BĄKÓW /Bankau/

Wieś położona w gminie Kluczbork powiatu kluczborskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1258 roku. W tym czasie wymieniony rycerz Wiglo de Banchow, ponownie wymieniony w 1260 roku pod imieniem Wigo. W średniowieczu należała do rodu von Frankenberg wzmiankowana jeszcze w 1695. W pierwszej połowie XVI wieku należy do rodziny von Stertz. W latach późniejszych należała do rodów: von Seydlitz(XVI – XVIIIw.- 1663, 1724), von Paczeński, von Koschützky, von Lossow(1720), von Stillfried(1805) oraz do von Salisch(1728). W 1785 roku Paul von Salisch sprzedał dobra hrabiemu Ernstowi Philippowi von Bethusy – Huc – d`Huc de Bethusy. Jego żoną była Anna Eleonora Amalia hrabianka von Posadowsky(1763-1836). Mieli trzech synów: Heinricha, Eduarda Hermanna Carla i Eugena Constantina Friedricha. Po śmierci Ernsta Philippa dobra dziedziczy hrabia Heinrich Siegmund(1786 – 1833). Dwukrotnie żonaty: 1. z  baronówną von Bosse, 2. z Aline Helene von Gaffron(1808). Z pierwszego małżeństwa miał syna Eduarda Georga(ur. 1829), następny dziedzic dóbr. Hrabia Eduard Georg w 1855 roku ożenił się z Emmą von Ohlen und Adlerscron(27.06.1837-13.11.1895). Po jego śmierci majątek odziedziczył jego najstarszy syn, Heinrich. Ostatnim właścicielem był Philipp, który opuścił Bąków w 1943 roku.

Pałac

Pałac zbudowany przez hrabiego Eduarda Georga d`Huc de Bethusy wg projektu Karla Friedricha Schinkla. W otoczeniu pałacu park krajobrazowy oraz zabudowania gospodarcze. Po 1945 roku pałac zaadoptowany na mieszkania.

KAMIEŃ /Stein, Steine/

Wieś położona w gminie Długołęka powiatu wrocławskiego. Po raz pierwszy wzmiankowany w 1391 roku(Steyne). W latach 1501-1621 siedziała tu rodzina von Grabisch oraz w XVI/XVII wieku właścicielem był Johann von und zum Stein. W 1676 roku właścicielem była rodzina von Berka. Część autorów podaje, że rodzina von Berka posiadała dobra już w 1625 roku. Po niej dobra w rękach Hansa von Hessen w 1640 roku. W roku 1641 siedział tu Friedrich von Seidlitz. W 1664 roku wzmiankowany Balzer Ernst von Frankenberg. W 1707 roku właścicielem dóbr był Georg Wilhelm von Reinbaben. Po 1712 roku siedział tu  Franz von Bermuth(nobilitowany w 1712 roku). W 1720 roku właścicielem  majątku była rodzina von Golz und Schwanenflies. W 1721 roku dobra są w rękach rodu von Abschatz a w latach 1721-1728 właścicielem był Adolph Julius von Tschischwitz(Czischwitz). W latach 1775 właścicielką była Helene Beate von Blacha, z domu von Czischwitz. W 1805 właścicielem majątku była ponownie rodzina von Blacha. W 1830 roku dobra w rękach rodu von Poser. W 1845 roku właścicielem dóbr był Friedrich Wilhelm Steinert. W 1856 roku mowa o Panu Jerchel jako właścicielu dóbr. W 1856 roku dobra w rękach rodu von Rabenau. W 1866 roku właścicielką była hrabina Laura Henckel von Donnersmarck. W 1876 roku majątek nabył Adolf von Klitzing. W 1939 roku majątek o areale 452ha należał do Ulricha von Klitzing.

Pałac

Pałac nie istnieje, częściowo zniszczony podczas działań wojennych w 1945 roku, po pożarze na początku lat 60-tych został rozebrany.  W parku budynek wozowni. Na obrzeżach parku budynek przedstawiany jako pałac. Jest to prawd. budynek zarządcy.

KALINOWICE GÓRNE /Ober Kunzendorf/

Wieś położona w gminie Ziębice powiatu ząbkowickiego. Po raz pierwszy nazwa wsi pojawia się w roku 1297. W późniejszych latach podział wsi na część Górną i Dolną. W 1700 roku wieś należała do rodziny von Hochberg. W 1769 roku dobra w rękach rodziny von Hirsch. W 1770 roku majątek posiadała rodzina von Falckenstein. W 1830- 1847 dobra w posiadaniu porucznika Ernsta von Fӧrster. W latach 1886-1894 właścicielem był Hermann Hahn. W 1902 roku majątek Kalinowic Górnych wszedł w skład dóbr księcia Wilhelma Ernesta von Sachsen-Weimar(zm.1923r.). Książęta saksońscy posiadali majątek do 1945 roku.

Dwór

Zbudowany w 1827 roku, przebudowany i rozbudowany w 1885 roku. Obecnie w rękach prywatnych, remontowany. Obok zabudowa gospodarcza i park krajobrazowy.

KALINOWICE DOLNE /Nieder Kunzendorf/

Wieś położona w gminie Ziębice powiatu ząbkowickiego. Pierwotnie jedna wieś- Kalinowice, której podział nastąpił w czasach nowożytnych na Kalinowice Dolne i Górne. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1283 roku. W tym czasie właścicielem był Jakob von Kunzendorf. Kolejnym właścicielem był Bernhard von Czanschwitz. W 1472 roku wioskę zakupił Heinz von Bischofsheim. Kolejnym wymienionym posiadaczem wioski był Nikolaus Colda von Zampach. W latach 1657-1676 Kalinowic Dolnych był Emanuel Türk von Nerisheim. W 1664 roku wzmiankowana rodzina von Seherr-Thoss. W 1701 roku właściciel tej części wsi był Johann Friedrich von Gaba und Ribian. Po nim majątek przejęła wdowa, która sprzedała majątek rodzinie von Schottendorf. Posiadali majątek w latach 1730-1773. Kolejni właściciele: von Waldau(1749), von Scholten(1749), baron Christ von Kiteliz(1759), Friedrich Wilhelm von Siegroth(1763-1785). W 1830 roku majątek w Kalinowicach Dolnych należała do Augusta Stephan. W 1840 roku majątek zakupiony przez państwo. W 1855 roku dobra zakupił hrabia Georg von Pückler. W 1858 roku majątek w posiadaniu porucznika Kloer. Który sprzedał majątek Hugo Sametzky`emu. W 1894 roku majątek odziedziczył Willy Sametzky. W 1902 roku dobra zakupił dr Kurt Schottländer. Był prawd. ostatnim właścicielem majątku do 1945 roku. Po II wojnie światowej majątek przejęło PGR. Dwór zaadoptowany na mieszkania dla pracowników.

Pałac

KACZORÓW /Ketschdorf/

Wieś położona w gminie Bolków powiatu jaworskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1240 roku(Rutengerisdorf) oraz w 1311(Kyczdorf) i w 1412(Kaczindorf). W latach 1471-1529 wieś należała do rodu von Zedlitz. Wzmiankowana była jeszcze w 1626 roku. W 1724 roku dobra posiadała rodzina von Spiller gennant Hauschild. W latach 1790 oraz w 1811roku  dobra należały do rodu von Rӧder. W 1796-1807 majątek posiadała rodzina von Ponickau. W 1830 majątek posiadała rodzina von Mäck(Meck, Mack gennant Nordenfliet). W 1798 roku Dawid August von Mäck ożenił się z N. von Ponickau. W 1845 roku własność niejakiego Blockmann. W 1886 roku majątek należał do Karola Reimara von Karsted. W latach 1894-1905 właścicielem był Gotfryd Raupach. W 1905 sprzedał majątek baronowej Elli von Puttkamer, z domu von Foerster. W 1937 roku dobra posiadał Peter Pendras.

Pałac

W 1561 roku zbudowano dwór. Około 1829 roku przebudowany na pałac. Kolejna przebudowa miała miejsce w pod koniec XIX wieku. Po 1945 roku pałac zaadoptowany na potrzeby szkoły, działającą do dzisiaj.

JERZMANOWA /Hermsdorf/

Wieś położona w gminie Jerzmanowa powiatu głogowskiego. W 1305 roku wchodziła w skład majątku biskupstwa wrocławskiego. W1366 roku wzmianka o kościele parafialnym, w 1366-  wzmiankowany proboszcz we wsi Hermansdorf. Na początku XV wieku wieś należała do rodu von Knoblochsdorf(prawd. chodzi o Knobelsdorff), którzy na terenie wsi postawili dwór. W latach 1459-1465-pisali się stąd bracia Jan i Bernard von Loosowie. W latach 1511-1513 siedział tu Zygmunt Loos a w latach 1552-1554  pisał się stąd Jan Loos. Rodzina von Loss(Looss,Loos) była właścicielem wsi do 1588 roku. Kolejnym właścicielem Jerzmanowej był Georg von Mutschelnitz, zmarły w 1626 roku. W 1659 roku jako właściciel majątku wymieniony Adam von Rothenburg. W 1700 roku właścicielem był von Latowski a w 1702 roku dobra w rękach rodu von Dyherrn(Dyhrn) herbu Doliwa. W 1741 roku król Prus Fryderyk II nadał wieś Georgowi i Heinrichowi von Sack(Sacvk von Bohuniowitz). Posiadali majątek do 1791 roku, kiedy wymieniony jest pałac, folwark, 2 wolne gospodarstwa a dobra są własnością hrabiego von Schӧnaich.  Pod koniec XIX wieku majątek w rękach Hermanna Moderow. Od 1909 do 1945 roku w posiadaniu hrabiów von Hoyos. W 1909 i  1917 roku majątek obejmował 521,67ha i należał do hrabiego Stanislausa Hoyosa.

Dwór

W obrębie wsi późnorenesansowy dwór, zbudowany na miejscu starszego założenia prawd. z 2 połowy XV wieku przebudowany w XVII – XIX w.

Pałac

W latach 1730-46 na fundamentach dworu zbudowano barokowy pałac. W 1746 roku znacznej przebudowy dokonał baron Heinrich von Sack. Kolejna przebudowa miała miejsce w XIX wieku. Obok park krajobrazowy oraz zabudowania gospodarcze byłego folwarku.

 

GROMADZYŃ /Herrndorf/

Wieś położona w gminie Prochowice powiatu legnickiego. W 1686 roku właścicielem wsi był von Zierowski z Zierowa herbu Łzawa. W 1726 roku Gromadzyń należał do rodu von Hochberg. W latach 1742-1771 wieś należała do rodu von Czettritz(Zettritz). W latach 1830- 1847 należała do rodziny von Hardenberg. W 1845 roku właścicielką majątku była hrabina Henriette Elisabeth von Hardenberg, z domu hrabianka von Czettritz-Neuhaus. W 1873 roku majątek hrabiego von Hagen z Mӧckern koło Magdeburga obejmował 964 morgów ziemi a dzierżawcą i mieszkańcem pałacu był Gӧhle z Kl. Kreidel. W 1886 roku właścicielem majątku o powierzchni 240ha była wdowa von Reuss, z domu hrabianka von Hagen zu Bleckendorf. Dzierżawcą był Winkelmann. W 1894 i w 1898 roku majątek o areale 240ha nadal w posiadaniu wdowy von Reuss. Dzierżawcą był Paul Kern. W 1902 i 1905 roku dzierżawcą był Hermann Arndt. W 1909 roku majątek o areale 236 ha należał do Waltera Schaefer. W 1917 i w 1921, 1926 roku właścicielem majątku o powierzchni 236ha był porucznik Walter Knauer. W 1937 roku majątek po rozparcelowaniu przez Deutschen Ansiedlungsbank z Berlina. Właścicielem resztówki o areale 67,81ha był Alfons Lange.

Pałac

Nie istnieje. Po założeniu zachował się budynek gospodarczy.

 

GOSZCZYNA /Gusten/

Wieś położona w gminie Domaniów powiatu oławskiego. Początkowo wieś książęca, od XVII do XIX wieku domena królewska. Od połowy XVIII wieku pojawiają się drobne własności ziemskie. W 1758 na terenie wsi majątek posiadała rodzina Hinke, która dobra posiadała do 1937 roku. W 1894 roku majątek o areale 121 ha posiadał Albrecht Hinke.  Drugi od 1872 roku był własnością Ernsta Wilhelma Schӧps. W 1894 roku majątek Theodora Schӧps obejmował 105 ha. W 1909-1921 właścicielką dóbr była Pani Elly Schӧps. W 1930 roku majątek był w posiadaniu Pani Hedwig Burghardt, z domu Schӧps a w 1937 roku do Pani Barbary Burghardt. Na terenie wsi był jeszcze jeden majątek należący do Maxa Hagedorn w latach 1897-1937.

Pałac-willa

Pałac zaadoptowany na budynek szkolny.

Willa I- Hagedorn

Obecnie budynek mieszkalny.

Willa II

Obecnie budynek mieszkalny

 

GOLISZÓW /Göllschau/

Wieś położona w gminie Chojnów powiatu legnickiego. Wzmiankowana w 1210(Golostouci) oraz w 1352 roku(Golschow).  W XIV wieku wieś należała do braci Hannusa i Niklasa von Schonynfeld. W latach 1653-1722 majątek należał do rodu von Abschatz. W 1800 roku dobra w rękach rodziny von Gessler. W 1845 roku część środkowa była domeną państwową z folwarkiem. Część Dolna była domeną państwową z folwarkiem. Część górna była domeną państwową z dworem, folwarkiem. Na początku XX wieku majątek posiadał Dr. Feliks Dyhrenfurth z Piotrowic.

Dwór- Folwark Dolny

Dwór zbudowany w 1598, przebudowany w XVIII wieku oraz w 1912 i 1933 roku. Całość otoczona murem z brama wjazdowa. Zachowany budynek gospodarczy.

Dwór- Folwark Górny

Na terenie folwarku górnego stał dwór otoczony fosą. Obecnie po założeniu zachował się park krajobrazowy i mostek nad fosą. Sam dwór w latach 60-tych i 70-tych był remontowany. Remont przerwano a dwór rozebrano.

DZIESŁAW /Deichslau/

Wieś położona w gminie Ścinawa powiatu lubińskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1218 roku(Villa Tyslinii). W 1310-1316 roku siedział tu Hermann Dislow( Hermann de Dyslow). W 1314 roku wzmiankowany Teodoryk Dislow. W 1331 roku książę Jan Ścinawski podarował wieś Dziesław i Lasocice Piotrowi Disselow. W 1505 roku wymieniona rodzina von Unwürde. Właścicielem był George von Braun zmarły w 1588 roku. Rodzina von Braun wymieniana w 1591 roku. W 1653 roku jako właściciel części Górnej, Środkowej i Dolnej George von Langenau. Ten podział utrzymał się po śmierci Georga von Langenau. Część górną otrzymał jego syn, Abraham von Langenau, zmarły w 1697 roku. Część środkową posiadał Moritz von Braun a część dolną Adam von Abschatz. W latach 1671-1714 majątek górny należał do Hansa Wolfa von Langenau, część środkowa do Ernesta von Nostitz, część dolna do Sigismunda Fridricha von Thadden, zmarły w 1697. W 1680 roku siedziała tu rodzina von Raussendorf(Rausendorf, Rauschendorf). W 1715 roku część dolna należała do Zygfryda von Wahle natomiast średnia i górna od 1715 roku należały do Hansa Heinricha von Langenau.  Rodzina von Wahl wymieniona jeszcze w 1743 roku. Kolejnym właścicielem był syn Hansa Heinricha, Hans Albrecht von Langenau, który w 1738 roku nabywa prawa do pozostałych części wsi scalając je. Wraz z żoną Christine Charlotte von Mudrach prawdopodobnie byli budowniczymi pałacu w Dziesławiu. Po śmierci Christine Charlotte w 1779 roku, w 1780 roku majątek przechodzi na kuzynkę zmarłej, Panią von Ponickau. W 1785 roku sprzedaje dobra przedstawicielowi rodziny von Schweinitz, który w 1788 roku sprzedaje dobra rodzinie von Riebenow. W 1794 roku dobra nabywa niejaki Teichmann. W 1805 roku majątek zakupił von Schkopp(Skopp, Scopp). Po decyzji sądowej majątek w 1827 roku przekazany wdowie po Teichmannie, z domu Fӧrster. Rodzina Teichmann pozostała właścicielami do 1856 roku, kiedy dobra zakupił radca Metscher. Po jego śmierci dobra dziedziczy wdowa, z domu Fischer, wymieniona jako właścicielka w 1876 roku. W latach 1886-1905 majątek należał do Jadwigi von Jordan, z domu Metscher. W latach 1922-1935 majątek posiadał Johann Wilhelm von Cӧlln. a w 1939 roku resztówkę z pałacem posiadał Ernst von Jaminet.

Pałac

Zbudowany przez Hansa Albrechta von Langenau w XVIII wieku. Pewne prace były przeprowadzone w 1856 roku oraz ok. 1930 roku. Po 1945 roku pałac zaadoptowany na szkołę działającą tutaj do 1957 roku. Opuszczony i zdewastowany popadł w ruinę.

DROSZKÓW /Droschkau/

Wieś położona w gminie Kłodzko powiatu kłodzkiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1357 roku kiedy należała do rodu von Czeschwitzów. W XV wieku wieś stała się dziedzicznym wolnym sędziostwem. W 1419 roku Droszków był własnością sędziego Nicklas, w 1499 roku Mertin. Od początku XV wieku do 1689 roku wieś należała do miasta Kłodzka, które w tym roku odsprzedało wieś sędziemu Fischer. W 1747 roku właścicielem wsi był sędzia F. Kuntscher, wymieniony jako właściciel w 1765 roku.  W XIX wieku majątek nadal w rękach rodziny Kutscher vel Kintscher. W 1870 resztówkę dworską posiadał niejaki Volkmer.

Dwór

Był to parterowy budynek zbudowany na planie prostokąta z pseudoryzalitem w części środkowej.

DOBRZEŃ /Gutwohne, Guttwohne/

Wieś położona w gminie Dobroszyce powiatu oleśnickiego. Miejscowość pojawiła się również pod nazwą Gross-Dobern. W 1461 roku wieś należała do rodu von Radwansky. Kolejnym właścicielem była rodzina von Frankenberg wymieniona w 1503 roku a związana ze śmiercią Mateusza von Falkenberga.  Po nim wieś odziedziczył jego syn, Mikołaj von Falkenberg. W 1572 roku część wsi od książąt oleśnickich Henryka III i Karola II zakupił Melchior von Schlieben(Sliwen, Slivin). W 1572 roku dobra należały do Melchiora Schliewitz von Mortzsch a w 1586  roku do Christopha Schliewitz von Mortzsch. W 1586-1701 majątek w rękach rodu von Heugel aczkolwiek część autorów podaje, że w 1589 roku dobra zakupił Andreas von Heugel. Po nim w 1612 roku majątek odziedziczył jego syn, Conrad z żoną Małgorzatą von Postel a następcą był ich syn, Andreas von Heugel. Kolejnym właścicielem była wdowa Małgorzata, z domu von Postel, która wyszła za mąż za szlachcica von Sternberg und Rudelsdorf, wymieniony w 1641 roku jako właściciel wsi. Po wojnie trzydziestoletniej dobra dziedziczy syn Małgorzaty z pierwszego małżeństwa, Hans Heinirch von Heugel, zmarły w 1662 roku. Po jego śmierci doszło do podziału wsi pomiędzy jego synów: część górna otrzymał Sigismund Gottfried, część dolną Hans Albrecht. W 1689 roku Sigismund Gottfried wykupił majątek dolny od brata i scalił w jeden. Możliwe, że w kolejnych latach nadal istniały dwa majątki ponieważ w 1670 jeden z majątków był w posiadaniu rodziny von Niebelschütz, która siedziała tu  co najmniej do1713 roku. Po śmierci Sigismunda Gottfrieda von Heugel w 1701 roku majątek w spadku otrzymał jego brat, Gustav Adolf von Heugel. W 1732 roku majątek posiadał Carl Christoph a w 1744 roku Lorenz Siegmund. W 1732 kiedy to Eleonora Charlotta von Heugel wychodzi za mąż za hrabiego Hansa Ferdinanda von Sandrecky und Langenbielau(1711-1775), który w 1744 roku odkupił dobra od Lorenza Siegmunda. Kolejnym właścicielem był generał-major baron Martin Anton von Puttkamer, wymieniony w 1764 roku. Martin Anton von Puttkamer urodził się w 1698 roku w Barnowie w powiecie bytowskim, na Pomorzu. Ożenił się z Heleną Dorotheą von Schӧnaich, z którą miał syna i dwie córki. Jedyny syn wstąpił do klasztoru. Córki zmarły w młodości. Zmarł w 1782 roku w Dobrzeniu. To również świadczyłoby o istnieniu podziału wsi na dwa działy majątkowe, ponieważ rodzina von Rosenberg-Lipiński herbu Poray posiadała majątek na terenie wsi od 1750 roku. Możliwe, że część gruntów w 1764 roku od generała zakupiła Sophie Benigna von Rosenberg-Lipinsky, z domu von Siegroth. W 1785 roku majątek w rękach Ernsta Moritza, a w 1845 i 1857 Johanna Alberta. W 1872 roku dobra zakupił porucznik Rudolf von Kulmiz, ożeniony z Kathariną von Rosenberg-Lipinsky. Zmarł w 1905 roku. Majątek dziedziczy jego brat, Eugen von Kulmiz a po jego śmierci w 1925 roku jego syn Gerhard Rudolf Fritz Peter Eugen von Kulmiz(1889-1936). Po jego śmierci dobra odziedzczyła wdowa, Maria Eliza, z domu hrabianka zu Stolberg-Wernigerode. Po 1945 roku majątek przejęty przez PGR a pałac zaadoptowany na mieszkania. W 2013 roku sprzedany wrocławskiej spółce.

Pałac

Na fundamentach starszej budowli w 1891 roku Rudolf von Kulmiz wzniósł pałac w stylu późnego renesansu francuskiego. Jest to budynek dwukondygnacyjny, kryty dachem łamanym, z dominantą jaką jest czterokondygnacyjna wieża. Obok pałacu zabudowania pofolwarczne, park krajobrazowy. Całość otoczona murem z bramą wjazdową.