KRĄPIEL /Schöneberg/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Stargard powiatu szczecińskiego. W 1255 roku własność rodu von Brusewitz. W 1333 roku przez nadania księcia Ottona należy do miasta Stargard. W średniowieczu lenno rodu von Wedel z Krępcewa. W 1496 roku własność Dionizego von Wedel z Krzywicy. W 1778 roku wieś od Lupolda Christoph von Wedel zakupiła Fryderike Rosa(Rosine) baronowa von der Goltz z domu von Vanselow. W 1794 roku majątek nabył Friedrich Ernst von Wedel i w 1795 roku sprzedał majątek Ottonowi Fredrichowi Fürchtegottowi von  Bonin. Po nim majątek w 1828 roku odziedziczył jego syn, Friedrich Wilhelm Fürchtegott von Bonin. Zmarł w 1852 roku. W 1850 roku dobra posiada Silber, właściciel Starzyna. Ponownie w rękach rodzinu von Bonin. Właścicielem w 1856 był Otto von Bonin. W 1911 roku własność fundacji rodzinnej Ottona von Bonin a właścicielką była Pani von Hagen, z domu von Bonin. Zarządcą majątku był von Zalewski. Ostatnim właścicielem majątku był Fritz Gustaw von Hagen(*1901).

Pałac

Na terenie wsi założenie pałacowo-parkowe oraz folwarczne. Pałac zbudowany w 1859 roku przez rodzinę von Bonin, przebudowany na początku XX wieku. Zbudowany na planie prostokąta, z charakterystyczną cylindryczną basztą od północy. Obok park o pow. 49ha zaprojektowany przez Petera Josepha Lenne. W sąsiedztwie zabudowania gospodarcze- obora, owczarnia, stodoła oraz gorzelnia. Obecnie własność prywatna.

KOPYTKOWO /Kopitkowo/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Smętowo Graniczne powiatu starogardzkim. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1290 roku kiedy książę pomorski Msciwój II nadał wieś braciom Żywanowi i Przybysławowi. W 1417 roku wymieniono Mikołaja, syna dziedzica z Kopytkowa, jako studenta w Lipsku. W I połowie XVI wieku wieś należała do rodziny Kopyckich herbu Oszczep, w drugiej połowie we wsi trzy majątki należące do Kopyckich, Oleskich i Swarożyńskich. W 1686 roku wieś nabył pochodzący z Inflant Wilhelm(Ludwig) de Ludinghausen Wolf. W 1814 roku majątek zakupiła wdowa po Johanie Gottliebie, Elizabeth Sophie von Plehn. Rodzina von Plehn posiadała majątek do 1945 roku. Od 1820 roku majątek w posiadaniu syna Elizabeth, Juliusa Reinholda oraz jego żony, Ferdinanda z domu Rothe. Po jego śmierci w 1838 roku majątek przejął najstarszy z 7-iu synów, Georg. Po jego śmierci w 1891 roku dobra w posiadaniu sjego syna, Arnolda. Po śmierci Arnolda dobra w rękach najmłodszego syna, Johanna Gottfrieda urodzonego w 1902 roku. Posiadał majątek do 1945 roku.

Dwór

 

 

 

Jest to budynek zbudowany w latach 20-30-tych XIX wieku na planie prostokąta, jednokondygnacyjny, kryty dachem dwuspadowym, przebudowany z powiększeniem o dwa symetryczne aneksy i powiększenie frontonu. Obecnie własność prywatna. Nieużytkowany. Obok park krajobrazowy oraz zespół folwarczny.

 

KĘPSKO /Gut Mühlenkamp/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Bobolice powiatu koszalińskiego. W latach 1621-1846 dobra posiadała rodzina von Lettow. W latach 1764-1776 część wsi była w posiadaniu rodu von Kleist. Od XIX wieku do 1945 roku majątek był w rękach rodziny Mock.

Dwór

 

 

 

We wsi dwór zbudowany w drugiej połowie XIX wieku na planie prostokąta, parterowy, podpiwniczony, kryty dachem dwuspadowym.

JABŁONOWO /Appelwerder/

Jabłonowo pow. Wałcz, zachodniopomorskie (1)
Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Mirosławiec powiatu wałeckiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1586 roku. W tym czasie należała do rodu von der Goltz, wzmiankowana w 1717 roku. W 1772 roku część wsi posiadała rodzina von Blankenburg, wzmiankowana w 1770 roku a część należała do wdowy von Kleist, z domu von Osterling. Ta część należąca do rodziny von Kleist została sprzedana w 1808 roku poborcy podatkowemu Janowi Ludwikowi Bock. Druga część już w 1783 roku została sprzedana rodzinie Bock. W 1827 roku był jeden majątek należący do Wilhelma Classe, który odkupił dobra od rodzeństwa von der Goltz. W 1836 roku właścicielem majątku był niejaki Betcke. Od 1871 roku dobra w rękach rodziny Viehstadt. Posiadali majątek prawdopodobnie do początku 1920 roku, kiedy majątek został rozparcelowany. W 1909 roku właścicielem był Georg Viehstadt.

Dwór

 

 

 

 

Dwór zbudowany w drugiej połowie XIX wieku, w latach parcelacji podzielony między osadników. Zbudowany na planie prostokąta, parterowy, kryty dachem dwuspadowym, podpiwniczony. Obecnie w rękach prywatnych.

GÓRZNO /Göhren/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Bierzwnik powiatu choszczeńskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1337 roku. Wieś była w posiadaniu rodu von Segefeld. W 1354 roku została nadana Cystersom z Bierzwnika. Rodzina von Segefeld wyprzedawała swoje dobra z powodu konfliktu z zakonnikami. W 1539 roku kasacja klasztoru a wieś weszła w skład domeny państwowej i była wydzierżawiana. W 1879 roku majątek o powierzchni 396ha należał do rodziny Heller. W 1896 roku majątek o powierzchni 443,25ha należał do Hellmutha Heller, którego majątek w 1914 roku obejmował  443ha. W 1929 roku dobra posiadała wdowa Olga Heller, dzierżawcą był Wilhelm Müller, a majątek obejmował 443ha areału W tym czasie dwa większe gospodarstwa we wsi należące do: Wilhelma Schmidt(58ha) i Richarda Vӧlker(114ha).

Dwór

 

 

 

 

Był to budynek zbudowany na planie prostokąta, parterowy, kryty dachem dwuspadowym, podpiwniczonym. Nie istnieje. Na miejscu dworu stoi nowy budynek mieszkalny.

 

DZIKOWO /Schwainhausen/

Opublikowany przez

Osada położona w gminie Drawsko Pomorskie powiatu drawskiego. Wzmiankowana w 1340 roku kiedy margrabia Ludwik przekazał grunty wsi Drawsku Pomorskiemu. Do 1340 roku wieś należała do rodu von Güntersberg. We wsi założenie dworskie, obecnie Ośrodek Hodowli Zwierzyny Leśnictwo Dzikowo. Na początku XX wieku niewielki majątek z założeniem dworskim należał do rodu von Brockhausen.

Dwór

Zachował się parterowy dwór kryty dachem dwuspadowym. Remontowany w 2024 roku.

 

ZWARTOWO/Schwartow/

Zwartowo, zachodniopomorskie
Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Choczewo powiatu wejherowskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1364 roku, kiedy 1/3 wsi została nadana rycerzowi Peterowi von Littow(Lettow). Pozostałe 2/3 wsi było w rękach zarządcy majątków zakonnych, Przedma von Swartow. W latach 1525-1575 wieś w posiadaniu rodu von Jatzkow. W latach 1575-1618 w rękach rodu von Lantosch(Landtow, Landten, Lantoske, auch Kenstonofski). W latach 1650-1750 dobra w rękach rodziny von Krockow. Pierwszym właścicielem był Ernst von Krockow, który w 1704 roku przekazał majątek Pani Żychlińskiej, z domu von Krockow. W 1708 roku sprzedała majątek Georgowi Ernestowi von Krockow oraz jego żonie Philipine Hedig. Kolejnym właścicielem dóbr zostaje od 1784 roku Franz von Somnitz(ur.1717), budowniczy dworu a kolejnym jego syn, Johann Friedrich von Somnitz.  Wg Breugemanna pierwszym właścicielem miał być Friedrich von Somnitz urodzony w 1747 roku. Kolejnym właścicielem był niejaki Kummer. W 1800 roku dobra pozyskuje tajny radca, hrabia von Münster-Meinhӧfel(Mӧnster, de Monasterio). Kolejnym był adiutant Fryderyka Wilhelma III, generał pułkownik hrabia von Münster-Meinhӧfel, który w 1841 lub już w 1840 roku sprzedał majątek przedstawicielowi rodu von Hagen. W 1842 roku majątek zakupił von Arnim. Posiadali dobra do 1853 roku. Od 1853 roku kolejnym właścicielem został baron Ernst von Hammerstein-Gesmold(zm.1862). Kolejnym właścicielem był syn barona, który zginął tragicznie a majątek przejmuje brat barona Wilhelm Joachim von Hammerstein-Gesmold(zm.1904), redaktor gazety „Kreuzzeitung”. Od 1885 roku nowym właścicielem został Joachim von Schierstädt(ur.1858) a kolejnym Fritz von Schierstädt. W 1904 roku majątek zakupił Max Küster. W 1945 roku właścicielem był Walter Küster. Po 1945 roku majątek przejmuje Skarb Państwa. Część gospodarcza w posiadaniu Stacji Hodowli Nasion a pałac pod opieką Ministerstwa Sprawiedliwości i zaadoptowany na potrzeby ośrodka resocjalizacji więźniów. Dodatkowo w pałacu działał Ośrodek Wypoczynkowo-Szkoleniowy ‘Relaks”. Po pożarze w 1973 roku do 1976 roku remontowany. Obecnie w pałacu mieści się Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej.

Pałac

Po 1945 roku majątek przejmuje Skarb Państwa. Część gospodarcza w posiadaniu Stacji Hodowli Nasion a pałac pod opieką Ministerstwa Sprawiedliwości i zaadoptowany na potrzeby ośrodka resocjalizacji więźniów. Dodatkowo w pałacu działał Ośrodek Wypoczynkowo-Szkoleniowy ‘Relaks”. Po pożarze w 1973 roku do 1976 roku remontowany. Obecnie w pałacu mieści się Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej.

ŻÓŁTE/Schilde/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Drawsko Pomorskie powiecie drawskim. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1337 roku. W 1551-1584 w posiadaniu rodu von Horn. W latach 1574-1750 wieś należała do rodu von Birckholtz. W 1612 roku umiera właściciel wsi, Friedrich von Birckholz. W 1710 roku fundatorem kościoła był Carl Berndt von Birckholz, zmarły w 1746 roku. W 1804 roku majątek w posiadaniu rodziny von Sobbe. W 1809 roku właścicielką była wdowa po majorze von Sobbe, z domu von Manteuffel. W latach 1818-1939 dobra posiadała rodzina Krappe– wzmiankowany Ernst Gustav, i Erich. W latach 1893-1905 Franz Krappe posiadał folwark-majątek Grzybowo(Charlottenhof), wcześniej go dzierżawił a sam majątek wchodził w skład dóbr majątku w Żółtych.  Później ten majątek należał do Otto Reichardt w latach 1914-1939.

Dwór

Dwór nie istnieje. Po założeniu zachowała się oficyna, resztki zabudowy folwarcznej oraz parku dworskiego.

 

KOZICE/Kossendau/

Kozice, dolnośląskie
Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Krotoszyce powiatu legnickiego. Wzmiankowana w 1341 roku(Kossow) oraz w 1419(Cossaw). Na terenie wsi położone były dwa folwarki w północno-wschodniej części wsi. W 1506 roku wieś należała do rodziny von Grünau(Grunau)– majątek był w posiadaniu Kaspra von Grunau a w 1519 roku do Heinricha von Grunau. W latach 1560-1573 roku wieś należała do rodu von Nimptsch– w 1560 roku majątek w posiadaniu Melchiora von Nimptsch. W 1789 roku majątek był własnością miasta Legnica. W 1902 roku 2 majątki tzw. Gut, jeden Freigut i jeden dziedziczny tzw. Erbscholtisei. Majątki należały do: Adolfa Fӧrster areale 38 ha, drugi należący do Gustava Bernhardt o areale 36,5 ha, Freigut należący do Richarda Willenberg o areale 32 ha i Erbscholtisei należący do Emila Willenberg o areale 52 ha.

Erbscholtisei

Na północno-wschodnim krańcu wsi położone były dwa folwarki. Pozostałością jest dwór z zabudową gospodarczą na terenie folwarku II oraz budynki folwarczne na terenie folwarku I.

RUSINOWA /Reussendorf/

Rusinowa, dolnośląskie
Opublikowany przez

Obecnie dzielnica Wałbrzycha na południowo-wschodnich krańcach miasta. Wieś wzmiankowana w 1411 roku(Rewsendorf). W 1484 roku własność rodu von Czettritz. W 1493 roku podział wsi między 4 braćmi rezydującymi w Zagórzu. W 1520 jedynym właścicielem był Diprandt von Czettritz. W 1538 roku Diprandt von Czettritz sprzedaje część dóbr Christophowi von Kuhl zu Cammrau. W 1540 roku po Dipranadzie von Czettritz majątek dziedziczą jego bratankowie Sigismund i Christoph von Czettritz. W tym samym czasie osiada tutaj Sigismund z żoną Kathariną von Reichenbach i w 1547 roku budują nową siedzibę dworską z wykorzystaniem fundamentów starej siedziby. W 1618 roku nowym właścicielem zostaje w ramach zakupu Hans von Czettritz, który scala majątek. W 1653 roku dobra dziedziczy wnuczka Hansa, Magdalena Anna von Zedlitz, która oddaje majątek w dzierżawę Johannowi Christophowi von Zedlitz, który w 1660 roku wykupuje majątek na własność. W latach 1647-1659 majątek na terenie wsi posiadała rodzina von Schliebitz(Schliewitz, Schlewitz). Około 1795 roku następuje częściowa parcelacja majątku. Liczne zmiany właścicieli w XIX wieku. W 1854 roku właścicielem była rodzina von Butlar. W 1886 roku właścicielem został kapitan Buttler, by w 1888 roku przechodzi w ręce Egmonta von Tielsch. Po nim majątek przechodzi w posiadanie syna, Herberta.

Pałac

Zbudowany w 1720 roku przez przedstawiciela von Zedlitz obok starego dworu. Budynek dwukondygnacyjny kryty dachem łamanym. Około 1900 roku przebudowany.

RYNARCICE /Gross Rinnersdorf/

Rynarcice ok.Lubina, dolnośląskie
Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Rudna powiatu lubińskiego. Wzmiankowana w 1314 roku(villa Reynhardi), kiedy świadkował Przecław de Villa Reynhardi. W 1317 roku należała do Nickela von Reinhardsdorf. W 1317 roku świadkowali Zwato i Przecław z Reynharsdorf a w 1318-1319 świadkował Przecław de Reynhardisdorf. W 1357 roku wzmiankowany Mikołaj z Rynarcic. W 1359 roku Małgorzata i  jej syn Mikołaj sprzedali Mikołajowi de Koschow dom mieszkalny i inne dobra we wsi. W 1360 roku Bernard de Schildow sprzedał Reinhardowi de Gusk dom mieszkalny i inne dobra we wsi. W 1360 roku Reinhard de Gusk zastawił wszystkie dobra we wsi Burgoldowi de Benotindorf i Fryderykowi Medgowowi i dalszą część Teodorykowi Rechenbergowi, Peszowi Prittwitzowi i Tammonowi Medgowowi. W 1360 roku Mikołaj z Rynarcic nadał testamentem stryjowi Peczkowi de Golnicz dobra we wsi, wraz z domem mieszkalnym. W 1360 roku świadkował Henryk z Rynarcic. W 1362 roku Małgorzata i jej syn Mikołaj sprzedali mieszczaninowi lubińskiemu 2 grzywny rocznego czynszu z dóbr we wsi. W 1365 roku Małgorzata wdowa po Jeklo zwanym Małym z Rynarcic sprzedała dom mieszkalny i inne dobra we wsi Bernardowi Schidlowowi. W 1396 roku Henryk Üchteritz wraz z żoną sprzedali czynsz z Rynarcic. W 1444 roku dobra we wsi miał Heinze Spitczehanns. W 1459 roku Rynarcice były w posiadaniu rodziny von Stosch. W 1477 roku majątek na terenie wsi posiadała rodzina von Seidlitz. W 1595 roku właścicielem był Fridrich von Stosch. Pochowany w krypcie w kościele w Rynarcicach. Posiadali majątek jeszcze w 1651 roku. Od 1700 roku w posiadaniu rodziny von Pannwitz. W 1719 roku majątek zakupił Fridrich von Pannwitz zu Peterwitz. Posiadał majątek do 1751 roku. W 1770 roku majątek posiadała rodzina von Rӧdern. W 1789 roku dobra w posiadaniu rodziny Nickisch von Rosenegk. Od 1841 właścicielem dóbr był Britt. W 2 połowie XIX wieku właścicielem majątku został Anton von Schlieben, który w 1884 roku sprzedał dobra księciu Fridrichowi von Assenberg. Po 1905 roku majątek zakupił przemysłowiec Edward Bachstein. W 1922 roku właścicielem był dr praw Wilhelm Güttler. Posiadał majątek do 1945 roku.

Dwór-wieża rycerska

Przy wschodnim krańcu wsi, po lewej stronie drogi z Rynarcic do Juszowic położony był obiekt o szerokości kopca do 30m, wysokości 4m i otoczony fosą. Znajdował się tutaj dwór z 1 połowy XIV w.

Pałac

Pałac zbudowany w XVIII wieku na planie prostokąta, kryty dachem naczółkowym, piętrowy z użytkowym poddaszem. Obok park krajobrazowy oraz zespół gospodarczy.

SICINY /Seitsch/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Niechlów powiatu górowskiego. Wzmiankowana w 1213 roku(Sychem). Do 1810 roku wchodził w skład dóbr klasztoru cystersów w Lubiążu. Po sekularyzacji dóbr domena królewska. Dobra stały się własnością Wilhelminy von Preussen(1774-1837), żony króla Niederlandów Wilhelma I(1772-1843). W 1837 roku majątek odziedziczył książę Wilhelm Friedrich Karl von Oranien-Nassau(1797-1881), syn Wilhelminy i Wilhelma I. Kolejną właścicielką była druga córka księcia Wilhelma Friedricha, Wilhelmina Frederika Anna Elisabeth Maria, księżniczka der Niederlande, von Oranien-Nassau(1841-1910). W 1871 roku poślubiła Wilhelma Adolpha Maximiliana 5 księcia zu Wied(1845-1907). W 1912 roku majątek nabył porucznik Carl Gilka-Bӧtzow. Zmarł w 1917 roku. Po jego śmierci administratorem majątku był Alfred Gilka-Bӧtzow. Od 1930 roku właścicielem był syn Carla, Ludwig Gilka-Bӧtzow. Posiadał majątek do 1945 roku.

Pałac

2012r.

Zbudowany w 1710 roku na rzucie prostokąta, dwukondygnacyjny, podpiwniczony, kryty dachem mansardowym z użytkowym poddaszem. Po 1945 roku użytkowany przez PGR. W pałacu działał Rejonowy Inspektorat PGR Zaborowice. W 1961-63 remontowany i zaadoptowany na siedzibę Prezydium GRN, świetlicę, bibliotekę, ośrodek zdrowia. W pałacu działał Bank Spółdzielczy, klub „Ruchu”. Po 1990 w zarządzie AWRSP. Obecnie pod zarządem samorządu. Od 2018 remontowany z adaptacją budynku na potrzeby Domu Pomocy Społecznej. Obecnie nieużytkowany. Obok resztki parku oraz zabudowania folwarczne.