Województwo Dolnośląskie

KOZICE/Kossendau/

Kozice, dolnośląskie
Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Krotoszyce powiatu legnickiego. Wzmiankowana w 1341 roku(Kossow) oraz w 1419(Cossaw). Na terenie wsi położone były dwa folwarki w północno-wschodniej części wsi. W 1506 roku wieś należała do rodziny von Grünau(Grunau)– majątek był w posiadaniu Kaspra von Grunau a w 1519 roku do Heinricha von Grunau. W latach 1560-1573 roku wieś należała do rodu von Nimptsch– w 1560 roku majątek w posiadaniu Melchiora von Nimptsch. W 1789 roku majątek był własnością miasta Legnica. W 1902 roku 2 majątki tzw. Gut, jeden Freigut i jeden dziedziczny tzw. Erbscholtisei. Majątki należały do: Adolfa Fӧrster areale 38 ha, drugi należący do Gustava Bernhardt o areale 36,5 ha, Freigut należący do Richarda Willenberg o areale 32 ha i Erbscholtisei należący do Emila Willenberg o areale 52 ha.

Erbscholtisei

Na północno-wschodnim krańcu wsi położone były dwa folwarki. Pozostałością jest dwór z zabudową gospodarczą na terenie folwarku II oraz budynki folwarczne na terenie folwarku I.

RUSINOWA /Reussendorf/

Rusinowa, dolnośląskie
Opublikowany przez

Obecnie dzielnica Wałbrzycha na południowo-wschodnich krańcach miasta. Wieś wzmiankowana w 1411 roku(Rewsendorf). W 1484 roku własność rodu von Czettritz. W 1493 roku podział wsi między 4 braćmi rezydującymi w Zagórzu. W 1520 jedynym właścicielem był Diprandt von Czettritz. W 1538 roku Diprandt von Czettritz sprzedaje część dóbr Christophowi von Kuhl zu Cammrau. W 1540 roku po Dipranadzie von Czettritz majątek dziedziczą jego bratankowie Sigismund i Christoph von Czettritz. W tym samym czasie osiada tutaj Sigismund z żoną Kathariną von Reichenbach i w 1547 roku budują nową siedzibę dworską z wykorzystaniem fundamentów starej siedziby. W 1618 roku nowym właścicielem zostaje w ramach zakupu Hans von Czettritz, który scala majątek. W 1653 roku dobra dziedziczy wnuczka Hansa, Magdalena Anna von Zedlitz, która oddaje majątek w dzierżawę Johannowi Christophowi von Zedlitz, który w 1660 roku wykupuje majątek na własność. W latach 1647-1659 majątek na terenie wsi posiadała rodzina von Schliebitz(Schliewitz, Schlewitz). Około 1795 roku następuje częściowa parcelacja majątku. Liczne zmiany właścicieli w XIX wieku. W 1854 roku właścicielem była rodzina von Butlar. W 1886 roku właścicielem został kapitan Buttler, by w 1888 roku przechodzi w ręce Egmonta von Tielsch. Po nim majątek przechodzi w posiadanie syna, Herberta.

Pałac

Zbudowany w 1720 roku przez przedstawiciela von Zedlitz obok starego dworu. Budynek dwukondygnacyjny kryty dachem łamanym. Około 1900 roku przebudowany.

RYNARCICE /Gross Rinnersdorf/

Rynarcice ok.Lubina, dolnośląskie
Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Rudna powiatu lubińskiego. Wzmiankowana w 1314 roku(villa Reynhardi), kiedy świadkował Przecław de Villa Reynhardi. W 1317 roku należała do Nickela von Reinhardsdorf. W 1317 roku świadkowali Zwato i Przecław z Reynharsdorf a w 1318-1319 świadkował Przecław de Reynhardisdorf. W 1357 roku wzmiankowany Mikołaj z Rynarcic. W 1359 roku Małgorzata i  jej syn Mikołaj sprzedali Mikołajowi de Koschow dom mieszkalny i inne dobra we wsi. W 1360 roku Bernard de Schildow sprzedał Reinhardowi de Gusk dom mieszkalny i inne dobra we wsi. W 1360 roku Reinhard de Gusk zastawił wszystkie dobra we wsi Burgoldowi de Benotindorf i Fryderykowi Medgowowi i dalszą część Teodorykowi Rechenbergowi, Peszowi Prittwitzowi i Tammonowi Medgowowi. W 1360 roku Mikołaj z Rynarcic nadał testamentem stryjowi Peczkowi de Golnicz dobra we wsi, wraz z domem mieszkalnym. W 1360 roku świadkował Henryk z Rynarcic. W 1362 roku Małgorzata i jej syn Mikołaj sprzedali mieszczaninowi lubińskiemu 2 grzywny rocznego czynszu z dóbr we wsi. W 1365 roku Małgorzata wdowa po Jeklo zwanym Małym z Rynarcic sprzedała dom mieszkalny i inne dobra we wsi Bernardowi Schidlowowi. W 1396 roku Henryk Üchteritz wraz z żoną sprzedali czynsz z Rynarcic. W 1444 roku dobra we wsi miał Heinze Spitczehanns. W 1459 roku Rynarcice były w posiadaniu rodziny von Stosch. W 1477 roku majątek na terenie wsi posiadała rodzina von Seidlitz. W 1595 roku właścicielem był Fridrich von Stosch. Pochowany w krypcie w kościele w Rynarcicach. Posiadali majątek jeszcze w 1651 roku. Od 1700 roku w posiadaniu rodziny von Pannwitz. W 1719 roku majątek zakupił Fridrich von Pannwitz zu Peterwitz. Posiadał majątek do 1751 roku. W 1770 roku majątek posiadała rodzina von Rӧdern. W 1789 roku dobra w posiadaniu rodziny Nickisch von Rosenegk. Od 1841 właścicielem dóbr był Britt. W 2 połowie XIX wieku właścicielem majątku został Anton von Schlieben, który w 1884 roku sprzedał dobra księciu Fridrichowi von Assenberg. Po 1905 roku majątek zakupił przemysłowiec Edward Bachstein. W 1922 roku właścicielem był dr praw Wilhelm Güttler. Posiadał majątek do 1945 roku.

Dwór-wieża rycerska

Przy wschodnim krańcu wsi, po lewej stronie drogi z Rynarcic do Juszowic położony był obiekt o szerokości kopca do 30m, wysokości 4m i otoczony fosą. Znajdował się tutaj dwór z 1 połowy XIV w.

Pałac

Pałac zbudowany w XVIII wieku na planie prostokąta, kryty dachem naczółkowym, piętrowy z użytkowym poddaszem. Obok park krajobrazowy oraz zespół gospodarczy.

SICINY /Seitsch/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Niechlów powiatu górowskiego. Wzmiankowana w 1213 roku(Sychem). Do 1810 roku wchodził w skład dóbr klasztoru cystersów w Lubiążu. Po sekularyzacji dóbr domena królewska. Dobra stały się własnością Wilhelminy von Preussen(1774-1837), żony króla Niederlandów Wilhelma I(1772-1843). W 1837 roku majątek odziedziczył książę Wilhelm Friedrich Karl von Oranien-Nassau(1797-1881), syn Wilhelminy i Wilhelma I. Kolejną właścicielką była druga córka księcia Wilhelma Friedricha, Wilhelmina Frederika Anna Elisabeth Maria, księżniczka der Niederlande, von Oranien-Nassau(1841-1910). W 1871 roku poślubiła Wilhelma Adolpha Maximiliana 5 księcia zu Wied(1845-1907). W 1912 roku majątek nabył porucznik Carl Gilka-Bӧtzow. Zmarł w 1917 roku. Po jego śmierci administratorem majątku był Alfred Gilka-Bӧtzow. Od 1930 roku właścicielem był syn Carla, Ludwig Gilka-Bӧtzow. Posiadał majątek do 1945 roku.

Pałac

2012r.

Zbudowany w 1710 roku na rzucie prostokąta, dwukondygnacyjny, podpiwniczony, kryty dachem mansardowym z użytkowym poddaszem. Po 1945 roku użytkowany przez PGR. W pałacu działał Rejonowy Inspektorat PGR Zaborowice. W 1961-63 remontowany i zaadoptowany na siedzibę Prezydium GRN, świetlicę, bibliotekę, ośrodek zdrowia. W pałacu działał Bank Spółdzielczy, klub „Ruchu”. Po 1990 w zarządzie AWRSP. Obecnie pod zarządem samorządu. Od 2018 remontowany z adaptacją budynku na potrzeby Domu Pomocy Społecznej. Obecnie nieużytkowany. Obok resztki parku oraz zabudowania folwarczne.

SŁAWĘCICE /Schlabitz/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Góra powiatu górowskiego. Wzmiankowana w 1310 (Slauentich) i w 1313 roku(Slaventitz). Do 1810 roku Sławęcice należały do klasztoru klarysek w Głogowie, później domena królewska. W 1718 roku majątek należał do Hansa Christopha von Berg. W 1791- własność klarysek głogowskich. Od 1830 roku Lehngut należał do rodziny Linke. Posiadali majątek prawdopodobnie do 1945 roku. W 1901 roku dwa majątki należące do H. Pohl i do von Koch. W 1910 roku majątek należący do porucznika w stanie spoczynku, Fritsch, a drugi tzw. Lehngut należał do Albina Linke, posiadał dobra w 1937 roku. W 1927 roku na terenie wsi jeden z majątków należał do rodziny Rothe.

SNOWIDZA /Hertwigswaldau/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Mściwojów powiatu jaworskiego. Wzmiankowana w 1360 roku(Hertewigeswalde). W 1616 roku dobra posiadała rodzina von Dohna. W 1637 roku majątek należał do rodu von Manteuffel. W połowie XVII wieku wieś należała do Ottona von Nostitz  od 1752 roku należała do Johanna Josepa von Nostitz. W 1786 roku właścicielem był Samuel von Richthofen. Rodzina von Richthofen do 1847 roku. Od 1847 dobra posiadała rodzina von Dallwitz. W 1876 roku dobra zakupił Rudolf Tietze z Wrocławia, którego córka Hedwig Quade posiada majątek do 1945 roku.

Dwór

Zbudowany w połowie XVII wieku, rozbudowany około 1800 i 1889 roku. Pierwotnie otoczony fosą, którą w latach 197-1972 zasypano. Po 1945 roku zaadoptowany na mieszkania służbowe, hotel robotniczy, stołówka, przedszkole, biura SHRO. Obecnie własność prywatna. Obok park krajobrazowy założony w XVIII wieku. Obok zabudowania folwarczne.

 

SZASZOROWICE /Zapplau/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Niechlów powiatu górowskiego. W 1399 – 1600 dobra posiadała rodzina von Kreckwitz. W 1561 roku dobra posiadała rodzina von Abschatz. W 1591 roku wieś należała do rodziny von Luck. W latach 1780-1793 majątek w posiadaniu rodu von Kalckreuth. W 1827 roku majątek zakupił Eduard von Leckow. W 1843 roku dobra zakupuje S. Meyer. Posiadał majątek do 1845 roku. Ponownie majątek w posiadaniu Eduarda von Leckow, chyba że należy przyjąć, że nadal posiadał majątek w części dolnej lub Górnej. Posiadał majątek do 1872 roku. Po jego śmierci podział majątku: Szaszorowice Górne posiadał Bruno von Leckow, a Szaszorowice Dolne Bertram von Leckow. W 1894 roku majątki Dolny i Górny w rękach Betrama von Leckow, wzmiankowany jeszcze w 1917 roku. Od 1921 roku majątek w posiadaniu syna Bertrama, Hellmutha von Leckow, który posiadał do 1945 roku.

Szaszorowice Górne

Zbudowany w latach 70-tych XIX wieku przez Bertrama von Leckow. W 1905 roku przebudowana. Zbudowany na planie zbliżonym do prostokąta, podpiwniczony, trzykondygnacyjny, kryty dachem płaskim. Pałac zaadoptowany na potrzeby szkoły podstawowej. Obecnie własność prywatna. Nieużytkowany.

Szaszorowice Dolne

 

Zbudowany w połowie XIX wieku przez rodzinę von Leckow. Po 1945 roku nie zamieszkany. Ulegał powolnej destrukcji. Rozebrany w latach 60-tych XX wieku. Po założeniu zachował się park krajobrazowy oraz słupy bramne.

 

SZEDZIEC/Schätz/

Szedziec- pow. Góra Śląska
Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Góra powiatu górowskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1305 roku oraz w 1310 roku(Sheditz). W 1505 roku w rękach rodu von Sobek(Sobeck). W 1561 roku dobra w posiadaniu rodziny von Hock. W latach 1582-1793 w rękach baronów von Haugwitz. W latach 1846-1856 majątek należał do hrabiego von Westerholt(Westerhold). Kolejnyum właścicielem dóbr był w latach 1856-1876 Eduard Hummel, w latach 1886-1898 Wilhelm Hummel. W 1900 majątek zakupił Elise von Gossler, z domu von Schӧnitz(1839-1935), właścicielka Kłody Małej, wdowa po Eugenie von Gossler(1823-1892). Kolejnym właścicielem był syn Elise, Alfred von Gossler(1867-1946), polityk, były starosta, major w stanie spoczynku. W 1895 roku ożenił się z Elisabethą Felicitas Anną Henriettą Mauve gennant von Schmidt(1871-1951). Była córką pruskiego pułkownika Karla Moritza Eberharda Mauve(1832-1886), od 1861 roku Mauve gennant von Schmidt i Valeski Klary Idy Sophie von Rentz(1837-1917). Mieli córkę Dorotheę Sybillę von Gossler(1906-2001) Posiadali majątek do 1945 roku.

Pałac

1995r.

Początki budowli sięgają XVIII wieku. Najstarszą elementem jest część środkowa, wzniesiona w XVIII wieku przez baronów von Haugwitz. W 1908 roku Alfred von Gossler rozbudował rezydencję o skrzydło południowe, później północne z owalną salą balową. Po 1945 roku splądrowany i zdewastowany. Był w posiadaniu PGR Szedziec podległy Kombinatowi w Zaborowicach. W 1988 roku pałac pozbawiony stolarki(rozebrana przez byłego senatora), instalacji i wyposażenia. Kolejny właściciel niejaki pan Pawlak z Łodzi wyremontował skrzydło północne, pozostała część jest ruiną pozbawioną dachu i stropów. Pan Pawlak w latach 2005 siedział w więzieniu. Obecnie wystawiony na sprzedaż. Obok park krajobrazowy. Na północ od pałacu zaniedbane, zrujnowane zabudowania gospodarcze.

ŚLUBÓW/Schlaube/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Góra powiatu górowskiego. W latach 1577-1704 majątek należał do rodziny von Lestwitz herbu Nowina. Prawdopodobnie od XVII wieku podział wsi na część Górną, Środkową i Dolną. W 1671 roku część wsi należała do Christiana von Hoffmann, nobilitowanego w poczet szlachty czeskiej w 1665 roku.  W 1690 roku Ślubów Dolny należał do rodu von Stabel. W 1786-87 roku część Dolna, Środkowa i Górna należała do baronów von Haugwitz. W 1803 dobra posiadała rodzina von Kӧnigsdorf. W latach 1813-1830 majątek w posiadaniu rodziny von Tschammer herbu Rogala. W skład majątku wchodził folwark Wieruszowice(Gewehrsewitz). W 1845, 1846 roku majątek w posiadaniu  Friedricha von Rieben jun. Z Czeladzi Wielkiej. Posiadali majątek w 1858 roku. W 1861 roku dobra w posiadaniu Gustava Fischera i jego syna. Od 1872 roku w rękach Maxa Fischer zamieszkałego w Dreźnie. Dzierżawcą był Albert Otto, który po 1900 roku wykupił majątek od wdowy po Maxie. Po bankructwie Alberta Otto majątek podzielony.

Majątek górny i środkowy

W 1905 roku majątki z folwarkiem Gewehrsewitz należały do Landbanku Alt.-Ges. z Berlina. Administratorem był niejaki Starke. Przed końcem 1905 roku majątek zakupił Carl Krause. Posiadał dobra prawd. do 1939 roku.

Pałac

Zbudowany w XVIII wieku, rozbudowany w 1904 roku. Budynek podpiwniczony, jedno i dwukondygnacyjny, kryty dachem mansardowym z lukarnami, z użytkowym poddaszem. Po 1945 roku zajęty przez PGR. W latach 1950-60 zaadoptowany na biura PGR i mieszkania dla pracowników. Do 1990 roku należał do Kombinatu PGR Zaborowice. Po 1990 roku własność AWRSP. Obecnie nie użytkowany, zabezpieczony.

Ślubów Dolny

Pomiędzy 1902 a 1905 właścicielem majątku Dolnego został radca ekonomiczny E. Strube. Jego córka Anna odziedziczyła majątek i w wianie wniosła dobra swojemu mężowi Erichowi Kessler. Posiadał majątek do końca lat 20-tych XX wieku. Od około 1930 roku dobra nabył rolnik i rotmistrz w stanie spoczynku Alfred Bukow. Kolejnym właścicielem był prawd. jego syn, Walter Bukow. 

Dwór – willa

Założenie dworsko-folwarczne składa się z: dworu, zabudowy gospodarczej, gołębnika, park krajobrazowy

Dwór-willa zbudowany w 1906 roku dla rodziny Strube. Jest to budynek murowany, podpiwniczony, o rozczłonkowanej bryle, dwukondygnacyjny z dobudówką i wieżą. Zabudowania folwarku powstały w latach 20-tych XX wieku.  Po 1945 roku dwór podlegał pod Kuratorium Oświaty i Wychowania w Lesznie i zaadoptowany na szkołę. Do dnia dzisiejszego w budynku funkcjonuje szkoła podstawowa

 

TRZEBIEŃ /Kittlitztreben/

Trzebień, dolnośląskie (2)
Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Bolesławiec powiatu bolesławickiego. Wzmiankowana w 1305 roku(Treben Calvi). Stare lenno rodu von Kittlitz, którzy w 1468 roku sprzedali wieś rodzinie von Bibran. Wzmiankowani w 1540 roku. W 1559 roku wieś należała do Hansa i Antona von Bibran. We wsi mowa o drugiej rodzinie – w 1596 roku drugi majątek, który należał do rodu von Fürst von Kupferberg. Po wzniesieniu pałacu w 1604 roku Nickel von Bibran sprzedał wieś Fabianowi von Zedlitz.   Po kryzysie związanym z wojną trzydziestoletnią częste zmiany właścicieli. Byli to: Kaspar von Braun, Gottfried von Giersdorf, Dawid von Fürst, Hans Jakob von Senden. W 1663 roku majątek odziedziczyła Maria Teresa von Senden, która wyszła za mąż za Ferdynanda von Wachteln. W 1679 roku zadłużony majątek zakupił Sigismund Heidrich von Bibran. W 1720 roku dobra zakupił Christoph Friedrich von Stolberg. W 1727 roku dobra zakupił Hans Heinrich von Hochberg. Posiadali majątek do 1854 roku. Wg innych autorów w 1805 roku majątek nabył starosta bolesławiecki Albrecht von Kӧlichen. Posiadali majątek do 1945 roku. Ostatnimi byli Friedrich i Heinrich von Kӧlichen.

Pałac

Zbudowany przez Nickela von Bibran w 1600-1603 roku. W 1642 roku pałac spłonął, odbudowany w 1671 roku z inicjatywy Maximiliana von Wachteln. W 1717 roku ówczesny właściciel Beniamin von Bibran rozbudował dwór wznosząc dodatkową kondygnację oraz wieżę z barokowym hełmem. Kolejny właściciel, Hans Heinrich von Hochberg dobudował dwa boczne skrzydła i oranżerię. Dwór otoczony był fosą, przez którą przerzucony był kamienny most umożliwiający wjazd do rezydencji. W XVIII wieku kolejne rozbudowy dworu i wtedy też powstał ogród ozdobny. Po 1945 roku w ruinie. W 1971 roku rozebrany.

Willa

WĄSOSZ/Herrnstadt/

Opublikowany przez

Miasto położone w powiecie górowskim. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1290 rok(Hernstat) w dokumentacji niemieckiej oraz w 1300 roku(Wansose). Początkowo Wąsosz wchodził w skład Wielkopolski, później przyłączony do Śląska. W wyniku układu w Dankowie w 1217 roku przypadł księciu Henrykowi I Brodatemu. Prawa miejskie otrzymał w 1290 roku od księcia Henryka III Brodatego. Pod protekcją księstwa śląskiego była do 1437 roku(Księstwo głogowskie), w latach 1348-1742 należała do Korony Królestwa Czech, będąc przez ten okres pod zarządem książąt piastowskich, 0d 1742 w Królestwie Pruskim, od 1871 roku w Cesarstwie Niemieckim, w 1918 roku Republice Weimarskiej i do III Rzeszy.

Zamek z zespołem folwarcznym

Wybudowany przez przedstawicieli książąt oleśnicko-głogowskich. W 1432 roku oblegany przez husytów, ale nie zdobyty. W 1520 roku właścicielem był biskup wrocławski Jan V Thurzo(1464-1520), później w rękach książąt legnickich. Zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej(1618-1648). Zamek założony z dwóch prostokątnych skrzydeł , na planie litery L, z dwiema wieżami. Podpiwniczony, dwukondygnacyjny, skrzydła nakryte dachami czterospadowymi. Majątek był domeną państwową wydzierżawianą. Po 1945 roku pod zarządem PGR a zamek zaadoptowany na mieszkania dla pracowników. W latach 1982-1989 przeprowadzono remont. Obecnie własność prywatna, część pomieszczeń zaadoptowana na biura, część nieużytkowana.

Na północnym krańcu miasta przy obecnej ul. Rawickiej położone były dwa folwarki.

WIEWIERZ/Wehrse/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Wąsosz powiatu górowskiego. Na terenie wsi zespół folwarczny powstały w II połowie XIX wieku. Majątek był domeną państwową, a w 1896 roku administratorem jego był niejaki Rosmack, który był najwyższym urzędnikiem Kameralnym, administratorem depozytu koni wojskowych. Majątek specjalizował się w hodowli koni.

Dwór

 

 

 

 

Zespół składa się z dwóch część: rezydencjonalnej oraz gospodarczej. W części rezydencjonalnej położony jest dwór, park dworski oraz zabudowania gospodarcze. Część gospodarcza składa się z budynków folwarcznych oraz mieszkaniowych. W 1921 roku majątek rozparcelowano. Po 1945 roku majątek przejęty przez Skarb Państwa z utworzeniem na terenie majątku PGR oraz Gminnego Ośrodka Maszynowego, który od 1950 roku był własnością Gminnej Spółdzielni. Obecnie w stanie dobrym, dwór jak i budynki gospodarcze wyremontowane.