WĘDRYNIA/Wendrin/

Wędrynia, opolskie (1)

Wieś położona w gminie Lasowice Wielkie powiatu kluczborskiego. Wzmiankowana w 1534 roku(Wędryna). W latach 1723-1772 majątek w posiadaniu rodu von Jordan. W 1741 roku dobra w posiadaniu rodziny von Frankenberg. Właścicielem majątku byli baronowie von Peterswaldzky. W 1783 roku majątek należał do rodziny von Lubovsky. Baronowie von Reisewitz(Reiswitz, Reisswitz) posiadała majątek od 1830 roku. W 1885 roku właścicielem dóbr był baron Berthold von Reiswitz, który posługiwał się również nazwiskiem Kaderzin. Zmarł w 1911 roku. Od 1922 roku właścicielem był baron Johann Gottlob von Reiswitz.

Pałac

Zespół pałacowy składa się z pałacu, parku krajobrazowego oraz zabudowy folwarcznej.  Zbudowany w 1860 roku jako rezydencję porucznika barona von Reisewitz. Po 1945 roku przejęty przez Skarb Państwa i pod administracją PGR. Pałac zaadoptowany na biura i mieszkania. Po rozwiązaniu PGR-ów przejęte przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa i wydzierżawiony firmie „Prodrol Sp.z o.o.”. Dnia 07.03.1999 doszło do pożaru pałacu.

 

WĄSOSZ/Herrnstadt/

Miasto położone w powiecie górowskim. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1290 rok(Hernstat) w dokumentacji niemieckiej oraz w 1300 roku(Wansose). Początkowo Wąsosz wchodził w skład Wielkopolski, później przyłączony do Śląska. W wyniku układu w Dankowie w 1217 roku przypadł księciu Henrykowi I Brodatemu. Prawa miejskie otrzymał w 1290 roku od księcia Henryka III Brodatego. Pod protekcją księstwa śląskiego była do 1437 roku(Księstwo głogowskie), w latach 1348-1742 należała do Korony Królestwa Czech, będąc przez ten okres pod zarządem książąt piastowskich, 0d 1742 w Królestwie Pruskim, od 1871 roku w Cesarstwie Niemieckim, w 1918 roku Republice Weimarskiej i do III Rzeszy.

Zamek z zespołem folwarcznym

Wybudowany przez przedstawicieli książąt oleśnicko-głogowskich. W 1432 roku oblegany przez husytów, ale nie zdobyty. W 1520 roku właścicielem był biskup wrocławski Jan V Thurzo(1464-1520), później w rękach książąt legnickich. Zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej(1618-1648). Zamek założony z dwóch prostokątnych skrzydeł , na planie litery L, z dwiema wieżami. Podpiwniczony, dwukondygnacyjny, skrzydła nakryte dachami czterospadowymi. Majątek był domeną państwową wydzierżawianą. Po 1945 roku pod zarządem PGR a zamek zaadoptowany na mieszkania dla pracowników. W latach 1982-1989 przeprowadzono remont. Obecnie własność prywatna, część pomieszczeń zaadoptowana na biura, część nieużytkowana.

Na północnym krańcu miasta przy obecnej ul. Rawickiej położone były dwa folwarki.

WIEWIERZ/Wehrse/

Wieś położona w gminie Wąsosz powiatu górowskiego. Na terenie wsi zespół folwarczny powstały w II połowie XIX wieku. Majątek był domeną państwową, a w 1896 roku administratorem jego był niejaki Rosmack, który był najwyższym urzędnikiem Kameralnym, administratorem depozytu koni wojskowych. Majątek specjalizował się w hodowli koni.

Dwór

 

 

 

 

Zespół składa się z dwóch część: rezydencjonalnej oraz gospodarczej. W części rezydencjonalnej położony jest dwór, park dworski oraz zabudowania gospodarcze. Część gospodarcza składa się z budynków folwarcznych oraz mieszkaniowych. W 1921 roku majątek rozparcelowano. Po 1945 roku majątek przejęty przez Skarb Państwa z utworzeniem na terenie majątku PGR oraz Gminnego Ośrodka Maszynowego, który od 1950 roku był własnością Gminnej Spółdzielni. Obecnie w stanie dobrym, dwór jak i budynki gospodarcze wyremontowane.

WIKLINA/Wikoline/

Wieś położona w gminie Wąsosz powiatu górowskiego. Wzmiankowana w 1488 roku. W latach 1556-1565 dobra posiadała rodzina von Leswtitz herbu Nowina. W latach 1581-1636 należała do rodziny von Luck. W 1594 majątek posiadała rodzina von Wandritsch h. Nowina. W XVII wieku podział wsi na część Górną i Dolną. Około1636 roku Maria von Luck wyszła za mąż za Hansa juniora von Pannwitz(1602-1660) wnosząc w wianie majątek wikliński. Rodzina von Pannwitz posiadała majątki Dolny i Górny do 1720 roku. W latach 1690-1792 majątek w posiadaniu rodziny von Fehrentheil(Ferentheil, Ferehrentheil und Grupenberg). Wg L. von  Ledebura posiadali część Górną i Dolną. W 1790 roku część Górna i Dolna należała do rodziny von Therbach. W latach 1814 1945 dobra w posiadaniu rodziny Frank.

Dwór

Zbudowany w XVIII wieku, wielokrotnie przebudowywany. Zbudowany na planie prostokąta, murowany, parterowy z użytkowym poddaszem, kryty dachem mansardowym. Po 1945 roku do 1950 roku majątek wraz z dworem należał do Państwowego Funduszu Ziemi. Później należał do Przedsiębiorstwa Produkcji Leśnej „Las” z Wrocławia z filią w Wilkinie pod nazwą Gospodarstwo Plantacyjne. Dwór zaadoptowano na mieszkania dla pracowników oraz biura przedsiębiorstwa. W 1977 roku właścicielem były Wrocławskie Zakłady Wikliniarskie Przemysłu Terenowego. Obecnie własność prywatna.

WRZĄCA WIELKA /Wehlefronze, Waldhagen/

Wieś położona w gminie Wąsosz powiatu górowskiego. Wzmiankowana w 1498 roku. W 1590 roku należała do von Lestwitz herbu Nowina. W latach 1752,1778 wieś należała do von Schweinitz. W latach 1780-1836 dobra należał do von Niebelschütz. W 1830 roku majątek posiadał major Hans Wolf Rudolf von Niebelschütz(1787-1830). Po jego śmierci dobra w posiadaniu wdowy, wzmiankowanej w 1845 roku. Następnie dobra odziedziczył syn Hansa Wolfa, Woldemar Wolf Balthasar von Niebelschütz(1820-1871). Po jego śmierci dobra odziedziczyła jego i Heleny z domu von Hochberg córka Lidia Helena Karolina Henrietta(ur.1854). W 1872 roku dobra zakupił kapitan Friedrich Wilhelm von Seydlitz und Ludwigsdorf(1839-1916). Po śmierci Friedricha Wilhelma majątek dziedziczy jego córka, Charlotte Jenny Edith von Engelmann(1873-1957), żona Curta Kajusa Reinharda Wilhelma, starosty. Od 1930 roku właścicielem został Franz Koch, wymieniany w spisie właścicieli w 1937 roku.

Dwór

Dwór

 

 

 

Wybudowany w i połowie XIX wieku, dwuskrzydłowy, zbudowany na planie litery „L”, w części dwukondygnacyjny, z użytkowym poddaszem. Po 1945 roku dwór zaadoptowany na mieszkania. Nie użytkowany popadł w ruinę. Wg pocztówki z 1941 roku na terenie majątku były dwie siedziby: stary i nowy dwór.

 

WAPNICA /Ravenstein/

Wieś położona w gminie Suchań powiatu stargardzkiego. Po raz pierwszy wzmiankowany w 1299 roku. W tym czasie wieś należała do rodu von Ravensten(Ravenstein), a w 1321 roku wymieniony rycerz Wolter de Ravensten. W latach 1338-1499 wieś należała do rodu von Güntersberg ale w innej pracy podane, że już w 1336 roku wymieniona została Janeke van Gunthersberge  a w 1338 roku Gunther i Walter von Guntersberg. W latach 1569-1582 wieś w rękach hrabiów von Eberstein. W 1582 roku wymieniony hrabia Ludwik von Eberstein.  Kolejno wieś należała do rodu von Massow a następnie do rodu von Damitz, który w 1654 roku sprzedał dobra Davidowi von Braunschweig. W 1703 roku rodzina von Braunschweig przekazała majątek państwu. Do 1945 roku majątek stanowił domenę państwową, wydzierżawianą kolejnym dzierżawcom. W latach 1879-1928 dzierżawcą była rodzina Kieckebusch- wymieniony Victor w XIX w, Fritz w XX wieku.

Zamek

Zbudowany za czasów rodu von Ravensten pod koniec XIII wieku, zburzony, odbudowany przez rodzinę von Güntersberg, która w 1338 roku otrzymała od margrabiego brandenburskiego zgodę na odbudowę zamku. W 1478 roku doszło do zburzenia budowli przez elektora brandenburskiego Albrechta Achillesa. Obecnie są to ruiny położone na półwyspie(dawniej wyspie), zbadany w latach 70-tych XX wieku. W 1840 roku przeprowadzono przez teren zamkowy drogę.

Dwór

Nie istnieje. Po założeniu zachowały się przebudowane budynki gospodarcze.

 

WIELICHÓWKO /Münsterberg/

Wieś położona w gminie Kobylanka powiatu stargardzkiego. Majątek w latach 1879-1893 należał do Hugo von Knobelsdorff-Brenkenhoff. W 1905-1914 roku dobra w rękach rodziny Burmeister. W 1921 roku majątek należał do Wilhelma Grabow. W latach 1928-1930 właścicielem był Friedrich von Mutius urodzony w 1873 roku. Ostatnim właścicielem dóbr w latach 1935-1939 był Wilhelm von Bodien, urodzony w 1906 roku.

Pałac

 

 

 

 

Pałac nie istnieje. Po założeniu zachowały się resztki parku krajobrazowego.

WYTOWNO /Weitenhagen/

Wieś położona w gminie Ustka powiatu słupskiego. W 1485 roku wieś była lennem rodu von Schwave- posiadali majątek do 1562 roku, a następnie von Ramelposiadali majątek od 1526 do 1786 roku. W 1523roku siedział tu Jurgen Ramel. Od XVII wieku podział wsi na dwa działy majątkowe. W 1675 roku jeden z majątków nalezał do rodziny von Krockow. W 1717 roku własność Gneomara Reinholda von Rhein i Joachima Dӧringa von Rhamel. W 1719 roku drugi z majątków posiadała rodzina von Hoym. W 1730 roku jeden z majątków należał do rodziny von Galbrechtokoło 1756 roku wzmiankowany Georg Reinhold von Galbrecht. Około 1750 roku wzmiankowany Gerd von Ramel. Po 1750 roku Christian Bogislav von Ramel scalił majątki. W 1773 roku dobra w rękach syna Christiana, kapitana Karla Ludewiga Bogislava von Ramel. W 1786 roku wieś w posiadaniu Joachima von Bandemer. Po jego śmierci w 1792 roku majątek przejmuje syn, Wilhelm von Bandemer, zmarły w 1860 roku. Posiadali majątek do 1945 roku. Kolejnymi właścicielami majątku byli: Alfred, zmarły w 1891 roku, Wilhelm zmarły w 1914 roku i Rüdiger von Bandemer, który był ostatnim właścicielem dóbr. Wzmiankowana również Eugenie von Bandemer, z domu von Puttkamer, urodzona w 1867 roku. W 1926 roku we wsi był generał feldmarszałek von Hindenburg, który przyjechał na ślub swojego wnuka von Brockhusen-Grossjestin z Werą von Bandemer.

Dwór

Po założeniu zachował się dwór, park krajobrazowy oraz resztki zabudowy folwarcznej. W 2021 roku część dworu spłonęła, obecnie opuszczony, popadający w ruinę.

WIETRZNO /Vettrin/

Wieś położona w gminie Polanów powiatu koszalińskiego. Lenno rodu von Glasenapp, wzmiankowani w 1756 i w 1761. W 1772 roku po śmierci Heinricha Adreasa von Glasenapp, wdowa sprzedała majątek prawdopodobnie rodzinie von Bodeck(Bodecker) wymienionej jako właściciele wsi w 1781 roku. W 1781 roku majątek przechodzi w ręce kapitana Augusta Wilhelma von Below przez ożenek z Charlottą Amalią von Bodeck, z domu von Zickelshain. Od 1803 roku właścicielem jest rodzina von Wrangel (wzmiankowany Carl Gustav Wilhelm). W 1836 własność rodziny von Natzmer. W latach 1836-46 majątek należał do rodziny von Lettow. W 1847 roku majątek zakupił hrabia Maximilian von Schwerin-Putzar, zmarły w 1872 roku. Kolejnymi właścicielami byli: hrabia Heinrich von Schwerin zmarły w 1888 roku i Friedrich urodzony w 1875 roku.  Prawdopodobnie budowniczym pałacu był hrabia Friedrich von Schwerin. Kolejnym właścicielem był Wendelin von Below od 1913 roku a od 1921 roku dobra są w rękach Heinircha Otto Traun. W latach 30-tych XX wieku pałac przejęty przez władze III Rzedszy i w pałacu utworzono szkołę dla dziewcząt. Od 1935 roku w rękach Dr Malach, później jego żony zamężnej za Dombroschke.

Pałac

Zbudowany prawdopodobnie w XIX wieku, kilkakrotnie rozbudowywany(ok. 1910 roku, 1920). Po założeniu zachował się również park krajobrazowy, dom zarządcy-willa, i budynki gospodarcze.

WIELOGŁOWY /Vilgelow/

Wieś położona w gminie Damnica powiatu słupskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1628 roku. W 1633 roku Wielogłowy były własnością rodu von Below. a w 1665 roku von Woyten. W XVIII wieku dwa działy majątkowe we wsi. W 1717 roku wg spisu majątki we wsi posiadali: kapitan Berthold Rüdiger von Collrepen i Ferdynand Wilhelm von Woyten. W 1724 roku wieś posiadała rodzina von Schwerin(Swerin, Sverin, Sweryn, Zweryn, Tzwerin) oraz von Wobeser(Wobser). Następnie wieś przechodzi w ręce rodów von Somnitz i von Krockow. Von Somnitz i von Krokckow siedzieli tu w latach 1729-1730. W 1729 roku część wsi należała do rodu von Bandemer. W 1730 roku wieś zakupił kapitan Ernst Ludwik von Below. W 1804 roku właścicielem był radca prawny ze Słupska, Schulte, a po jego śmierci w 1859 roku Christian Friedrich Schrӧder. W 1884 roku właścicielem majątku zostaje rodzina Kellerman. W 1910 roku dobra w rękach Walter Arnolda z Reitz a do 1945 roku majątek posiadała Margarete von Duisburg z domu Neitzke(ur.1869) i Ernst von Duisburg zmarły w 1929 roku.

Pałac

Pałac wybudowany w 1887 roku przez Kellermanów. Przebudowany przez Arnolda. Po 1945 roku majątek przejęty przez PGR. Pałac zaadoptowano na mieszkania dla pracowników i biura PGR. Obok park krajobrazowy oraz zabudowania gospodarcze.

WIELKA WIEŚ /Grossendorf/

Wieś położona w gminie Główczyce powiatu słupskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1284 roku. Stare lenno rodu von Stojentin. W 1469 roku wieś w rękach braci Klausa i Lorenza von Stojentin. Posiadali majątek do 1665 roku. Przez małżeństwo Barbary Marii von Stojentin z Kasparem Otto von Podewilsem wieś przechodzi w ręce rodu von Podewils. W 1717 roku wg spisu siedział tu Caspar Otto von Podewils. Rodzina von Podewils posiadała dobra do 1796 roku. W 1784 roku właścicielem był hrabia Friedrich Heinrich von Podewils. W 1796-97 majątek posiadała rodzina von Empich. W latach 1797-1805 majątek należał do rodziny von Braunschweig. Wg jednego źródła rodzina von Mitzlaff posiadała majątek w latach 1797-1855. Wg innego w 1803 roku majątek nabył Ernst Gustav von Mitzlaff. Kolejnym właścicielem był w 1834 roku Heinrich Otto Eugen von Mitzlaff a następnie do Ernsta von Mitzlaff zmarłego w 1908 roku. Po jego śmierci dobra w rękach spadkobierców, od 1928 roku w posiadaniu jego córki Ehrengard von Gerlach(ur. 1876). Ostatnim właścicielem był Friedrich Leo von Schwerdtner.

Pałac

Z założenia zachował się pałac z XVIII wieku, wielokrotnie przebudowywanego, park krajobrazowy oraz zabudowania gospodarcze.

 

 

 

 

 

WIDZINO /Veddin/

Wieś położona w gminie Kobylnica powiatu słupskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1281 roku(Vidino), kiedy książę pomorski Mściwoj II podarował wieś klasztorowi Belbuck jako darowiznę dla klasztoru premonstratensów w Słupsku. Wymieniana również w 1288 roku, 1294 roku kiedy należała do klasztoru w Słupsku. W 1522 roku dobra klasztorne przejął książę Bogusław X. Wieś była własnością książęcą, później królewską. W 1853 roku majątek zakupił za 34 tysiące Talarów Friedrich Rieck. W 1910 roku właścicielem był Hermann Rieck a w 1928 roku Meta Rieck. Po 1928 roku parcelacja majątku. Resztówka z dworem należała w 1939 roku do Very Ratzlaff.

Dwór

Z założenia zachowały się zabudowania gospodarcze. Czy dwór istnieje nie mam informacji.