Wieś położona w gminie Zabierzów powiatu krakowskiego. Nazwa wsi pochodzi od pierwotnie tu żyjących potomków lub poddanych jakiegoś Bala. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1229 roku, kiedy była własnością klasztoru Benedyktynów w Tyńcu. Nazwa wsi pojawia się wielokrotnie w latach: 1286(Balicz), 1384(Baliz, Balitze), 1470-1480(Balicze, Balycze) oraz Palicz, Palitzgi, Palice. Przed 1286 roku wieś stała się własnością rycerską. Była własnością komesa Grzegorza, zwanego Żegocicem syn Żegoty z rodu Toporczyków. Został skazany na śmierć przez księcia Leszka Czarnego za udział w buncie wojewodów. Właścicielami Balic w XIV wieku byli Baliccy i Ossolińscy herbu Topór, wywodzących się od dwóch rodzonych braci. Właścicielem Balic w latach 1366 – 1396 był Jan Goźlic Ossoliński herbu Topór, dziedzic na Balicach i Ossolinie, syn Nawoja z Tęczyna kasztelana krakowskiego, kasztelan wiślicki, marszałek wielki koronny, należący do zaufanych króla Władysława Jagiełły. Z dwóch małżeństw pozostawił pięcioro dzieci, z których Jan był głównym dziedzicem dóbr. Kolejnym właścicielem był Jan Ossoliński z Goźlic, kasztelan radomski, w 1434 roku po śmierci króla Władysława Jagiełły był zarządcą ziemi sandomierskiej w imieniu małoletniego królewicza Władysława. Był dwukrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa miał trzech synów: Jana, Mikołaja i Andrzeja. W 1415 roku bracia Jan i Mikołaj z Ossolina zastawiają część Balic Konradowi Frankenbergowi z Komorzna na Śląsku. Majątek w tym Balice odziedziczył Andrzej Ossoliński(zm. przed 1488). Był wieloletnim dworzaninem i wierzycielem królewskim. Ożeniony z Katarzyną Prawiednik, córką Mikołaja sędziego lubelskiego miał z nią sześcioro potomstwa: Jakuba, Andrzeja, Łucję zamężną za Stanisława Korniakta, Prokopa, Jana i Pawła. Jan, podkomorzy lubelski i marszałek dworu królewskiego, żonaty był z Anną Rzeszowską(zm. 1504) z powodu poręczeń majątkowych i udzielonych pożyczek, których nie odzyskał popadł w długi a większość majątku została zastawiona np. Annie Lubomirskiej, żonie Jakuba czy Ibramowi Salomonowi z Krakowa. W 1506 roku prawa do Balic za niespłacone długi posiadł Sewryn Zeyfreth Bethman(1420-1515). Synowie Jana Ossolińskiego: Andrzej, Jan Stanisław i Jakub byli zmuszeni sprzedać w 1517 roku zastawione dobra balickie. Sprzedali Balice Zofii, córce Seweryna Betmana(Bethmana), która w latach 1515-1517 dzierżawiła Balice. Przez ślub jego córki Zofii 23.10. 1515 roku z burgrabią Sewerynem Bonerem herbu Bonarowa(1486-12.05.1549), Balice przechodzą w jego posiadanie. Był synem bankiera Jakuba Andrzeja, bratankiem Jana. Z małżeństwa z Zofią miał trójkę dzieci: Jana, Stanisława(1517-1560) i córkę Zofię(zm1563), która wyszła za mąż za marszałka koronnego Jana Firleja herbu Lewart(1521-1574), dziedziczkę rodzinnej fortuny. Drugą żoną była Jadwiga Kościelecka herbu Ogończyk. Miał z nią dwóch synów: Seweryna, późniejszego kasztelana krakowskiego i Jakuba Fryderyka(zm.1585). Seweryn Boner był bankierem królewskim Bony Sforzy i Zygmunta I Starego, burgrabią krakowskim, starostą bieckim, od 1547 roku kasztelanem sądeckim. Prowadził rozległe interesy w całej Europie. Był mecenasem sztuki, uczonych. Utrzymywał kontakty z Erazmem z Rotterdamu. Był założycielem jednej z pierwszych winnic na ziemiach polskich w Winnej Górze. Kierował przebudową Wawelu, zamku w Kamieńcu i Ogrodzieńcu. Po śmierci pochowany w rodzinnej kaplicy św. Jana Chrzciciela w Kościele Mariackim. Po nim dobra odziedziczył jego syn, Jan Boner(1516-1562). Burgrabia krakowski, wielkorządca krakowski, kasztelan oświęcimski, kasztelan biecki, kasztelan chełmski i starosta rabsztyński i spiski. Odebrał staranne wykształcenie. Po zapoznaniu się z ideami i wyznawcami Jana Kalwina został jego wyznawcą. W 1549 roku poślubił Katarzynę Tęczyńską(zm.1566), córkę kasztelana chełmskiego Jana Tęczyńskiego herbu Topór. Zmarł bezpotomnie. Został pochowany w rodowej kaplicy protestanckich Bonerów w kościele w Kromołowie. Majątek w 1563 roku przechodzi w ręce siostry Jana, Zofii Firlejowej, żony Jana Firleja(ok.1521-1574) i w ten sposób dobra przechodzą w ręce Firlejów herbu Lewart. Przez dłuższy czas w dworze balickim mieszkał Jan Łaski herbu Korab(1499-1560). Najwybitniejszy polski działacz reformacji, humanista, pisarz, tłumacz, dyplomata, sekretarz króla Zygmunta I Starego od 1521 roku. Po śmierci Jana Firleja Balice dziedziczy jego syn, Mikołaj(zm.1601), wojewoda krakowski, kasztelan biecki oraz starosta pilzneński, nowokorczyński, wolbromski i lubelski. Po przeniesieniu siedziby rodowej do Warszawy Balice tracą na znaczeniu. Po 1610 roku Balice były wydzierżawiane a dwór był siedzibą dzierżawców. Jednym z nich był bratanek Jana Kochanowskiego, Piotr Kochanowski herbu Korwin(1566-1620), sekretarz królewski i tłumacz poetów włoskich. Kolejnym właścicielem był Stanisław Amenda. Po potopie szwedzkim dwór uszkodzony. Ojciec Franciszka Szembeka przez ożenek z córką Stanisława Amendy wszedł w posiadanie Balic. Sam Franciszek był burgrabią krakowskim, kasztelanem krakowskim, kamienickim, starostą bieckim. Pod koniec XVII wieku właścicielem Balic został kanclerz Jan Sebastian Szembek herbu Szembek(zm. 08.04.1731), który odbudował pałac. Był synem Franciszka(1625-1693) i Anny Rupniewskiej(zm.1706). Był kanclerzem wielkim koronnym, wielkorządcą krakowskim, administratorem żup krakowskich, elektorem Augusta II Mocnego, posłem na sejm. Ożeniony z Ewą Leszczyńską, wojewodzianką kaliską miał z nią dwie córki: Bihildę, zamężną za Jerzego Augusta Mniszcha i Barbarę, siostrę zakonną zakonu sakramentek. Pochowany w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie. Kolejnym dziedzicem był brat Jana Sebastiana, Aleksander Kazimierz(zm.1756), wojewoda sieradzki, stolnik koronny, starosta bielski, kowelski i radomski. Jego córka Katarzyna wyszła za mąż za Dymitra Jabłonowskiego herbu Prus (1706-1788), starostę świeckiego, bieckiego, Mościckiego, Wiszniewskiego, kowelskiego i Lubiatowskiego wnosząc mężowi w wianie Balice. Wg jednych autorów Balice od 1783 roku należały do Szymona Darowskiego herbu Ślepowron a wg innych w latach 1790-1808 Balice należały do Urszuli z Trzebińskich Darowskiej(ok.1750-1808), która odbudowała popadający w ruinę pałac. Była wdową po Szymonie(1730-1785), mieczniku i pisarzu krakowskim. Po śmierci Urszuli Darowskiej majątek odziedziczył jej syn, Soter Darowski(1778-1815), prezes krakowskiej Rady Powiatowej i mistrz Loży Wolnomularskiej „Przesąd Zwyciężony”. Kolejnymi właścicielami byli hrabiowie Sołtyk herbu Sołtyk: Antoni Tomasz(1777-1830), jego żona Anastazja z Rudnickich(1780-1856) herbu Lis i ich syn Henryk Sołtyk(1818-1886). W II połowie XIX wieku Balice są w posiadaniu Klementyny ze Sławińskich Homolacsowej(1809-1879), żony Edwarda, węgierskiego ziemianina i przemysłowca. Kolejnym właścicielem był Stanisław Homolacsa(1846-1909), powstańca styczniowego, wiceprezesa Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego, żonatego z Karoliną Gostkowską. W 1887 roku od Stanisława Homolacsa Balice zakupił książę Dominik Radziwiłł herbu Trąby(1852-1938) z małżonką Dolores de Agramonte(1852-1920). Od 1926 roku właścicielem Balic został książę Hieronim Mikołaj Radziwiłł(1885-1945). Dwukrotnie żonaty: 1. z księżniczką Renatą Marią Karoliną Rajnerią Teresą Filomeną Makarią von Habsburg-Lothringen(1888-1935), z którą miał sześcioro dzieci, 2. Jadwigą Anielą Radziwiłłówną(1905-1974), daleką kuzynką, z którą nie miał dzieci. W lutym 1945 roku aresztowany wraz z synem Leonem przez NKWD i wywieziony do łagru w Alczewskojem koło Ługańska gdzie wkrótce zmarł i tam został pochowany. Syn po interwencjach dyplomatycznych został uwolniony i wyjechał za granicę.
Pałac
Pierwszą budowlą był dwór zbudowany przez Ossolińskich. Rozbudowany przez kolejnych właścicieli w modrzewiowy pałac możnowładczy, a potem w magnacki. W pałacu za czasów Bonerów i Firlejów przebywały takie osobistości jak: arcyksiężniczka austriacka Elżbieta Rakuszanka, pierwsza żona Zygmunta Augusta w 1543 roku, Katarzyna Austriaczka, trzecia żona Zygmunta Augustaw 1553 roku, Henryk Walezy w 1574 roku, Anna Austriaczka narzeczona króla Zygmunta III w 1592 roku, kardynał Henryk Gaetano, legat papieski w 1596 roku. Za czasów Jana Szembeka wzniesiono pod koniec XVII wieku nowy, murowany pałac. W latach 1887-1894 zaprojektowany przez Tadeusza Stryjeńskiego powstaje nowy pałac, podczas budowy którego odkryto w jego części środkowej piwnice z późnogotyckimi, renesansowymi i barokowymi portalami kamiennymi. W pałacu za czasów Dominika ale przede wszystkim Hieronima został zgromadzony zbiór malarstwa i dzieł sztuki. W 1945 roku po zajęciu pałacu przez wojska radzieckie doszło do grabieży dzieł sztuki i dewastacji pałacu. Majątek w Balicach w 1945 roku został przejęty przez Państwo Polskie i przez Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych wraz z nieruchomościami przekazało Wydziałowi Rolnemu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Na terenie majątku umieszczono Wydział Zootechniczny Zakładu Doświadczalnego a od 1950 roku utworzono tutaj Instytut Zootechniki. Pałac został odrestaurowany. W pałacu mieści się dyrekcja Instytutu oraz część hotelowa.
