DZIKOWO /Schwainhausen/

Osada położona w gminie Drawsko Pomorskie powiatu drawskiego. Wzmiankowana w 1340 roku kiedy margrabia Ludwik przekazał grunty wsi Drawsku Pomorskiemu. Do 1340 roku wieś należała do rodu von Güntersberg. We wsi założenie dworskie, obecnie Ośrodek Hodowli Zwierzyny Leśnictwo Dzikowo. Na początku XX wieku niewielki majątek z założeniem dworskim należał do rodu von Brockhausen.

Dwór

Zachował się parterowy dwór kryty dachem dwuspadowym. Remontowany w 2024 roku.

 

DOBROMIERZ /HOHENFRIEDEBERG/

Wieś gminna położona w powiecie świdnickim. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1277 roku. W średniowieczu Dobromierz wchodził w skład majątku zamku Cisy. Do 1408 roku należała do rodu von Boltz, a następnie do Sander von Grunau. W 1409 roku Dobromierz otrzymał prawa miejskie. W latach 1501-1524 miasto było własnością hrabiego Nickela von Kotulińskiego choć wg innych autorów w latach 1512 – 1520 należała do Christopha von Zedlitz. W latach 1583-1600 należała do Melchiora von Schellendorfa. W latach 1600-1616 własność Franza von Zedlitz a następnie ponownie w rękach rodziny von Schellendorf. W 1716 roku majątek zakupił Christoph Ferdinand von Nimptsch, który w 1727 roku wybudował istniejący do dzisiaj pałac. W 1743 roku dobra nabył hrabia Sternberg. W 1789 roku majątek zakupuje baron Karl Friedrich von Seherr–Thoss. W 1877 roku umiera ostatni męski potomek baronów von Seherr-Thoss linii dobromierskiej, hrabia Alexander.  Z żoną Leopoldiną z domu von Riese-Stallburg miał córki. Po śmierci Leopoldiny dobra odziedziczyła córka, hrabina Adolphina von Webern, żona majora Heinricha. W 1930 roku majątek posiadał ich syn, Alexander von Webern. Rodzina von Webern posiadała dobra do 1945 roku. Po II wojnie światowej majątek przejął Skarb Państwa. Majątek przejęło PGR a pałac zaadoptowano na mieszkania i biura. W latach 90-tych własność Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a następnie Agencji Nieruchomości Rolnej.

Pałac

 

 

 

Barokowy pałac zbudowany na planie prostokąta, trzykondygnacyjny kryty dachem mansardowym. Obecnie nieużytkowany. Obok pałacu zabudowania folwarczne i park krajobrazowy.

DZIESŁAW /Deichslau/

Wieś położona w gminie Ścinawa powiatu lubińskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1218 roku(Villa Tyslinii). W 1310-1316 roku siedział tu Hermann Dislow( Hermann de Dyslow). W 1314 roku wzmiankowany Teodoryk Dislow. W 1331 roku książę Jan Ścinawski podarował wieś Dziesław i Lasocice Piotrowi Disselow. W 1505 roku wymieniona rodzina von Unwürde. Właścicielem był George von Braun zmarły w 1588 roku. Rodzina von Braun wymieniana w 1591 roku. W 1653 roku jako właściciel części Górnej, Środkowej i Dolnej George von Langenau. Ten podział utrzymał się po śmierci Georga von Langenau. Część górną otrzymał jego syn, Abraham von Langenau, zmarły w 1697 roku. Część środkową posiadał Moritz von Braun a część dolną Adam von Abschatz. W latach 1671-1714 majątek górny należał do Hansa Wolfa von Langenau, część środkowa do Ernesta von Nostitz, część dolna do Sigismunda Fridricha von Thadden, zmarły w 1697. W 1680 roku siedziała tu rodzina von Raussendorf(Rausendorf, Rauschendorf). W 1715 roku część dolna należała do Zygfryda von Wahle natomiast średnia i górna od 1715 roku należały do Hansa Heinricha von Langenau.  Rodzina von Wahl wymieniona jeszcze w 1743 roku. Kolejnym właścicielem był syn Hansa Heinricha, Hans Albrecht von Langenau, który w 1738 roku nabywa prawa do pozostałych części wsi scalając je. Wraz z żoną Christine Charlotte von Mudrach prawdopodobnie byli budowniczymi pałacu w Dziesławiu. Po śmierci Christine Charlotte w 1779 roku, w 1780 roku majątek przechodzi na kuzynkę zmarłej, Panią von Ponickau. W 1785 roku sprzedaje dobra przedstawicielowi rodziny von Schweinitz, który w 1788 roku sprzedaje dobra rodzinie von Riebenow. W 1794 roku dobra nabywa niejaki Teichmann. W 1805 roku majątek zakupił von Schkopp(Skopp, Scopp). Po decyzji sądowej majątek w 1827 roku przekazany wdowie po Teichmannie, z domu Fӧrster. Rodzina Teichmann pozostała właścicielami do 1856 roku, kiedy dobra zakupił radca Metscher. Po jego śmierci dobra dziedziczy wdowa, z domu Fischer, wymieniona jako właścicielka w 1876 roku. W latach 1886-1905 majątek należał do Jadwigi von Jordan, z domu Metscher. W latach 1922-1935 majątek posiadał Johann Wilhelm von Cӧlln. a w 1939 roku resztówkę z pałacem posiadał Ernst von Jaminet.

Pałac

Zbudowany przez Hansa Albrechta von Langenau w XVIII wieku. Pewne prace były przeprowadzone w 1856 roku oraz ok. 1930 roku. Po 1945 roku pałac zaadoptowany na szkołę działającą tutaj do 1957 roku. Opuszczony i zdewastowany popadł w ruinę.

DROSZKÓW /Droschkau/

Wieś położona w gminie Kłodzko powiatu kłodzkiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1357 roku kiedy należała do rodu von Czeschwitzów. W XV wieku wieś stała się dziedzicznym wolnym sędziostwem. W 1419 roku Droszków był własnością sędziego Nicklas, w 1499 roku Mertin. Od początku XV wieku do 1689 roku wieś należała do miasta Kłodzka, które w tym roku odsprzedało wieś sędziemu Fischer. W 1747 roku właścicielem wsi był sędzia F. Kuntscher, wymieniony jako właściciel w 1765 roku.  W XIX wieku majątek nadal w rękach rodziny Kutscher vel Kintscher. W 1870 resztówkę dworską posiadał niejaki Volkmer.

Dwór

Był to parterowy budynek zbudowany na planie prostokąta z pseudoryzalitem w części środkowej.

DOBRZEŃ /Gutwohne, Guttwohne/

Wieś położona w gminie Dobroszyce powiatu oleśnickiego. Miejscowość pojawiła się również pod nazwą Gross-Dobern. W 1461 roku wieś należała do rodu von Radwansky. Kolejnym właścicielem była rodzina von Frankenberg wymieniona w 1503 roku a związana ze śmiercią Mateusza von Falkenberga.  Po nim wieś odziedziczył jego syn, Mikołaj von Falkenberg. W 1572 roku część wsi od książąt oleśnickich Henryka III i Karola II zakupił Melchior von Schlieben(Sliwen, Slivin). W 1572 roku dobra należały do Melchiora Schliewitz von Mortzsch a w 1586  roku do Christopha Schliewitz von Mortzsch. W 1586-1701 majątek w rękach rodu von Heugel aczkolwiek część autorów podaje, że w 1589 roku dobra zakupił Andreas von Heugel. Po nim w 1612 roku majątek odziedziczył jego syn, Conrad z żoną Małgorzatą von Postel a następcą był ich syn, Andreas von Heugel. Kolejnym właścicielem była wdowa Małgorzata, z domu von Postel, która wyszła za mąż za szlachcica von Sternberg und Rudelsdorf, wymieniony w 1641 roku jako właściciel wsi. Po wojnie trzydziestoletniej dobra dziedziczy syn Małgorzaty z pierwszego małżeństwa, Hans Heinirch von Heugel, zmarły w 1662 roku. Po jego śmierci doszło do podziału wsi pomiędzy jego synów: część górna otrzymał Sigismund Gottfried, część dolną Hans Albrecht. W 1689 roku Sigismund Gottfried wykupił majątek dolny od brata i scalił w jeden. Możliwe, że w kolejnych latach nadal istniały dwa majątki ponieważ w 1670 jeden z majątków był w posiadaniu rodziny von Niebelschütz, która siedziała tu  co najmniej do1713 roku. Po śmierci Sigismunda Gottfrieda von Heugel w 1701 roku majątek w spadku otrzymał jego brat, Gustav Adolf von Heugel. W 1732 roku majątek posiadał Carl Christoph a w 1744 roku Lorenz Siegmund. W 1732 kiedy to Eleonora Charlotta von Heugel wychodzi za mąż za hrabiego Hansa Ferdinanda von Sandrecky und Langenbielau(1711-1775), który w 1744 roku odkupił dobra od Lorenza Siegmunda. Kolejnym właścicielem był generał-major baron Martin Anton von Puttkamer, wymieniony w 1764 roku. Martin Anton von Puttkamer urodził się w 1698 roku w Barnowie w powiecie bytowskim, na Pomorzu. Ożenił się z Heleną Dorotheą von Schӧnaich, z którą miał syna i dwie córki. Jedyny syn wstąpił do klasztoru. Córki zmarły w młodości. Zmarł w 1782 roku w Dobrzeniu. To również świadczyłoby o istnieniu podziału wsi na dwa działy majątkowe, ponieważ rodzina von Rosenberg-Lipiński herbu Poray posiadała majątek na terenie wsi od 1750 roku. Możliwe, że część gruntów w 1764 roku od generała zakupiła Sophie Benigna von Rosenberg-Lipinsky, z domu von Siegroth. W 1785 roku majątek w rękach Ernsta Moritza, a w 1845 i 1857 Johanna Alberta. W 1872 roku dobra zakupił porucznik Rudolf von Kulmiz, ożeniony z Kathariną von Rosenberg-Lipinsky. Zmarł w 1905 roku. Majątek dziedziczy jego brat, Eugen von Kulmiz a po jego śmierci w 1925 roku jego syn Gerhard Rudolf Fritz Peter Eugen von Kulmiz(1889-1936). Po jego śmierci dobra odziedzczyła wdowa, Maria Eliza, z domu hrabianka zu Stolberg-Wernigerode. Po 1945 roku majątek przejęty przez PGR a pałac zaadoptowany na mieszkania. W 2013 roku sprzedany wrocławskiej spółce.

Pałac

Na fundamentach starszej budowli w 1891 roku Rudolf von Kulmiz wzniósł pałac w stylu późnego renesansu francuskiego. Jest to budynek dwukondygnacyjny, kryty dachem łamanym, z dominantą jaką jest czterokondygnacyjna wieża. Obok pałacu zabudowania pofolwarczne, park krajobrazowy. Całość otoczona murem z bramą wjazdową.

DOBROSZYCE /Juliusburg/

Wieś położona w gminie Dobroszyce powiatu oleśnickiemu. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1405 roku jako Treszkin(Treskin,Dreski,Dreske) najstarsza część wsi, która w tym czasie należała do braci Hayna i Opitza von Czirn. W XV-XVII wieku majątek posiadała rodzina von Langenau. Od 1583 roku osada należała do Andreasa von Heugel. Rodzina von Heugel wymieniana w latach 1598, 1629. W 1658 roku jako właściciele części starszej wsi((Dresske) należała do rodu von Wirsewinski. W 1663 roku od rodziny von Heugel dobra odkupił książę oleśnicki Sylwiusz Nimrod von Würtemberg-Weitlingen. Testamentem przekazał Dobroszyce najmłodszemu synowi Juliuszowi Zygmuntowi, który osadę połączył z wybudowanym obok miastem i nazwał Juliusburgiem. W 1741 roku w Dobroszycach zmarł pułkownik Hans Samuel von Logau. W 1792 roku księstwo przechodzi w ręce nowej dynastii, brunszwicko-oleśnickiej a następnie drogą koligacji rodzinnych w 1884 roku przechodzi w ręce królów Saksonii. W 1804 roku część wsi należała do rodziny von Koschembahr h. Doliwa. Od 1933 roku dobra w rękach byłego dzierżawcy, Friedricha von Ritter.

Pałac

W latach 1589-1601 Andreas von Heugel stawia zamek dwukondygnacyjny, czteroskrzydłowy z wewnętrznym dziedzińcem, otoczony fosą. W latach 1675-1676 książę Juliusz Zygmunt przeobraża warownię w barokową rezydencję. Po przebudowie w 1853 przeobrażony w pałac otoczony parkiem. Po 1945 roku zaadoptowany na potrzeby Zbiorczej Szkoły Gminnej, później Szkoły Podstawowej, która miała tu siedzibę do 1992 roku. Obecnie pałac w rękach prywatnych. Obok resztki parku z XIX w.

DOBRA /Carlsburg – Döberle/

Wieś położona w gminie Dobroszyce powiatu oleśnickiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1150 roku kiedy była własnością benedyktynów wrocławskich. Prawdopodobnie były to dwie miejscowości. W późniejszych wiekach była własnością książąt oleśnickich. W 1631-1632 książę oleśnicko-ziębicki Karol Fryderyk Podiebradbradowicz(Karl Friedrich von Münsterberg-Ӧls(1593-1647), syn Karola II i Elżbiety Magdaleny Piastówny, córki Jerzego II brzeskiego zbudował dwór. Stąd nazwa Carlsburg od imienia księcia. Wieś pozostawała w posiadaniu książąt oleśnickich do 1884 roku do śmierci księcia Wilhelma Augusta Ludwiga Maxymiliana Friedricha Braunschweig-Lünebrug(1804-1884). Był synem Fryderyka Wilhelma i Marii Elżbiety Badeńskiej. Później majątki weszły w skład pruskich dóbr królewskich. W 1886 roku właścicielem był książę Friedrich Wilhelm Victor August Ernst von Hohenzollern. Majątki w dzierżawie. W latach 20-tych XX wieku majątek nabyła rodzina Renner.  W 1930 dobra w posiadaniu Pani Renner, z domu Zehe. W 1937 majątek należał do Siedlungsges Bauernland A.G.i L. z Berlina. Po 1945 roku dwór zaadoptowano na dom repatrianta, później ośrodek pracy twórczej. Obecnie własność prywatna. Budynek zaadoptowany na hotel.

Dwór Carlsburg

Dwór położony w majątku Carlsburg zbudowany w latach 1631-1632, z dobudowaną wieżę w 1633. Wielokrotnie przebudowywany, ostatnia modernizacja nastąpiła w latach 1909-1910. Obok park krajobrazowy oraz resztki założenia gospodarczego.

Dwór Dӧberle

W części południowej tzw. Dӧberle drugi z majątków. Po założeniu zachował się park krajobrazowy i budynek gospodarczy. Dwór nie zachował się.

DALBOROWICE /Dalbersdorf, Boguslawitz/

Wieś położona w gminie Dziadowa Kłoda powiatu oleśnickiego. Połączona z dawną wsią Bogusławice(Boguslawitz). Dalborowice po raz pierwszy wzmiankowana w 1305 roku jako „Elgotha Daleborii”. Właściciele wsi: Peczko de Daleborowicz(1372/1376), Sigismund Baruth(1413), Georg Ohm von Januschowicz który zmarł w 1552 roku, Nikolaus von Dyhrn(1564), Stenzel von Possadowski(1574), George von Schellendorff(1591), Hans von Ohm(1600-1639), Wenzel von Gaffron(do 1649), Melchior von Gaffron do 1663 roku, kapitan cesarski Gottfried von Huhn und Reutzendorff, jego syn Rudolf Ferdinand von Huhn und Reutzendorff do 1710 roku, Georg Sigismund von Franckenberg und Ludwigsdorff i jego żona Barbara Juliane, z domu von Huhn do 1725 roku, ich córka Juliane Sophia von Franckenberg, żona Gottlieba Augusta von Franckenberg. W 1727 roku sprzedali majątek Paulowi von Salisch und Nasengrieff. W 1750 roku dobra przejął jego syn, Nicol Karl Ernst von Salisch. W 1809 roku hrabia Ernst von Salisch wykupił majątek po ojcu. W 1814 roku majątek przejęła wdowa po hrabim, Gottliebe Sophie Erdmut hrabina von Salisch, z domu von Schimonska. Po jej śmierci w 1822 roku majątek przejęła jej córka Frederike Ernestine Sophie Erdmut hrabianka von Salisch 1-mo von Siegroth und Schlawikau, 2-ndo Sichart von Sichartshofen, w 1836 roku majątek zakupił kapitan w stanie spoczynku Johann Wilhelm Theodor Sichart von Sichartshofen. W 1852 roku dobra zakupił Heinrich Fischer, w 1853 roku majątek zakupił Johann Albert Rusche. W latach 1890 majątek w rękach spadkobierców. W 1905 roku dobra zakupił  Franz Tresp i Gattin Wanda, z domu Salzmann. W 1906 roku dobra kupuje Rupertus von Raabe od którego po 19 dniach dobra zakupił kapitan Heinrich Berger-Landefels. W 1907 roku majątek kupuje hrabia Viktor von Czarnecki.

Bogusławice wcześniejsza nazwa polska Olbin

Pierwszym właścicielem był Boguslaw(Boguchwał) w Bogophalovo. Kolejni właściciele: Lutko(1305), Peczko Crompusch(1380). W 1411 roku Hans Czornberg  zakupił wieś od Petera von Haswath. W 1508 roku  Nickel Renydburg sprzedał dobra Janowi Posselwitz genannt Jankowitz. Od Kotowskiego majątek zakupił Heinrich von Rohr i około 1550 roku po swoim ojcu majątek dziedziczy Heinrich von Rohr junior. Wkrótce sprzedał majątek Christophowi von Schindel by w 1564 roku go odkupić. W 1590 roku majątek odziedziczył jego młodszy syn Abraham von Rohr. W latach 1619-1637 siedział tu Hans Georg von Rohr, który stracił majątek z powodu niewypłacalności na rzecz jednego ze swoich wierzycieli Karla von Buchwitz z Wilkau. W 1685 roku właścicielem był Karl Friedrich von Buchwitz und Buchau Boguslawitz a następnie jego syn, Leopold Heinrich. W 1689 roku dobra zakupił Hans Moritz von Prittwitz und Gaffron ze Stronn, który w 1705 roku sprzedał majątek wdowie Hedwig von Skal, z domu von Schwedtlig. W 1730 roku właścicielem majątku był jej syn Sylvius Alexander von Skal. W 1728 roku majątek zakupił Joachim Sylvius von Ohl und Adlerscron, który w 1730 roku sprzedał dobra Kasparowi Adolfowi von Dresky z Eichgrund. W 1736 roku sprzedał majątek swojemu szwagrowi, Franzowi Ludwigowi von Franckhen und Goldmannsdorf a ten w 1740 roku sprzedał majątek Paulowi Wenzlowi von Salisch. W 1763 roku właścicielem dóbr był jego syn, Paul Benjamin von Salisch, który w 1788 roku sprzedał majątek Ernstowi Wilhelmowi Christianowi von Heydebrand. W 1791 roku dobra zakupił Friedrich von Kloch. W 1796 roku właścicielem był brat Friedricha, Franz Leopold von Kloch. W 1802 roku majątek zakupiła hrabina Ulrike Friederike von Schwerin, z domu hrabianka von Reichenbach-Zessel. W 1814 roku majątek zakupił hrabia Heinrich Karl von Reichenbach-Zessel. W testamencie z 1825 roku dobra zapisał swoim dzieciom: synowi Heinrichowi Rudolfowi(ur.1820) i córce Fanny Henriette Luise Mathilde(ur. 1822). W 1827 roku dobra zakupił baron Otto Ferdinand August von Zedlitz-Leipe. W 1862 roku majątek zakupił Gustav Hoffmann. W 1892 roku dobra w rękach wdowy Marie Hoffmann, z domu Vӧrner i córki Marthy Walther z Nieder Maliau.

Dalborowice pałac

Pałac nie zachował się. Po założeniu do zobaczenia park krajobrazowy z zachowaną słupami bramnymi oraz zabudowania folwarczne.

Bogusławice pałac

Zbudowany w 1852 roku na planie prostokąta w stylu eklektycznym , kryty dachem dwuspadowym, podpiwniczony, dwukondygnacyjny. Obok park krajobrazowy oraz zabudowania folwarczne z początku XX wieku.

DOMINEK /Dominke/

Wieś położona w gminie Ustka powiatu słupskiego. Stare lenno rodu von Bandemer. W 1717 roku właścicielem był Ernst Friedrich von Bandemer. Po jego bezpotomnej śmierci dobra dziedziczy wdowa po nim, Eleonora Gottlieb, z domu von Stojentin. Od 1749 roku właścicielem jest kapitan Christian Ernst von Bandemer z Osieka. Po jego bezpotomnej śmierci w 1757 roku majątek dziedziczy najbliższy krewny, Friedrich Asmus von Bandemer, który w 1760 roku sprzedaje dobra majorowi Georgowi Wernerowi von Bandemerowi. Kolejnym dziedzicem majątku został brat Georga, Ernst Ludewig von Bandemer. W latach 1831-1837 majątek należał do rodziny von Tornow. Do rodu von Below dobra należały od 1847 do 1855 roku. W 1855 roku niejaki Pauli kupił majątek za 45 tys. talarów. Od 1868 do 1884 roku właścicielem był Leopold Schumacher. Następnie majątek przejęła rodzina von Hanstein. Dobra zakupił Ernst von Hanstein, zmarły w 1904 roku. Po nim majątek odziedziczył jego syn, Fritz. Ostatnim właścicielem był wnuk Ernsta, Fritz-Leberecht von Hanstein.

Dwór

Dwór rozebrany w latach 70-tych XX wieku. Resztki parku krajobrazowego.

DOBRZĘCINO /Dubberzin/

Wieś położona w gminie Kobylnica powiatu słupskiego. Wieś podzielona na dwa działy majątkowe. Około 1480 roku część wsi zakupił Matthias von Puttkamer. Od 1490 do 1734 roku część wsi należała do rodu von Kleist. W latach 1550(1564)-1640 część wsi w rękach rodu von Below. Na przełomie XV i XVI wieku część wsi należało do Jürgena von Below(1485-1527) a w 1532 roku siedział tu Joachim von Below. Od 1662 do 1854 roku należała do rodu von Krockow. W 1734 roku. część wsi należała do rodziny von Blumenthal. W XVIII wieku jeden z majątków należał do hrabiego Adama Joachima von Podewils(1697-1764) żonaty z Marią Charlottą von Krockow z Pieszcza, zmarłą w 1750 roku a małżeństwo było bezdzietne. W 1764 roku majątki odziedziczył Heinrich Joachim Reinhold von Krockow. Na początku XIX wieku dobra należały do hrabiego Carla zmarłego w 1842 roku. Rodzina von Krockow otrzymała tytuł hrabiowski w 1786 roku. Od 1851 lub 1854 roku w rękach baronów von Wolzogen(Wollzogen) und Neuhaus przez małżeństwo z hrabianką Rosalie von Krockow, zmarłą w 1878 roku i pozostawała w ich posiadaniu do 1945 roku. Na przełomie XIX i XX wieku właścicielem był baron Paul von Wolzogen und Neuhaus, zmarły w 1910 roku. W latach 1914-20 właścicielką była baronowa Hedwig von Wolzogen und Neuhaus, z domu von Versen(ur.1850). Ostatnimi właścicielkami były siostry baronowa Rosalie von Wolzogen und Neuhaus i baronowa Jutta von Bӧltzig.

Dwór

Z założenia zachowało się skrzydło zachodnie. Skrzydło wschodnie zostało rozebrane w latach 70-tych XX wieku. Była to starsza część założenia. Obok park krajobrazowy.

DĄBRÓWNO /Schӧneichen/

Wieś położona w gminie Potęgowo w powiecie słupskim. Dąbrówno powstało z dawnej owczarni Damerow lub Dumbrowe na polach majątku Grąbkowo(Grumkow). W 1784 roku została wydzielona kolonia Schӧnfeld z folwarkiem a w 1839 roku majątek Dombrowe stał się samodzielnym majątkiem, któremu przez I wojną światową nadano nazwę Schӧneichen. W 1928 roku właścicielem był Leo von Zelewski.

Dwór

Pałac

Neogotycki pałac z końca XIX wieku z masywną wieżą.