XVIII wieku. Budynek użytkowany w latach powojennych(nowe lukarny na mansardowym dachu).

ZESPÓŁ DWORSKI

W północnej części położony był dwór rodziny Kühne.

Miejscowość leżąca na przesmyku jezior Kursko i Długie w pobliżu Gorzycy i Starego Kurska w powiecie Międzyrzeckim. Brak danych o pałacu. Rodzina von Kalckreuth posiadała Zamostowo w 1664 roku. W 1680 roku własność Leo Kurski(Lucke-Kurski). W latach 1707-1740 majątek był własnością rodu von Unruh. W spisie majątków z 1796 roku jako właściciel wsi figuruje  Johann Sebastian Gotthilf von Kalckreuth(1756-1820), który w 1792 roku przez małżeństwo z Constanze Gottliebe Tugendreich von Unruh(1768-1810) prawdopodobnie wykupił majątek w Zamostowie. Po śmierci Johanna Sebastiana majątek odziedziczył jego syn, Ernst Ehrenfried von Kalckreuth(1797-1858), budowniczy pałacu. Wymieniony w spisie właścicieli w 1845 i 1857 roku aczkolwiek w 1846 roku jako właściciel figuruje Gustav von Kalckreuth, prawdopodobnie pomyłka.  Ernst Ehrenfried zmarł bezpotomnie. Majątek odziedziczyła bratowa, wdowa po Constantinie Wilhelmie, Johanne Sophie Amalie, z domu von Pannewitz(1811-1874). W  spisie właścicieli w latach 1870-77 roku nadal jako właściciel figurował Ernst von Kalckreuth a majątek obejmował 248ha gruntów. Po śmierci Johanne Sophie Amalie von Kalckreuth dobra odziedziczył najstarszy jej syn, Karl Ernst Maximilian Sebastian(ur.1835). Żoną jego była Elisabeth Dorothea Emilie von Dziembowska z Bobowicka. W 1878 roku odsprzedał majątek kuzynowi, Leonhardowi von Kalckreuth(1821-1882), właścicielowi Chycin. Majątek odziedziczył młodszy syn z pierwszego małżeństwa, August Friedrich Wilhelm Leonhard von Kalckreuth(1853-1927), żonaty z Alice Henriette Emilie von Wartenberg z Glisna. Małżeństwo było bezdzietne. W 1896 roku majątek porucznika Leonharda von Kalckreuth obejmował 248,16ha gruntów. W 1907 roku majątek obejmował 248ha gruntów. Dzierżawcą był Benno Wittchen z Gorzycy. Po śmierci Augusta Friedricha Wilhelma Leonharda von Kalckreuth, właścicielem został wcześniej adoptowany jako syn Joachim von Kalckreuth(1902-1970) z Muchocina, będący właścicielem majątku do 1945 roku. Był synem Wilhelma von Kalckreuth i Clary Alexandry von Kalckreuth z Kurska. Ożeniony z Marią von Helldorf(1908-1989) miał z nią trójkę dzieci.

Wieś położona w gminie Otyń powiatu nowosolskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1516 roku. Należała wtedy do właścicieli Otynia, braci von Rechenberg. Od tego czasu do początków XX wieku wieś związana z majątkiem otyńskim. W XVII wieku mowa jest o folwarku. W 1926 roku miejscowy majątek był własnością Rainalda von Dassel.

ZESPÓŁ FOLWARCZNY

Przy torach resztki założenia folwarcznego w postaci budynku prawdopodobnie z XVIII wieku- dwór?, bramy wjazdowej, budynku gospodarczego.

WILLA

Wieś położona w gminie Lipinki Łużyckie powiatu żarskiego. Wzmiankowana w 1381 roku(Haselaw). W 1462 roku(Hatzelowe) należała do Remschila i Hannsa von Oppel. W 1478 roku jest własnością Hansa von Biberstein. Później należy do spokrewnionej z Hansem von Biberstein rodziny von Briesen oraz do Balthasara von Oppel. W latach 1520-21-1530 jest własnością Philippa von Schӧnaich. W 1668 roku wymieniany Adam Gottlob von Schӧnaich. W 1723 roku należy do właścicieli Muskau- hrabiów von Callenberg. W 1747 roku dobra są w rękach rodu von Meyer zu Knonow– wymieniony Andreas von Meyer zu Knonow. W XIX wieku właścicielem dóbr jest rodzina Leonhardt, w 1879 roku dobra należą do porucznika Otto von Lüdecke a majątek liczył w tym czasie 460,20 ha gruntów. Później majątek trafia w ręce rodu von Steinmetz(1903). Prawdopodobnie ostatnim właścicielem dóbr byli hrabiowie von Arnim(1929)- wymieniona Clara hrabina von Arnim.

We wsi majątek z pałacem w części wschodniej. Po założeniu zachował się budynek gospodarczy oraz park krajobrazowy. W części zachodniej zachował się dwór oraz zabudowania gospodarcze po byłym folwarku- obecnie gospodarstwo agroturystyczne.