WIATROWO /Viatrow/

Wieś płożona w gminie Damnica powiatu słupskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1282 roku, z innych źródeł w 1274 roku, kiedy książę Mściwoj II przekazał wieś klasztorowi w Kołbaczu. W 1476 roku wieś była lennem rodu von Stojentin. Posiadali dobra do 1665 roku. Przez małżeństwo Barbary Marii von Stojentin, córki Georga, z Kasparem Otto von Podewilsem, stała się własnością rodu von Podewils. W 1690 roku dobra w rękach Ewalda von Podewils. Posiadali majątek do 1690 roku. W latach 1690-1695 majątek posiadała rodzina von Puttkammer. W 1695 roku na rodzinę von Galbrecht. Rodzina von Galbrecht posiadali majątek do 1730 roku. W 1717 roku w spisie siedział tutaj kapitan von Galbrecht. Mowa również, że w 1700 roku prawdopodobnie część wsi w posiadaniu rodu von Hoym. W latach 1774-1775 wieś posiadali von Pirch(Pirche, Pierzchowski, Pirscha, Pyrsche, Pierskow, Pierschowa, Pyrsza) . W 1774 roku właścicielem był Franz Georg Christoph von Pirch, który w 1775 roku sprzedał dobra Wilhelmowi Leopoldowi von Mitzlaff. Rodzina von Mitzlaff posiadała majątek do 1834 roku. W latach 1834-1836 majątek w rękach rodu von Linsingen. W 1836-1837 dobra posiadała rodzina von Goldstein-Berge. W 1847-1851 majątek posiadła rodzina von Dewitz. W 1851 roku Karl Weinmann kupił majątek za 40000 talarów. W 1884 roku właścicielką jest Pani Suhle. W 1893 roku dobra posiada A. Gentz, w 1905 roku dzierżawca i późniejszy właściciel Hugo Holtz, w 1910 roku właściciel fabryki z Finsterwalde na Dolnych Łużycach Ernst Skopnik. Ostatnim właścicielem od 1917 roku był Martin Steifensand.

Dwór

Dwór nie istnieje. Zachował się park krajobrazowy oraz zabudowa gospodarcza.

WEJHEROWO /Neustadt/

Miasto gminne i powiatowe. Grunty w roku 1576 były własnością starosty puckiego Ernesta Wejhera(1517-1598). Od 1560 roku był dworzaninem króla polskiego Zygmunta Augusta. W 1585 roku przeszedł na katolicyzm. Był synem Klausa i Ramlówny. Z Anną Ludwiką Mortęską miał pięć córek i sześciu synów. Wejherowo zostało założone w 1643 roku przez polskiego wojewodę Jakuba Wejhera herbu Wejher-Skarzyna(1609-1657) a prawa miejskie uzyskało w 1650 roku. Jakub Wejher był wnukiem Ernesta Wejhera. Był dwukrotnie żonaty: 1-mo z Anną Elżbietą Schaffgotsch, 2-ndo z Joanną Katarzyną Radziwiłł. Z pierwszego małżeństwa miał dwie córki, z drugiego miał jedną córkę.  Podczas wojny trzydziestoletniej otrzymał tytuł hrabiowski. Zmarł nie pozostawiając męskiego potomka w wieku 48 lat. Po śmierci majątek odziedziczyły córki, od których w 1676 roku dobra wykupił książę Michał Kazimierz Radziwiłł herbu Trąby(1635-1680). Po jego śmierci dobra dziedziczy wdowa, z domu Sobieska(1634-1694).  W 1685 roku podarowała majątek swojemu bratu, królowi Janowi III Sobieskiemu(1629-1696). Po śmierci króla majątek odziedziczyła wdowa Maria Kazimiera, z domu de La Grange d`Arquien(1641-1716) i syn Aleksander Benedykt Stanisław Sobieski herbu Janina(1677-1714-Rzym). Po śmierci Aleksandra majątek przypadł jego bratu, królewiczowi Jakubowi Ludwikowi Sobieskiemu(1667-1737). W 1720 roku dobra wejherowskie zakupił Piotr Jerzy Przebendowski herbu Kuna(1674-1755). Majątek po śmierci Piotra Jerzego dziedziczy jego syn z Urszulą Potocką, Ignacy Franciszek Przebendowski(1730-1791). Po I rozbiorze Polski, w 1774 roku sprzedał majątek kuzynowi Józefowi Antoniemu Przebendowskiemu(ok.1710-1775) syn Jakuba i Marii Teresy Tarło z Podhajec herbu Topór. W 1796 roku miasto zakupił hrabia Otto von Keyserlingk. Hrabiowie von Keyserlingk posiadali majątek do 1945 roku.

Pałac

W 1767 roku Ignacy Franciszek Przebendowski rozpoczął budowę siedziby dworskiej. Z powodu rozbioru Polski przerwał budowę. Około 1800 roku powstała nowa budowla-pałac, rozbudowany w 1857 roku. Po 1945 roku mieściło się tutaj Technikum Leśne, internat i przedszkole. Od 1993 roku mieści się tutaj Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubkso-Pomorskiej.

WARCINO /Varzin/

Wieś położona w gminie Kępice powiatu słupskiego. W latach 1485-1692 należała do rodziny von Zitzewitz. W 1692 roku wieś przechodzi w ręce rodu von Massow. Posiadali majątek do 1724 roku. W latach 1724-1811 wieś należała do hrabiów von Podewils– wzmiankowany Adam Joachim i Friedrich Werner. Przez małżeństwo majątek w latach 1806-1850 majątek należał do rodu von Blumenthal– wymieniony Adalbert Werner Ludwig. W 1867 roku majątek zakupił ówczesny prezes rady ministrów hrabia Otto von Bismarck-Schoenhausen, wyniesiony do godności księcia i Kanclerza Rzeszy. Zmarł w 1898 roku. Majątek odziedziczył jego drugi syn, hrabia Wilhelm von Bismarck, zmarły w 1901 roku. Do 1921 roku majątkiem zarządzała żona Wilhelma, Sibille, która przekazała dobra synowi,  hrabiemu Nikolausowi von Bismarck. Zmarł w 1940 roku. Majątek przejął jego syn, hrabia Rule von Bismarck i posiadał majątek do 1945 roku.

Pałac

Z założenia zachował się pałac którego początki pałacu sięgają 1664 roku i był wielokrotnie przebudowywany oraz parku krajobrazowego. Obecnie mieści się tutaj Zespół Szkół Leśnych.

WIECKOWO /Vossberg/

Nieistniejąca miejscowość położona w gminie Kobylnica powiatu słupskiego. Na terenie wsi położony był pałacyk(dworek) myśliwski wchodzący do 1907 roku w skład majątku w Ścięgnicy. W 1907 roku wdowa po generale Franzu von Bӧhn sprzedała posiadłość Maxowi von Mitzlaff. Niewielki majątek z pałacem myśliwskim powstał(wg dostępnych map) po 1930 roku.

Dworek Myśliwski

 

 

 

 

WIESZYNO /Vessin/

Wieś położona w gminie Redzikowo powiatu słupskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1284 roku kiedy to książę pomorski Mestwin II nadał Wieszyno w lenno rycerzowi von Woyten. Następnie należała do rodów: von Somnitz i von Krockow. W XVIII wieku właścicielem był Friedrich Asmus von Bandemer(1685-1770), dwukrotnie żonaty: 1-mo z Anną Gottliebe Gerdą von Woyten, z którą miał syna Karla Ludwiga urodzonego w 1716 roku. Po rozwodzie ożenił się po raz drugi z Anną Rahelą von Collrepp. W 1781 roku majątek zakupił Georg Ludwig von Katzler. Na początku XIX wieku własność Friedricha Wilhelma Arnolda a następnie jego syna. W latach 1879-1905 majątek w rękach rodziny Mach. Ostatnim właścicielem majątku do 1945 roku była rodzina von Goerne– wymieniony Wilhelm, zmarły w 1914 roku, Martha z domu Hennige, urodzona w 1870 roku i Wolfram urodzony w 1900 roku.

Pałac

Jest to budynek zbudowany na planie prostokąta, dwupiętrowy, podpiwniczony, kryty dachem czterospadowym. Położony w parku krajobrazowym. Obok zabudowania gospodarcze.

WIETSZYCE /Wettschütz/

Wieś położona w gminie Pęcław powiatu głogowskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1295 roku(Wethcze). W latach 1660- 1720 wieś należała do rodziny von Stӧssel(Stiesseln). W 1669 roku część wsi posiadała rodzina von Scholz und Lӧwenheim zwana również Scultetus von Lӧwenheim. W 1718 roku jako właściciel wymieniony baron Hans Christopher von Schweinitz, posiadający Krzepielów i Mileszyn.  Od 1755 roku własność rodziny Liebermann von Sonnenberg. W 1791 roku wspomniany dwór i folwark należący do kapitana von Liebermann. Posiadali majątek jeszcze w 1817 roku. Od 1870 roku majątek należał do Richarda von Salmuth(1837-1902) ożenionego 1-mo z Marie Dietrich, 2-do z Luise Weltner.

Pałac

 

 

 

 

Pałac nie istnieje. Resztki zabudowy folwarcznej.

 

WYKÓW /Wikou, Wikow/

Wieś położona obecnie na Białorusi w rejonie rohaczowskim obwodu homelskiego. Położona w dawnym powiecie rohaczewskim, po I-szym rozbiorze Polski w 1772 roku znalazła się na terenie Imperium Rosyjskiego. Za czasów I-szej Rzeczypospolitej w XVI wieku rodzina Wykowskich w województwie mścisławskim nad Dnieprem zakłada osadę zwaną Wykowem. Rodzina Boruta-Wykowskich herbu Jastrzębiec pochodziła z ziemi łomżyńskiej. Na przełomie XVIII i XIX wieku wyłoniły się dwie linie rodu pochodzące z Wykowa- starsza pozostała w Wykowie, młodsza osiedliła się w Anielinie, leżącym obecnie na Białorusi w rejonie bychowskim obwodu mohylewskiego. Z linii wykowskiej pochodził Józef Wykowski ożeniony z Idalią Horodeńską. Był powstańcem styczniowym, zesłanym do Ufy. Pr Ostatnim właścicielem majątku  w Wykowie był Aleksander Wykowski. Prawdopodobnie majątek opuszczony i zniszczony podczas rewolucji październikowej.

ZAŁOŻENIE DWORSKIE

Trudno odnieść się do opisu położenia dworu jaki mamy u Aftanazego, gdzie miał stać na wysokim brzegu Dniepru. Sama wieś położona jest ok. 1km od brzegów rzeki.  Z jedynej dostępnej w sieci fotografii z pocztówki z obiegu z 1912 roku – dwór parterowy, kryty dachem dwuspadowym, z piętrowym ryzalitem w części środkowej. Na parterze dworu znajdowała się sala jadalna. Obok położone było gospodarstwo składające się z: smolarni, terpentyniarni, stajni zarodowej a także park krajobrazowy.

WARNIKI /Warnick/

Była wieś, obecnie część miasta Kostrzyn nad Odrą. Wzmiankowana w 1261 roku(Warnik) oraz w latach: 1295(Warnik) i 1460(Warnick). Należącą miejscowość do templariuszy w 1261 roku zakupili margrabiowie brandenburscy. W 1460 roku dwór wraz z młynem należały do joannitów. W 1565 roku wchodzi w skład dóbr dąbroszyńskich, których właścicielem w tym czasie była rodzina von Schӧnebeck. Na terenie wsi położony był folwark,  wg spisu majątków z lat 1896, 1914, 1929 roku wchodzący w skład dóbr dąbroszyńskich.

FOLWARK

Trudno dzisiaj wskazać miejsce położenia folwarku.

WITNICA /Vietz/

Miasto gminne położone w powiecie gorzowskim. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1252 roku, kiedy należała do templariuszy. W 1261 roku przechodzi w ręce margrabiów brandenburskich. W latach 1300-1559 wchodzi w skład dóbr cystersów z Kołbacza. Od 1559 roku po sekularyzacji dóbr jest w rękach Hohenzollernów.  W 1879 roku majątek(Lehngut) o powierzchni 155,01ha należał do porucznika Feuerherm. W 1896 roku niewielki majątek(Lehngut) o powierzchni 151ha należący do Geroga Feuerherm z Witnicy. W 1914 roku majątek o powierzchni 139ha należał do Landgesellsch „Eigene Scholle” we Frankfurcie nad Odrą. Prawdopodobnie po 1920 roku doszło do rozparcelowania majątku. W 1929 roku kilka majątków poniżej 100ha należących do: Carla Becker(45ha), Paula Deh(31ha), majątek kościelny- dzierżawcą był Paul Deh(91ha), Paula Haack(40ha), Carla Hohe(42ha), Paula Neumann(25ha), Arthura Preuss(85ha), Friedricha Pude(41ha), Herberta Strehmel-dzierżawcą był Wilhelm Stumm(28ha), Johannesa Winter(46ha).

W miejscowości kilka ciekawych budynków mieszkalnych – willi.

WARDYŃ /Wardin/

Wieś położona w gminie Choszczno powiatu choszczeńskiego. W 1828 roku dobra są w rękach rodziny von Albedyll. Od 1852 roku własność barona von Klot-Trautvetter z Seegefelde w Meklenburgii- wzmiankowany baron Arthur von Klot-Trautvetter, zmarły w 1885 roku. Majątek baronów w 1879 roku obejmował 747ha.  W 1896 roku majątek o powierzchni 738ha należał do rodziny Treichel. W 1914 roku majątek o powierzchni 756ha należał do Ottona Steiger, którego dobra w 1929 roku obejmowały 756ha.

ZESPÓŁ DWORSKI

W skład zespołu wchodzi: ruina dworu z XVIII wieku, zabudowania gospodarcze, park krajobrazowy.

WITOSZYN /Neu-Schulzendorf/

Kolonia położona w gminie Choszczno powiatu choszczeńskiego. Dawny folwark. W 1896 roku folwark wchodził w skład majątku w Radlicy należącym do Rudolfa Schulze. W 1914 roku obejmował 286ha i należał do Ottona Geck. Część gruntów prawdopodobnie byłego folwarku należała do Ottona Schulze, właściciela pobliskich Radlic. W 1929 roku własność Ottona Schulze.

WODNIK /Kühnemühle/

Nieistniejąca miejscowość, dawny majątek położony w gminie Bierzwnik powiatu choszczeńskiego obecnie teren piknikowy. W 1896 roku majątek o powierzchni 204ha należał do Fritza Werner. W 1914 roku majątek obejmował 138ha i należał do rodu von Horn. W 1929 roku własność Provinzialverband Brandenburg(695ha).