Województwo Zachodniopomorskie

KRĄPIEL /Schöneberg/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Stargard powiatu szczecińskiego. W 1255 roku własność rodu von Brusewitz. W 1333 roku przez nadania księcia Ottona należy do miasta Stargard. W średniowieczu lenno rodu von Wedel z Krępcewa. W 1496 roku własność Dionizego von Wedel z Krzywicy. W 1778 roku wieś od Lupolda Christoph von Wedel zakupiła Fryderike Rosa(Rosine) baronowa von der Goltz z domu von Vanselow. W 1794 roku majątek nabył Friedrich Ernst von Wedel i w 1795 roku sprzedał majątek Ottonowi Fredrichowi Fürchtegottowi von  Bonin. Po nim majątek w 1828 roku odziedziczył jego syn, Friedrich Wilhelm Fürchtegott von Bonin. Zmarł w 1852 roku. W 1850 roku dobra posiada Silber, właściciel Starzyna. Ponownie w rękach rodzinu von Bonin. Właścicielem w 1856 był Otto von Bonin. W 1911 roku własność fundacji rodzinnej Ottona von Bonin a właścicielką była Pani von Hagen, z domu von Bonin. Zarządcą majątku był von Zalewski. Ostatnim właścicielem majątku był Fritz Gustaw von Hagen(*1901).

Pałac

Na terenie wsi założenie pałacowo-parkowe oraz folwarczne. Pałac zbudowany w 1859 roku przez rodzinę von Bonin, przebudowany na początku XX wieku. Zbudowany na planie prostokąta, z charakterystyczną cylindryczną basztą od północy. Obok park o pow. 49ha zaprojektowany przez Petera Josepha Lenne. W sąsiedztwie zabudowania gospodarcze- obora, owczarnia, stodoła oraz gorzelnia. Obecnie własność prywatna.

KOPYTKOWO /Kopitkowo/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Smętowo Graniczne powiatu starogardzkim. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1290 roku kiedy książę pomorski Msciwój II nadał wieś braciom Żywanowi i Przybysławowi. W 1417 roku wymieniono Mikołaja, syna dziedzica z Kopytkowa, jako studenta w Lipsku. W I połowie XVI wieku wieś należała do rodziny Kopyckich herbu Oszczep, w drugiej połowie we wsi trzy majątki należące do Kopyckich, Oleskich i Swarożyńskich. W 1686 roku wieś nabył pochodzący z Inflant Wilhelm(Ludwig) de Ludinghausen Wolf. W 1814 roku majątek zakupiła wdowa po Johanie Gottliebie, Elizabeth Sophie von Plehn. Rodzina von Plehn posiadała majątek do 1945 roku. Od 1820 roku majątek w posiadaniu syna Elizabeth, Juliusa Reinholda oraz jego żony, Ferdinanda z domu Rothe. Po jego śmierci w 1838 roku majątek przejął najstarszy z 7-iu synów, Georg. Po jego śmierci w 1891 roku dobra w posiadaniu sjego syna, Arnolda. Po śmierci Arnolda dobra w rękach najmłodszego syna, Johanna Gottfrieda urodzonego w 1902 roku. Posiadał majątek do 1945 roku.

Dwór

 

 

 

Jest to budynek zbudowany w latach 20-30-tych XIX wieku na planie prostokąta, jednokondygnacyjny, kryty dachem dwuspadowym, przebudowany z powiększeniem o dwa symetryczne aneksy i powiększenie frontonu. Obecnie własność prywatna. Nieużytkowany. Obok park krajobrazowy oraz zespół folwarczny.

 

KĘPSKO /Gut Mühlenkamp/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Bobolice powiatu koszalińskiego. W latach 1621-1846 dobra posiadała rodzina von Lettow. W latach 1764-1776 część wsi była w posiadaniu rodu von Kleist. Od XIX wieku do 1945 roku majątek był w rękach rodziny Mock.

Dwór

 

 

 

We wsi dwór zbudowany w drugiej połowie XIX wieku na planie prostokąta, parterowy, podpiwniczony, kryty dachem dwuspadowym.

JABŁONOWO /Appelwerder/

Jabłonowo pow. Wałcz, zachodniopomorskie (1)
Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Mirosławiec powiatu wałeckiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1586 roku. W tym czasie należała do rodu von der Goltz, wzmiankowana w 1717 roku. W 1772 roku część wsi posiadała rodzina von Blankenburg, wzmiankowana w 1770 roku a część należała do wdowy von Kleist, z domu von Osterling. Ta część należąca do rodziny von Kleist została sprzedana w 1808 roku poborcy podatkowemu Janowi Ludwikowi Bock. Druga część już w 1783 roku została sprzedana rodzinie Bock. W 1827 roku był jeden majątek należący do Wilhelma Classe, który odkupił dobra od rodzeństwa von der Goltz. W 1836 roku właścicielem majątku był niejaki Betcke. Od 1871 roku dobra w rękach rodziny Viehstadt. Posiadali majątek prawdopodobnie do początku 1920 roku, kiedy majątek został rozparcelowany. W 1909 roku właścicielem był Georg Viehstadt.

Dwór

 

 

 

 

Dwór zbudowany w drugiej połowie XIX wieku, w latach parcelacji podzielony między osadników. Zbudowany na planie prostokąta, parterowy, kryty dachem dwuspadowym, podpiwniczony. Obecnie w rękach prywatnych.

GÓRZNO /Göhren/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Bierzwnik powiatu choszczeńskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1337 roku. Wieś była w posiadaniu rodu von Segefeld. W 1354 roku została nadana Cystersom z Bierzwnika. Rodzina von Segefeld wyprzedawała swoje dobra z powodu konfliktu z zakonnikami. W 1539 roku kasacja klasztoru a wieś weszła w skład domeny państwowej i była wydzierżawiana. W 1879 roku majątek o powierzchni 396ha należał do rodziny Heller. W 1896 roku majątek o powierzchni 443,25ha należał do Hellmutha Heller, którego majątek w 1914 roku obejmował  443ha. W 1929 roku dobra posiadała wdowa Olga Heller, dzierżawcą był Wilhelm Müller, a majątek obejmował 443ha areału W tym czasie dwa większe gospodarstwa we wsi należące do: Wilhelma Schmidt(58ha) i Richarda Vӧlker(114ha).

Dwór

 

 

 

 

Był to budynek zbudowany na planie prostokąta, parterowy, kryty dachem dwuspadowym, podpiwniczonym. Nie istnieje. Na miejscu dworu stoi nowy budynek mieszkalny.

 

DZIKOWO /Schwainhausen/

Opublikowany przez

Osada położona w gminie Drawsko Pomorskie powiatu drawskiego. Wzmiankowana w 1340 roku kiedy margrabia Ludwik przekazał grunty wsi Drawsku Pomorskiemu. Do 1340 roku wieś należała do rodu von Güntersberg. We wsi założenie dworskie, obecnie Ośrodek Hodowli Zwierzyny Leśnictwo Dzikowo. Na początku XX wieku niewielki majątek z założeniem dworskim należał do rodu von Brockhausen.

Dwór

Zachował się parterowy dwór kryty dachem dwuspadowym. Remontowany w 2024 roku.

 

ZWARTOWO/Schwartow/

Zwartowo, zachodniopomorskie
Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Choczewo powiatu wejherowskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1364 roku, kiedy 1/3 wsi została nadana rycerzowi Peterowi von Littow(Lettow). Pozostałe 2/3 wsi było w rękach zarządcy majątków zakonnych, Przedma von Swartow. W latach 1525-1575 wieś w posiadaniu rodu von Jatzkow. W latach 1575-1618 w rękach rodu von Lantosch(Landtow, Landten, Lantoske, auch Kenstonofski). W latach 1650-1750 dobra w rękach rodziny von Krockow. Pierwszym właścicielem był Ernst von Krockow, który w 1704 roku przekazał majątek Pani Żychlińskiej, z domu von Krockow. W 1708 roku sprzedała majątek Georgowi Ernestowi von Krockow oraz jego żonie Philipine Hedig. Kolejnym właścicielem dóbr zostaje od 1784 roku Franz von Somnitz(ur.1717), budowniczy dworu a kolejnym jego syn, Johann Friedrich von Somnitz.  Wg Breugemanna pierwszym właścicielem miał być Friedrich von Somnitz urodzony w 1747 roku. Kolejnym właścicielem był niejaki Kummer. W 1800 roku dobra pozyskuje tajny radca, hrabia von Münster-Meinhӧfel(Mӧnster, de Monasterio). Kolejnym był adiutant Fryderyka Wilhelma III, generał pułkownik hrabia von Münster-Meinhӧfel, który w 1841 lub już w 1840 roku sprzedał majątek przedstawicielowi rodu von Hagen. W 1842 roku majątek zakupił von Arnim. Posiadali dobra do 1853 roku. Od 1853 roku kolejnym właścicielem został baron Ernst von Hammerstein-Gesmold(zm.1862). Kolejnym właścicielem był syn barona, który zginął tragicznie a majątek przejmuje brat barona Wilhelm Joachim von Hammerstein-Gesmold(zm.1904), redaktor gazety „Kreuzzeitung”. Od 1885 roku nowym właścicielem został Joachim von Schierstädt(ur.1858) a kolejnym Fritz von Schierstädt. W 1904 roku majątek zakupił Max Küster. W 1945 roku właścicielem był Walter Küster. Po 1945 roku majątek przejmuje Skarb Państwa. Część gospodarcza w posiadaniu Stacji Hodowli Nasion a pałac pod opieką Ministerstwa Sprawiedliwości i zaadoptowany na potrzeby ośrodka resocjalizacji więźniów. Dodatkowo w pałacu działał Ośrodek Wypoczynkowo-Szkoleniowy ‘Relaks”. Po pożarze w 1973 roku do 1976 roku remontowany. Obecnie w pałacu mieści się Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej.

Pałac

Po 1945 roku majątek przejmuje Skarb Państwa. Część gospodarcza w posiadaniu Stacji Hodowli Nasion a pałac pod opieką Ministerstwa Sprawiedliwości i zaadoptowany na potrzeby ośrodka resocjalizacji więźniów. Dodatkowo w pałacu działał Ośrodek Wypoczynkowo-Szkoleniowy ‘Relaks”. Po pożarze w 1973 roku do 1976 roku remontowany. Obecnie w pałacu mieści się Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej.

ŻÓŁTE/Schilde/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Drawsko Pomorskie powiecie drawskim. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1337 roku. W 1551-1584 w posiadaniu rodu von Horn. W latach 1574-1750 wieś należała do rodu von Birckholtz. W 1612 roku umiera właściciel wsi, Friedrich von Birckholz. W 1710 roku fundatorem kościoła był Carl Berndt von Birckholz, zmarły w 1746 roku. W 1804 roku majątek w posiadaniu rodziny von Sobbe. W 1809 roku właścicielką była wdowa po majorze von Sobbe, z domu von Manteuffel. W latach 1818-1939 dobra posiadała rodzina Krappe– wzmiankowany Ernst Gustav, i Erich. W latach 1893-1905 Franz Krappe posiadał folwark-majątek Grzybowo(Charlottenhof), wcześniej go dzierżawił a sam majątek wchodził w skład dóbr majątku w Żółtych.  Później ten majątek należał do Otto Reichardt w latach 1914-1939.

Dwór

Dwór nie istnieje. Po założeniu zachowała się oficyna, resztki zabudowy folwarcznej oraz parku dworskiego.

 

BORZĘCINO/Borntin/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Barwice powiatu szczecineckiego. Od XVI do XVIII wieku własność rodu von Zastrow. Na początku XVIII wieku właścicielem był Landrat Caspar Heinrich von Zastrow, zmarły w 1737 roku. Kolejnym był Matthias Ludwig von Zastrow. Około 1783 roku właścicielem był George Heinrich von Zastrow. W latach 1854-1862 majątek należał do rodu von Borwitz– z tego rodu wymienione Maria i Emilie. Później dobra domeną państwową. Od 1879 roku dobra w posiadaniu rodziny Snethlage.  W latach 1892-96 należał do kapitana D. Moritza Snethlage. Później w posiadaniu Gerharda Snethlage.

Dwór

 

 

 

W 1945 roku dwór zajęty przez wojska radzieckie spłonął. W 1947 roku w gestii Państwowych Nieruchomości Rolnych a następnie w posiadaniu PGR. Założenie powstałe w XIX wieku za czasów generała w stanie spoczynku Gerharda Snethlage. Po założeniu zachowały się budynki gospodarcze z budynkiem administracji majątku oraz resztki parku krajobrazowego.

 

BOBOLICZKI

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Bobolice powiatu koszalińskiego. We wsi park z połowy XIX wieku i dwór z końca XIX wieku z budowany przez rodzinę von Gerchow. Obecnie Gospodarstwo Agroturystyczne „Dworek w Bobolicach”. W 1914 roku majątek o areale 180,5 ha należał do rodziny Ihlenburg. W 1929 roku majątek o powierzchni 217 ha należał do rodziny Zäh.

Dwór

Dwór na pocztówce z 1903 roku znacznie odbiega swoją strukturą od obecnie istniejącego.

ZARAŃSKO /Sarranzig/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Drawsko Pomorskie powiatu drawskiego. Po raz pierwszy wymieniona w 1254 roku kiedy Warcisław III nadał grunty zwane „desertum Sarcthicze” cystersom w Białoboku. Na początku XVI wieku należał do rodu von Borck. W latach 1608-1852 należała do rodziny von Wedel. W 1724 roku siedziała tu rodzina von Burgsdorf. W 1842 roku majątek należał do rodziny von Knebel. W 1884 roku główny majątek należał do rodziny von Wedel z Koszalina. W 1928 roku wymieniono 3 majątki należące do: Paula Fritze, później do Ulricha Fritze, Emila Hessa i Ernesta Barza.

Dwór

Po założeniu zachował się park krajobrazowy o pow. Ok. 2,5 ha.

STRZMIELE /Stramehl/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Radowo Małe powiatu łobeskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1282 roku kiedy należała do Borka I(późniejszy von Borck-Borcke). Wg innych źródeł informacja o wsi pojawiła się w 1288 roku. W tym czasie miejscowość nosiła nazwę „ Wilcza Góra(Wolfsberg). Borke I miał dwóch synów: Jana i Jakuba oraz Mikołaja(ur. w 1295 r.). Ród von Borck(Borcke) posiadali majątek do 1714 roku. Z tego rodu wymieniony Matzko von Borck(Matzke von Borcke, Matzke Bork, Maćko Bork(ok. 1360-ok.1426), syn Borka von Borcke, ojciec Matzka von Borcke i pradziad Sydonii von Borck, która została ścięta w 1620 roku, który sprzyjał Polsce. W 1614 roku wymieniana również rodzina von Versen. W 1714 roku wieś zakupił Adrian Bernhard von Edling, który zbudował nowy dwór. Wg L. von Ledebura rodzina von Borcke posiadała majątek do 1730 roku. W latach 1672, 1700 dobra na terenie wsi posiadała rodzina von Thun(Herb- w błękicie trzy poprzeczne złote strumienie). W 1742 roku majątek zakupił Jan Fryderyk Loeper. W 1780 roku Johann Georg Loeper przebudował dwór. W 1786 roku został nobilitowany. Rodzina von Loeper posiadała majątek  do 1945 roku.

Zamek

W XIII wieku stał tu zamek składający się z zamku wysokiego i niskiego tzw. podzamcza. W pobliżu zamku rozwinęła się osada. W 1338 roku zamek został najechany i zniszczony z rozkazu księcia Barnima III Wielkiego. Odbudowany i ponownie zamek został spalony w 1393 roku przez Krzyżaków. Odbudowany. Warownia znajdowała się w zakolu rzeczki a jego fragmenty zachowały się do dzisiaj. Był on otoczony fosą murem i wałem. Na zamku znajdował się dwukondygnacyjny budynek mieszkalny. Borckowie opuścili nowo postawiony zamek w XVI-XVII wieku.

Dwór

Nowy właściciel od 1714 roku Adrian Bernhard von Edling wybudował nowy dwór. W 1780 roku kolejny właściciel Johann Georg Loeper rozbudował dwór. Kolejna modernizacja budynku nastąpiła w XIX wieku. Po 1945 roku dwór użytkowany przez gminę Radowo Małe jako budynek mieszkalny. Od 1966 roku dwór nie zamieszkały popadający w ruinę. Od 1987 roku obiekt w rękach Archiwum Państwowego, które rozpoczęło remont budynku. Podczas remontu zlikwidowano klasycystyczny ganek, rozebrano historyczne schody z 1780 roku oraz dokonano zmiany w otworach okiennych. W latach 2005-2010 splantowano szesnastowieczną fosę. Po zachodniej stronie dworu w zakolu niewielkiego strumyku zachowały się relikty zamku. Obok pozostałości parku z aleją dojazdową. Obok dworu resztki założenia folwarcznego.