WOŁÓW/Wohlau/

Opublikowany przez

Miasto powiatowe po raz pierwszy wzmiankowane w 1202 roku.  W 1157 roku mowa o zamku wzniesionym przez wypędzonego z Polski księcia Władysława II. W 1292 roku książę Henryk III głogowski nadał miejscowości wójtostwo. W 1324 roku książę Konrad I nadał gród rycerzowi Wernerowi von Pannewitz. W 1327 książę Konrad I wypędzony z Oleśnicy osiadł w Wołowie. W 1450 roku książę oleśnicki Konrad Biały nadaje miastu liczne przywileje, pozwalające na szybszy rozwój miasta. W 1465 i w 1498 roku pożar niszczy miasto. Jan II Szalony, książę żagański osiadł w Wołowie w 1497 roku i tu zmarł w 1504. W 1524 roku Fryderyk II, książę na Legnicy i Brzegu kupuje Wołów wraz z księstwem. Po jego śmierci Wołów wraz z księstwem otrzymał jego syn, Jan Jerzy. Podczas wojny trzydziestoletniej miasto doznało wielu zniszczeń. Śmierć ostatniego Piasta na Wołowie, księcia Jerzego Wilhelma w 1675 roku powoduje przejście miasta na własność domu cesarskiego. W 1669 i w 1781 roku pożary niszczące miasto.

Zamek

O pierwszym zamku mowa w 1157 roku, kiedy książę Władysław II Wygnaniec(1105-1159) nakazał budowę zamku drewnianego na bagnistych terenach nad rzeką Juszką. Konrad I książę oleśnicki(1292/1298-1366) na miejscu drewnianej budy wznosi zamek murowany, wzmiankowany po raz pierwszy w 1323 roku. Włączony w mury miejskie wzniesione w połowie XV wieku. W 1579 roku przebudowany przez księcia brzeskiego Jerzego II(1523-1586). Uszkodzony zamek podczas wojny trzydziestoletniej w 1655 roku odbudowany i przebudowany przez księcia Krystiana. Po pożarze w 1689 roku gdzie doszło do znacznych zniszczeń zamku, znaczna przebudowa wnętrz. Kolejnych zmian dokonano po kolejnym pożarze w 1719 roku oraz w 1781 roku, kiedy to rozebrano wieżę zamkową. W 1879 roku zamek zaadoptowany na potrzeby urzędu pocztowego. Przed 1945 rokiem w zamku mieściło się starostwo powiatowe. Po 1945 roku zamek przejęło Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Po 1989 roku na terenie zamku mieścił się urząd miasta i gminy. Obecnie zamek jest siedzibą starostwa powiatowego.

Pałac

Barokowy pałac zbudowany w latach 1712-20 przez Franza Wilhelma von Praschma(1677-1731). Obecnie w pałacu mieści się powiatowa komenda policji. Murowany, zbudowany na planie prostokąta, dwukondygnacyjny, podpiwniczony, kryty dachem dwuspadowym. Przebudowany pod koniec XIX wieku.

Majątek

Przy obecnej ul. Garwolskiej położony był majątek na który składał się budynek mieszkalny(dwór), obecnie nieistniejący, park oraz zabudowania gospodarcze.

 

 

SZYMANÓW/Simsdorf/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Wisznia Mała w powiecie trzebnickim. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1295(Simonis Villa), kiedy kanonik Johann Simon podarował młyn w Szymanowie katedrze we Wrocławiu. W 1492 roku wieś posiadała rodzina von Seidlitz. W latach 1492-1564 wieś posiadała rodzina von Schlieben. W latach 1677-1743 dobra w rękach rody von Debschütz. W latach 1698-1723 część wsi należała do rodziny von Vollgnad. W XVIII wieku  majątek należał do rodziny von Blacha, później do hrabiów von Sandretzky und Sandraschütz, wymieniani w 1805 roku. W latach 20tych XIX wieku majątek posiadał generał-major Ludwik Ernst Christian von Kyckpusch(Kieckbusch), zmarłego w 1827 roku. W 1830 i w 1845 roku jako właściciel występuje niejaki Matzke. W 1876 roku właścicielem był kupiec z Wrocławia, Edward Lindner. W 1895 roku dobra w posiadaniu Hermanna Feige. W 1917 roku majątek posiadał Śląski Ziemski Urząd Handlowy z Wrocławia. Od 1930 roku w posiadaniu Erdmanna von Roedern.

Pałac

Pałac nie istnieje. Na jego miejscu obecnie stoi budynek stolicy wiejskiej. Pozostał park założony w XIX wieku. Kilkaset metrów na południowy wschód od świetlicy znajduje się grobowiec rodziny von Roedern.

SKALIN /Schellin/ pow. Stargard

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Stargard powiatu stargardzkiego. W 1248 roku książę pomorski Barnim I przekazał wieś biskupowi kamieńskiemu. W 1256 roku Skalin powrócił do dóbr książęcych. W późniejszych wiekach na terenie wsi kilka własności rycerskich. W latach 1522-1584 jeden z majątków na terenie wsi posiadała rodzina von Rhӧden(Rode, Rӧde).  W 1525 roku drugi z majątków posiadała rodzina von Zinne(von der Zinne). W latach 1528-1738 majątek w posiadaniu rodu von Billerbeck. W 1604 roku dobra posiadała rodzina von Wedel oraz rodzina von Mildenitz. W 1620 roku jeden z majątków posiadała rodzina von Hindenburg. W 1686 roku majątek posiadała rodzina von Eichstädt. W 1710 roku część swojego majątku z prawem odkupu(do 1734 roku) rodzina von Hindenburg sprzedała doktorowi Johannowi Lӧper i spadkobiercom rodziny von Schwerin, a przez von Schwerin sprzedane tajnemu radcy von Brand, który w 1719 roku sprzedał majątek radcy tajnemu von Sydow. Po śmierci von Sydow`a ta jego dobra przeszły w ręce jego synów, radnego Johanna Friedricha i radcy wojennego Richarda Christopha von Sydow, a od 1739 roku w posiadaniu tylko Richarda Christopha. W latach 1736 -1756 roku majątek posiadała rodzina von Petersdorff. W latach 1741-1792 jeden z majątków należał do rodziny von Dreger. W latach 1763-1784 dobra w posiadaniu rodu von Quernen(Queren). W 1776 roku dobra na terenie wsi należał do rodziny von Steinwehr. W 1798 roku dobra w posiadaniu rodu von der Goltz. W XIX wieku majątek należał do rodziny von Schmidt. W 1870 roku ich majątek obejmował 724 mórg ziemi a w 1879 roku obejmowały 185 ha gruntów. W 1892 roku właścicielem wsi był major von Schmidt. Na początku XX wieku majątek należał do Ernsta Wendhausen, administratorem był Karl Rogge a majątek obejmował 526 ha. Od lat 20-tych XX wieku majątek w posiadaniu Konrada Bohm. Po 1945 roku w zarządzie PGR.

Dwór

Zbudowany w latach 30tych XX wieku na fundamentach starszej budowli. Zbudowany na planie prostokąta, dwukondygnacyjny, podpiwniczony, kryty dachem czterospadowym z lukarnami.

NASIEDLE/Nassiedel/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Kietrz powiatu głubczyckiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1253 roku(Nasile) oraz w latach: 1288(Nasil), 1294(Nazil), 1361(Nassidil), 1377(Nasedil), 1451(Nasidl), 1464(Nasyla, Naszedel), 1497(Nasyl). W latach 1425-1684 wieś należała do rodziny von Frankenberg. Kolejnym właścicielem w latach 1660-1856 była rodzina von Sedlnitzky(Sedlnicki von Choltitz) herbu Odrowąż. Do 1930 roku majątek posiadała rodzina von Oppersdorff. Do 1945 roku właścicielem był Urban Ibron.

Pałac

Barokowy pałac wzniesiony w 1730 roku przez Antoniego Józefa Sedlnitzky`ego. Około 1930 roku restaurowany przez ostatniego właściciela. Po 1946 roku pałac i majątek przejęło państwo. Po zaadoptowaniu w pałacu mieściła się szkoła rolnicza, sklep, kaplica, biura, szkoła podstawowa. W latach 1966-1988 pałac jak i zabudowania majątku dzierżawione. Od 1988 roku do dnia dzisiejszego założenie jest w posiadaniu nowych właścicieli.

KUŃKOWCE

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Przemyśl powiatu przemyskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1449 roku, kiedy należała do rodziny Wapowskich herbu Nieczuja. W 1469 roku wymieniona jako Conykowycze. W 1508 właścicielem był Andrzej Wapowski posiadający Wapowce, Tarnowce, Czaszki, Sanoczany. Na przełomie XVI/XVII wieku wieś stała się wsią królewską. Majątkiem zarządzali Połyńscy herbu Prawdzic. Majątkiem zarządzała również rodzina Korniaktów herbu Krucina lub Krzyż. Była pochodzenia greckiego. Protoplastą był Konstanty Korniakt(zm.1603)(Kornak, Korniak, Korniat, Korneadi, Korneades, Carneadi, Coretho, Carinacto), grecki kupiec pochodzący z Krety z Kandii. Związany był ze Lwowem. Otrzymał polskie szlachectow, w 1569 roku otrzymał prawo swobodnego pobytu w Polsce a w 1570 roku został obywatelem miasta Lwów. Na początku XIX wieku majątek posiadała rodzina Rażowskich. W 1838 roku właściciel wsi Stanisław Rażowski wybudował we wsi murowaną kaplicę, która służyła jako cerkiew filialna. Kolejnym właścicielem majątku była rodzina Jordan herbu Trąby. W 1886 roku Kazimierz Jordan sprzedał majątek Władysławowi Łozińskiemu herbu Lubicz(1843-1913), polski powieściopisarz, historyk i encyklopedysta, sekretarz Ossolineum, kolekcjoner dzieł sztuki. W 1900 roku wybudował „nowy dwór”, pałac, w którym umieścił swoje bezcenne zbiory dzieł sztuki, starodruków i militariów. Po jego śmierci dobra odziedziczył jego bratanek, Walery Władysław Daniel Łoziński(1880-1944), polski geograf i geolog, doktor filozofii. Za jego czasów w 1914 roku doszło do rozebrania pałacu przez wojska austriackie. Część zbiorów, która została przekazana miastu Lwów i pozostała w pałacu przy ul. Ossolińskich 3 i tam pozostają do dzisiaj. Starodruki, dokumenty osobiste trafiły do UJ w Krakowie. Część niestety została zniszczona lub rozgrabiona w 1914 roku.

Pałac

 

OSIECZNICA/Wehrau/

Opublikowany przez

Wieś gminna położona w powiecie bolesławieckim. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1393 roku. W 13912 roku tereny te należały do Kaspra von Czedlitz. W drugiej połowie XIV wieku tereny pod zarządem najmłodszego z synów cesarza Karola IV, księcia Jana ze Zgorzelca, który w 1393 roku przekazał wieś braciom Mikołajowi i Güntherowi von Rechenberg z Kliczkowa. W 1590 roku majątek odziedziczyli bracia Kasper, Mikołaj i Jerzy von Rechenberg. W 1682 roku Kliczków i Osiecznica stała się własnością Ulryka Maximiliana von Rechenberg. W 1690 roku majątek sprzedany hrabiemu Baltazarowi Erdmannowi von Promnitz, dziedzicowi na Pszczynie, Trzebielu, Nowogrodzie, Kliczkowie, Iławie i Borowie. Po śmierci hrabiego w 1703 roku majątek odziedziczyli synowie Erdmann i Fryderyk. W 1725 roku hrabia Eduard von Promnitz, minister saski przejął majątek. W 1754 roku dobra odziedziczył hrabia Zygfryd von Promnitz. Wdowa po Zygfrydzie, Wilhelmina wychodzi za mąż za hrabiego Jana Krystiana von Solms. W 1770 roku właścicielem został hrabia Jan Henryk Fryderyk von Solms-Teklenburg. W 1776 roku właścicielem był hrabia Johann Christian zu Solms-Baruth i w rękach jego potomków majątek pozostał do 1945 roku. W latach 1830 i 1845 właścicielem był hrabia Johann Christian Heinrich zu Solms-Baruth. W 1876 roku właścicielem był hrabia Hermann, w 1886 roku właścicielem był hrabia Friedrich von Solms-Baruth, od 1888 roku tytuł książęcy, od 1905 roku do 1930 roku dobra w posiadaniu księcia Friedricha.

Dwór

Zbudowany w 2 połowie XVI wieku położony był na wyniosłym brzegi Kwisy. Obecnie po dworze pozostały resztki piwnic.

PŁONNO /Klausdorf/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Barlinek powiatu myśliborskiego. Jak podaje H.Berghaus w 1289 roku margrabia Albert nadał wieś „Clausdorff” rycerzowi Werrner zwany Witte Albus. W 1301 roku margrabiowie nadali wieś cystersom z Pełczyc. W 1535 roku po reformacji przeprowadzonej przez margrabiego Johanna von Hohenzollern zu Küstritz majątek staje się domeną państwową. W 1695 roku wieś przekazana braciom Winkelmann, by po kilku latach została odkupiona i włączona w domenę państwową w Karsku. W 1896 oraz w 1914 roku majątek obejmował 290ha i należał do Adolfa Schoeppe. W 1929 roku majątek o powierzchni  304ha należał do Gerharda Lueg.

DWÓR

Zachował się budynek dworu. Obok resztki zabudowań gospodarczych.

ZAŁUŻ

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Sanok w powiecie sanockim. Już w XIII wieku stał tu drewniany gród prawdopodobnie wchodzący w skład państwa halickiego. Pod koniec XIII lub na początku XIV wieku wzniesiono murowaną wieżę i otoczono całość kamiennym murem. Kazimierz Wielki w spadku po księciu halicko-włodzimierskim Bolesławie Jerzym(zm.1340) prawdopodobnie otrzymał zamek. W 1359 roku kasztelanem zamku był Stefan, syn Wojosta z Sobniowa. Po 1370 roku zamek przechodzi w ręce węgierskie. Wraca w granice Królestwa Polskiego za czasów króla Władysława Jagiełły, który przekazał go Piotrowi Kmicie herbu Szreniawa(zm.1409), kasztelanowi lubelskiemu. Od tego czasu była to rodowa siedziba rodu Kmitów. W XIV i XV wieku zamek był rozbudowywany i przebudowywany. W 1417 roku ówczesny właściciel, Piotr Lunak Kmita(zm.1430), syn Piotra gościł na zamku króla Władysława Jagiełłę. Kolejnym właścicielem był brat Piotra, Jan Kmita, a kolejno zamek otrzymała w posiadanie siostra Małgorzata Kmita Mościsławska. Kolejnym posiadaczem zamku został przyrodni brat, Mikołaj(zm.ok.1447), kasztelan przemyski. Po nim zamek w rękach syna Mikołaja, Jana Kmity(zm.1460). Po zniszczeniach dokonanych po najeździe węgierskim ówczesny właściciel, Piotr Kmita Sobieński(zm.1553) przeniósł siedzibę do nowo wybudowanego zamku w Lesku. Opuszczony zamek zaczął popadać w ruinę. W 1541 roku zamek otrzymała w spadku żona Piotra Kmity, Barbara z domu Herburtów(zm.1580), która po śmierci męża wyszła ponownie za mąż za Andrzeja Górkę z Kórnika(zm.1583). Po śmierci Barbary zamek przeszedł w ręce Stanisława Stadnickiego herbu Szreniawa bez Krzyża(zw.1610). W posiadaniu rody Stadnickich był do 1717 roku. Kolejnymi właścicielami były rody: Ossolińskich. W 1731 roku właścicielem była Teresa ze Stadnickich i jej mąż Józef Kanty Ossoliński, starosta sandomierski, wojewoda wołyński. W 1769 roku Załuż posiadała Marianna Ossolińska, żona Józefa Jana Mniszcha. Od 1799 roku własność Krasickich. W pierwszej połowie XIX wieku dobra w posiadaniu rodziny Zahorskich. Przez małżeństwo z córką Zahorskich w 1850 roku dobra przechodzą w ręce rodziny Wiktor. Ostatnimi właścicielami majątku w Załużu przed 1939 rokiem byli: Ewa i Halina Wiktor oraz Stefan Wiktor. Ruiny zamku należały do Krasickich, którzy posiadali zamek od 1803 do 1939 roku.

Zamek Sobień

Zbudowany z piaskowca na planie zbliżonym do trapezu prostokątnego, które wyznaczały mury obwodowe. Zamek składał się z dziedzińca, skrzydła mieszkalnego oraz skrzydła z wieżą bramną. Do naszych czasów zachowały się fragmenty skrzydła mieszkalnego, zachowane do wysokości pierwszego piętra.

Dwór I/II

W okolicy potoku Wapienna na wzniesieniu w XVI wieku stał dwór drewniany, który zostało prawdopodobnie zniszczony wraz z zamkiem. Prawdopodobnie przez Zahorskich w pierwszej połowie XIX wieku został wybudowany nowy dwór, remontowany w 1880- roku, który został zniszczony podczas działań wojennych w 1915 roku.

Dwór III 

W latach 1920-1922 został zbudowany nowy dwór, istniejący do dzisiaj. Po 1945 roku zaadoptowany na cele mieszkalno-magazynowe. Majątek przejęty przez PGR. W latach 1960-62 przeprowadzono adaptację dworu na cele wczasowo-kolonijne, a na miejscy starego dworu z XIX wieku wybudowano stołówkę. Po 1971 roku dwór zagospodarowano na cele Ośrodka Wczasów Związku Zawodowego pracowników Rolnych. Do 1997 roku służył jako Ośrodek Wczasowo-wypoczynkowy Spółdzielni Pszczelarskiej. Aktualnie w rękach prywatnych, opuszczony.

KRĄGI/Crangen/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Borne Sulinowo powiatu szczecineckiego. Początkowo należała do rodu von Glasenapp. Od 1621 do 1842 roku wieś posiadała rodzina von Bonin. Później dość częste zmiany właścicieli. W 1905 roku majątek o powierzchni 528ha należał do Hansa Oderich`a. W 1928 roku dobra o powierzchni 530ha  należały do Egona Schrӧder`a.

Dwór

Po założeniu zachowały się resztki parku dworskiego.

DZIKI/Dieck/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Szczecinek powiatu szczecineckiego. Wieś założona w 1560 roku przez niejakiego Schulte. Do 1850 roku wieś wchodziła w skład majątku w pobliskim Wilczych Laskach należące do rodu von Bonin. W 1909 roku właścicielem majątku był Heinrich Dennig a majątek obejmował 392ha gruntów. W 1919 roku majątek zakupił Ferdinand Schmidt, którego jedyny syn zginął na froncie I wojny światowej. Dobra po śmierci ojca odziedziczyła córka Charlotte, która w 1920 roku wyszła za mąż za Augusta Friedricha Früchtenicht.  Nieznający się na rolnictwie i prowadzeniu gospodarstwa August pozostawił majątek w rękach żony, z którą się rozwiódł i wyjechał. Do pomocy w prowadzeniu majątku przybył Waldemar Gabain i działał początkowo jako administrator majątku. Pochodził z zamożnej hamburskiej rodziny kupieckiej pochodzenia hugenockiego i wniósł nie tylko predyspozycje, ale i doświadczenie w prowadzeniu takiej działalności. Co więcej, nowy zarządca zainwestował w przedsiębiorstwo własne środki finansowe. W 1930 roku Charlotte wyszła za mąż za Waltera. Majątek był w ich posiadaniu do 1945 roku. W 1928 roku majątek Charlotty Früchtenicht obejmował 385ha

Dwór

Po założeniu zachowały się resztki parku dworskiego oraz budynek dworski znacznie przebudowany.

DADZEWO/ Vw. Datzow/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Polanów powiatu koszalińskiego. Założona na przełomie XII i XIII wieku i stanowiła własność zakonu joannitów i stanowiła lenno miasta Polanów. Pod koniec XIII wieku stała się własnością hrabiego Petera von Schwenz. Później stała się własnością biskupstwa kamieńskiego. Z powodu niepłacenia dzierżawy księciu pomorskiemu, książę Eryk I w 1472 lub 1474 przekazał Dadzewo Peterowi von Glasenapp, swojemu radcy. Rodzina von Glasenapp posiadała wieś do drugiej połowy XVIII wieku. W 1770 roku wieś stała się własnością majora Bogusława Lorenz`a von Lettow. W 1879 roku właścicielem wsi został baron Carl von Senden. Kolejnym właścicielem był syn Carla, baron Carl Otto von Senden. Ostatnim właścicielem był baron Max von Senden. Po II wojnie światowej majątek był częścią PGR w Nacławiu. Po 1989 roku gospodarstwo przejęła AWRSP. Obecnie w dzierżawie.

Dwór

Dwór zniszczony pod koniec II wojny światowej. Obecnie na miejscu dworu stoi budynek postawiony w latach 70-tych XX wieku.

CHĘCINY

Opublikowany przez

Miasto po raz pierwszy wzmiankowane w 1275 roku, w 1306 roku uzyskały lokację miejską. W 1306 roku właścicielem Chęcin był Jan Muskata, (ok.1250-1320)pochodzenia niemieckiego, biskup krakowski, stronnik królów Czech i Poslki Wacława II i Wacława III a zagorzały przeciwnik Władysława Łokietka. Urodził się we Wrocławiu, był synem mieszczanina wrocławskiego, który prowadził kram(sklep) na rynku wrocławskim. Jan Muskata zmarł 2 tygodnie po koronacji Władysława Łokietka na króla Polski i pochowany w klasztorze cystersów w Mogilnie, gdzie do dziś nie pozostał po nim żaden ślad. Po zdradzie Władysława Łokietka w 1307 roku traci Chęciny, które stają się później miastem królewskim. Niszczone przez pożary: 1465, 1507. W XVII wieku zniszczone przez rokosz Zebrzydowskie, później przez wojska szwedzkie podczas potopu oraz po najeździe wojsk Jerzego II Rakoczego, księcia Siedmiogrodu.

Zamek 

Ruiny zamku z drugiej połowy XIII wieku, prawdopodobnie zbudowany w latach 1295-1300. Zbudowano wtedy część górną tzw. mieszkalną składającą się z dwóch baszt obronnych i dziedzińca. Na terenie zamku w 1318 roku zdeponowano skarbiec Archidiecezji Gnieźnieńskiej. W 1331 roku na terenie zamku odbyło się zebranie wojsk przed wyruszeniem ich na bitwę pod Płowcami. Rozbudowany w pierwszej połowie XIV wieku przez króla Kazimierza III Wielkiego.         Stał się wówczas rezydencją królowej Adelajdy Heskiej. Na zamku mieszkały również: Elżbieta Łokietkówna, Zofia Holszańska i jej syn Władysław Warneńczyk oraz Bona Sforza. W 1576 roku ponowna rozbudowa zamku. Remontowany i odbudowywany przez Stanisława Branickiego. Kilkakrotnie niszczony. Po potopie szwedzkim pozostaje trwałą ruiną. Wielokrotnie konserwowany. Ostatnie prace przeprowadzono w latach 2013-1015.