WIKLINA/Wikoline/

Wieś położona w gminie Wąsosz powiatu górowskiego. Wzmiankowana w 1488 roku. W latach 1556-1565 dobra posiadała rodzina von Leswtitz herbu Nowina. W latach 1581-1636 należała do rodziny von Luck. W 1594 majątek posiadała rodzina von Wandritsch h. Nowina. W XVII wieku podział wsi na część Górną i Dolną. Około1636 roku Maria von Luck wyszła za mąż za Hansa juniora von Pannwitz(1602-1660) wnosząc w wianie majątek wikliński. Rodzina von Pannwitz posiadała majątki Dolny i Górny do 1720 roku. W latach 1690-1792 majątek w posiadaniu rodziny von Fehrentheil(Ferentheil, Ferehrentheil und Grupenberg). Wg L. von  Ledebura posiadali część Górną i Dolną. W 1790 roku część Górna i Dolna należała do rodziny von Therbach. W latach 1814 1945 dobra w posiadaniu rodziny Frank.

Dwór

Zbudowany w XVIII wieku, wielokrotnie przebudowywany. Zbudowany na planie prostokąta, murowany, parterowy z użytkowym poddaszem, kryty dachem mansardowym. Po 1945 roku do 1950 roku majątek wraz z dworem należał do Państwowego Funduszu Ziemi. Później należał do Przedsiębiorstwa Produkcji Leśnej „Las” z Wrocławia z filią w Wilkinie pod nazwą Gospodarstwo Plantacyjne. Dwór zaadoptowano na mieszkania dla pracowników oraz biura przedsiębiorstwa. W 1977 roku właścicielem były Wrocławskie Zakłady Wikliniarskie Przemysłu Terenowego. Obecnie własność prywatna.

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE/Kynau/

Wieś położona w gminie Walim powiatu wałbrzyskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1372 roku i związana była również z zamkiem Grodno i należała do kolejnych właścicieli – mieszkańców zamku Grodno.

Zamek Grodno

Po raz pierwszy wzmiankowany w 1315 roku(Kinsperch, Kynsperch). Zamek przez kilka stuleci był zamkiem książęcym. W 1315 roku kiedy zamek należał do książąt świdnicko-jaworskich wymieniony burgrabia Kyliana von Haugwitz(zm.1329). Podaje się, że budowniczym zamku był książę Bolko I Wysoki w 1198 roku, a książę świdnicko-jaworski Bolko I Surowy posiadał tu swoją rezydencję myśliwską, przekształconą później w zamek obronny. W połowie XIV wieku zamek rozbudowany przez księcia Bolka II Małego. Książę umiera w 1368 roku. Jego żona księżna Agnieszka Habsburżanka umiera w 1392 roku i zamek przechodzi do Korony Czeskiej. W 1424 roku zamek nabył jako zastaw rycerz Nicol von der Rybnicz od swojego zięcia Buschke von Mühlheima(Mollheim) i w tym samym roku przekazał zamek wnukowi. W latach 1443-1450 Grodno posiadał rycerz-rozbójnik , niejaki Mühlheim zwany Buschke, a po nim George Mühlheim, zmarły w 1463 roku. W latach 1466-1535 zamek posiadała rodzina von Czettritz: Georg(do 1484), jego brat Hannos(od 1484, zmarły w 1490), syn Hannosa, Hans(zm. 1494), brat Hermanna Zettritza(do 1535 roku). W 1535 roku od Hermanna von Zettritza zamek zakupił Christoph I von Hochberg z Książa. Wdowa po nim, Euphemia, z domu von Lӧben, w 1545 roku odsprzedała zamek jako dobra zastawne Matthiasowi von Logau(zm.1567). Po nim zamek odziedziczyli synowie: Kaspar(1524-1574) a po jego śmierci Georg, zmarły w 1595 roku. W 1600 roku zamek Grodno przejął cesarz Rudolf II, który nadał tutejsze ziemie hospodarowi mołdawskiemu Michałowi Walecznemu(1557-1601). Kolejnym właścicielem był cesarski radca dworu Johann Bernhard baron von Fünfkirchen od 1602 do 1605 roku. Był właścicielem zamku Fünfkirchen(Steinebrunn) w Dolnej Austrii na granicy z Czechami. Tytuł baronowski otrzymał w 1602 roku. Kolejnym właścicielem w latach 1605-1607 został Georg von Kuhl z Komorowa. Od kwietnia 1607 roku właścicielem został Johann Georg hrabia Rzeszy von Hohenzollern-Sigmaringen, ożeniony z wdową po Chrostophie von Schaffgotsch, Eleonorą von Schaffgotsch. Ich córka Anna Katharina, wychodząc w 1641 roku za mąż za Moritza Augusta barona von Rochow, wniosła mu w wianie zamek Grodno. Po śmierci męża ponownie w 1659 roku wyszła za mąż za Christopha von Hochberga z Książa. Po jej śmierci w 1659 roku zamek przypadł jej synowi z pierwszego małżeństwa, baronowi Ferdinandowi Wilhelmowi Antonowi von Rochow, zmarłemu w 1679 roku. Był ostatnim przedstawicielem rodu. Tuż przed śmiercią sprzedał majątek Georgowi Gottfriedowi baronowi von Eben von Brunnen(zm.1717). Po jego śmierci dobra odziedziczyła jego córka, Anna Eleonore von Reibnitz, wdowa po Gotthardzie Friedrichu. W 1722 roku sprzedała majątek Alexandrowi Ludwigowi hrabiemu von Winterfeld(zm.1727). Po śmierci męża wyszła ponownie za mąż za hrabiego von Nostitz. Majątek dziedziczą jej synowie z pierwszego małżeństwa: Andreas Ludwig Adolf i Karl Bernhard. W 1754 roku sprzedali dobra Otto Gottfriedowi von Lieres(zm.1765). Jego spadkobiercą został jego syn, Otto Benjamin(zm.1780). Kolejnym właścicielem został syn Otto Benjaminna, Friedrich Otto. W 1823 roku zamek zakupił prof. Johann Gustav Büsching(1783-1829). Był archeologiem, germanistą, etnografem. W 1840 roku jego spadkobiercy sprzedali zamek Friedrichowi hrabiemu von Burghaus, a właściwie jego żonie, Adelaide, z domu hrabiance Henckel von Donnersmarck. W 1856 roku popadający w ruinę zamek zakupiła Emilie baronowa von Zedlitz, z domu von Arnim(zm.1860), przekazując go w spadku najmłodszemu synowi, Maxowi Ferdinandowi baronowi von Zedlitz-Neukirch(zm.1907), Po nim dobra w rękach wdowy, Marie Helene, z domu baronówna von Lachmann-Falkenau, która zrzekła się majątku na rzecz syna, Hansa Roberta(zm.1921). Dziedzicem po jego śmierci został jego syn, Hans Dittrich. Posiadał zamek do 1945 roku.

Zamek

Wzniesiony na wzgórzu zamek Grodno był początkowo największym zamkiem na Śląsku. Po 1945 roku przeprowadzono zabiegi konserwatorskie. Od 2018 roku w zamku mieści się hotel i restauracja.

Pałac

Pałac

Budynek mieszkalny należący do folwarku zamkowego zaadoptowany na mieszkanie dla właścicieli majątku. Za czasów hrabiego von  Burghaus budynek rozbudowano a za czasów rodziny von Zedlitz-Neukirch przebudowano na pałac. Kolejna przebudowa miała miejsce w latach 70tych XIX wieku. W tym czasie założono park krajobrazowy. Obecnie dom Pomocy Społecznej.

ZAGRODNO/Adelsdorf/

Wieś gminna położona w powiecie złotoryjskim. Wzmiankowana część Dolna w 1217 i 1268 roku jako wieś szlachecka. Wymieniana również w 1300 oraz w 1324(Adelingsdorf) i w 1414(Adleinsdorff). Prawdopodobnie nazwę wzięła od wygasłej rodziny von Adelsdorf. W latach 1447-1511 wg L. von Ledebura Zagrodno Dolne należało do rodziny von Schellendorf, wymienianej już w 1300 roku jako właściciele Zagrodna Górnego. W 1564 Zagrodno Górne należało do Hansa von Liedlau a w 1610 roku do Heinricha von Liedlau. W 1568 roku Zagrodno Dolne należało do Petera von Schellendorfa, budowniczego siedziby dworskiej, wg Zimmermanna w 1570 roku. W latach 1630-1720 majątek Górny w posiadaniu rodziny von Nickisch-Rosenegk. W 1756 roku należał on do Daniela Gottloba von Nickisch und Roseneck. Pomiędzy 1756 a 1760 od Daniela Gottloba majątek zakupiła hrabina Agnete Ernestine von Reibnitz, z domu von Arleben Magnus. Rodzina von Reibnitz wymieniana w latach 1774-1800 posiadająca Zagrodno Górne. Po śmierci hrabiny Agnete Ernestine w 1778 roku dobra dziedziczy mąż, hrabia Christoph Heinrich von Reibnitz. W latach 1800-1830 Zagrodno Górne należało do rodziny von Axleben. W 1845 roku Zagrodno Górne w rękach spadkobierców hrabiego von Saurma-Jeltsche. Następnie majątek należał do hrabiny Emmy Henckel von Donnersmarck, od której w 1899 roku kupił Willy von Dirksen, nobilitowany w 1887 roku. W 1930 roku majątek odziedziczył jego syn, Herbert von Dirksen. Rodzina von Dirksen posiadała majątek do 1945 roku.

Zagrodno Dolne

W 1740 majątek Dolny posiadał Adam Wenzel. W 1750 Zagrodno Dolne zakupił Samuel Lorenz Gärtner, który buduje nową siedzibę dworską. W 1780 roku wymieniony Samuel von Bitzthun a później baron Ernst Wolfgang von Rothtich. W 1806 roku majątek Dolny należał do rodziny von Mauschwitz. W 1830 roku majątek w posiadaniu Karoline von Schweinitz. W 1854 roku Zagrodno Dolne należało do rodziny von Elsner, która zakupiła majątek od rodziny von Schweinitz. W latach 1868-1883 właścicielem był Oskar von Elsner. W 1886 właścicielem Zagrodna Dolnego był Leopold Eunicke. W 1912-1921 roku właścicielem dóbr był hrabia Georg von Pfeil und Klein-Ellguth, od 1930 do 1945 roku majątek posiadała hrabina Doris von Pfeil und Ellguth.

Pałac – Zagrodno Górne

Barokowy dwór powstał w 1750 roku, rozbudowany pod koniec XIX wieku. Przed drugą wojną światową użytkowany jako dom starców. Po 1945 roku użytkowany jako magazyn, później budynek mieszkalny. Obok park krajobrazowy oraz zabudowania gospodarcze.

Zagrodno Dolne

Budowniczym pałacu był Samuel Lorenz Gärtner, który był wielokrotnie rozbudowywany. Obecnie w ruinie. Obok park krajobrazowy oraz zabudowania gospodarcze.

Na terenie wsi dwa dwory.

ŻUCHLÓW /Schuttlau/

Pałac Żuchlów Górny

Wieś położona w gminie Niechlów powiatu górowskiego. Wzmiankowana w 1310(Shuchlaw) i w 1340 roku(Shutilowe). W 1310- roku Henryk głogowski włączył wieś do sądu i targu w Górze. W 1320 roku  świadkował Wenczko Schulz Schutelow.  W 1340 roku Jan ścinawski nadał cystersom lubiąskim ½ grzywny czynszu rocznego ze wsi. W 1480 roku wieś  najechał książę Jan II żagański i prawdopodobnie zniszczył tamtejszą siedzibę.  W roku 1503  wzmiankowany Jan Lidlau, pan na Urazie i Zuchlowie. W latach 1501-1520 wieś w posiadaniu rodu von Abschatz. W 1501 roku właścicielem wsi był Hans von Abschatz, po którym dobra przejął jego syn, Caspar von Abschatz. W XVI wieku doszło do podziału wsi na część Dolną i Górną. W latach 1520-1550 prawdopodobnie część Dolna należała do rodziny von Kreckwitz. W latach 1538-1572 część Górna wsi należała do rodu von Promnitz: w 1538-1540 siedział tu Hans von Promnitz, w 1545-1552 Martin von Promnitz a w 1572 Georg von Promnitz. Część Górną po von Promnitzach przejął Hans von Lestwitz, zmarły w 1593 roku, żonaty z Anną von Frankenberg-Croinpusch, córką Georga. W latach 1553-1611 Żuchlów Dolny należał do rodziny von Kottwitz. Pierwszym, który był wzmiankowany to Christoph von Kottwitz. Prawdopodobnie po jego śmierci w 1553 roku majątek przejął jego bratanek, Georg von Kottwitz. Ożeniony był z Helene Leonhardine von Schkopp z Klein-Kotzenau(obecnie część Chocianowa), zmarłej w 1593 roku.  W 1593 roku majątek dziedziczy Sebastian von Kottwitz. Jego córka z trzecią żoną Heleną von Kreckwitz-Lauken, Eva wniosła majątek w wianie rodzinie von Hocke(Hock), która wyszła za mąż za Hansa Ernsta von Hocke w 1638 roku. Zmarła w 1643 roku. W latach 1720-1781 wieś nadal posiadała rodzina von Hocke(Hock), która zjednoczyła majątki w jeden.  W 1650 roku Żuchlów Górny należał do rodziny von Kalckreuth ale już w 1670 roku właścicielem całej wsi był Hans Ernst von Hocke. W 1729 roku siedział tu baron Hans Nicolaus von Hocke. Z Anną Elizabeth von Unruh miał pięciu synów. Żuchlów Dolny otrzymał baron Balthasar Nicolaus von Hocke, który w 1762 roku przekazał majątek swojemu synowi, baronowi Hansowi Christophowi von Hocke. Zmarł w 1778 roku. Po nim majątek odziedziczyła wdowa Anna Helena Maximiliane, z domu von Skrbensky(Skrebensky). W 1791 roku majątek dolny posiadał major von Prittwitz, którego A. Duncker nie wymienia. Wg niego Anna Helena Maximiliane von Hocke w 1804 roku zapisała majątek swojemu bratu, majorowi Gotthardowi Weigharasowi von Skrebenskyemu. Po jego śmierci w 1820 roku dobra odziedziczyła wdowa, Charlotte z domu von Kohr z dziećmi i w 1821 roku sprzedała Wolfowi Sylwiusowi von Frankenberg-Ludwigsdorf. Wg L. von Ledebura już od 1814 Żuchlów Dolny i Górny był w posiadaniu rodziny von Frankenberg. W 1894 roku Żuchlów Dolny posiadała wdowa Henriette von Frankenberg-Ludwigsdorf. Rodzina von Frankenberg-Ludwigsdorf założyła fundację von Frankenberg-Ludwigsdorf Familienstiftung, która posiadała majątek do 1945 roku.

Do 1781 roku Żuchlów Górny należał do barona Christopha Wentzela von Hocke. W 1791 roku Żuchlów Górny należał do generała barona von Schlichting. Później w posiadaniu rodziny von Skrebensky(Skrbensky) oraz von Frankenberg. W 1830 roku Żuchlów Górny posiadała wdowa po generale von Frankenberg. W 1843 roku majątek zakupił baron von der Recke. W 1853 roku Żechlów Górny należał do Otto Karla Ludwiga von Mitzlaff. Przed 1872 roku majątek posiadała baronowa Bogumille von Stockmar, z domu von Schmidthals z Berlina. W 1888 roku majątek zakupił kapitan rezerwy Hans Nitschke. W rękach rodziny Nitschke majątek pozostał do 1945 roku.

Dwór 

W centrum wsi kilkanaście metrów na północ od wiejskiej drogi obiekt w postaci kopca założonego na planie owalu o wym. 33x40m u podstawy, na górze 22,5×28,5m, otoczony fosą, praw. miejsce dworu z XIV-XVw.

Pałac I – Żuchlów Dolny

Zbudowany przez Wolfa Sylwiusa Leopolda von Frankenberg-Ludwigsdorfa na planie prostokąta, murowany, z piętrowymi skrzydłami a parterową częścią centralną, kryty dachami dwuspadowymi. Po 1945 roku przejęty przez Skarb Państwa i użytkowany przez PGR. W 1949 roku dwór zaadoptowany na szkołę podstawową funkcjonującą do 1992 roku. Obecnie własność prywatna, opuszczony, popadający w ruinę. Obok Park krajobrazowy oraz zabudowania gospodarcze.

Pałac II- Żuchlów Górny

Żuchlów Górny Pałac

Dwór zbudowany w 1806 roku na fundamentach starszej budowli. Był to budynek klasycystyczny, dwukondygnacyjny, założony na kształcie litery „U”. Po 1945 roku przejęty przez Skarb Państwa i użytkowany przez PGR. Od 1945 roku nieużytkowany, doprowadzony do ruiny i pod koniec lat 60-tych rozebrany. Obok resztki parku krajobrazowego oraz zabudowy gospodarczej.

ŻUKOWICE /Herrndorf/

Wieś położona w gminie Żukowice powiatu głogowskiego. Wzmiankowana w 1299 roku(Herrindorf). Już od XIV wieku podział wsi na część Górną i Dolną gdzie część Górna jest starsza. W 1315 roku wzmiankowany Hanczko de Herrendorf. W roku 1384 siedzieli tu bracia Jan i Ulryk von Bibersteinowie, którzy w tym roku sprzedali mieszczaninowi głogowskiemu 10 grzywien rocznego czynszu z dóbr we wsi. W roku1406 mowa o części Górnej, kiedy Jan von Biberstein sprzedał wieś z przynależnościami Janowi von Bergowi. Ród von Berge posiadał Żukowice do 1945 roku. W roku 1478 mowa o części Dolnej(Nieder Hofe). W latach 1486- 1499 oraz w latach 1510-1525 wymieniony Jan von Berge jako dziedziczny pan wsi. W roku 1517 pisał się stąd Baltazar von Berge. W roku 1550  siedział tu Joachim von Berge. W 1791 roku na terenie wsi w części Górnej 2 majątki- Ober- pałac, 2 folwarki, 1 wolne gospodarstwo, majorat von Berge w części Dolnej – pałac, 2 folwarki, jedno wolne gospodarstwo, von Berge. W 1854 roku właścicielem majątku był Ernst von Berge. W 1886 roku dobra w posiadaniu Maksymiliana von Berge. Pod koniec XIX wieku dobra przechodzą w ręce Guido von Berge und Herrendorf. W 1912 roku właścicielem jest Bolko von Berge und Herrendorf.

Żukowice Górne

Pałac

Pałac zbudowany w 1854 roku przez Ernsta von Berge na fundamentach starszej budowli. Przypuszcza się, że położony w południowo-wschodniej części pałac zbudowany był na fundamentach renesansowego dworu z XVI wieku z cegły i kamienia, zbudowany na planie prostokąta, który z kolei zbudowany był prawdopodobnie na miejscu starszego założenia z XV-XVIw na co wskazywać by mogła inskrypcja z nagrobka Urszuli Berge:Frau Ursula vom Berge aus dem Oberhofe zu Herrndorf, Hausfrau des Herrn vom Berge auf Niederhofe +1564. Napis z innego nagrobka; Franz vom Berge zu Ober-Herrndorf +1566. Zniszczony został w 1945 roku. W latach 70-tych XX wieku rozebrano resztki murów pałacu.

Żukowice Dolne

Do lat 40-tych XIX wieku Żukowice Dolne należały do rodu von Berge. Kiedy sprzedali majątek nie mam danych. W 1845 roku właścicielem była rodzina Hanke. Ostatnim właścicielem z tej rodziny był Constantin Hanke. W 1896 roku dobra przechodzą w ręce rodziny Schultz z Brostau. Na początku XX wieku właścicielem był Artur Schultz. W 1937 roku właścicielem był Räthe Schultz.

Pałac

Pałac zbudowany w 1763 roku. Obecnie opuszczony.

PODZAMEK/Neudeck/

Wieś położona w gminie Kłodzko powiatu kłodzkiego. W 1360 roku wieś należała do rodu von Brunischen(Bdernard Brunchina auf Nydeck). W 1372 roku wymieniany Otton Gluboscza Neidek. W latach 1360-1545 wieś pięciokrotnie zmieniała właścicieli. W 1375 roku powstało tu wolne sędziostwo. Wzmiankowana w 1388 roku(Neydek), kiedy została zakupiona przez augustianów. W 1546 roku majątek wykupił Heinrich von Rengern i posiadał majątek do 1572 roku. W 1572 roku właścicielem wsi został Hans von Pannwitz und Mechwitz. Zmarł bezpotomnie. W 1602 dobra wykupiło miasto Kłodzko. W latach 1623-1695 trzykrotna zmiana właściciela. W 1669 roku wieś w posiadaniu księżnej Benigny Piccolomini von Aragona. Posiadała majątek do 1696 roku i z powodu zadłużenia dobra zajął komornik. W 1696 roku Podzamek przechodzi w ręce hrabiego Jana Ernesta von Gӧtzen. Kolejnym właścicielem był jego syn, hrabia Jan Franciszek Antoni(1693-1738). Rodzina von Gӧtzen(Gӧtze, Gӧtz) wymieniona w 1638. Rodzina von Gӧtzen posiadała Podzamek 1780 roku. Córka Jana Franciszka, Maria Franciszka(1721-1780) była żoną Józefa Filipa Jana hrabiego von Magnisa(1727-1757). W wianie wniosła Podzamek hrabiom von Magnis.  Dobra sprzedali w 1814 roku. W 1845 roku dobra posiadał von Stockhausen. W 1854 roku własność rodu von Bissing. Przed 1856 rokiem Podzamek stał się własnością księcia Friedricha Heinricha Albrechta von Hohenzollern(1809-1872). Około 1866 roku majątek zakupił baron Andreas Friedrich Gustav von Falkenhausen(1802-1881). Po śmierci rodzina sprzedała Podzamek generałowi Oskarowi Adamowi Juliusowi von Strachwitz(1822-1893). W 1886 roku właścicielem był syn generała i Hedwigi Marii Theresi Anny Josephy von Matuschka(1825-1895), Georg Friedrich Karl Ernst Maria von Strachwitz(1855-1910). W 1912 roku majątek zakupił Max Zimmer. Przed 1921 roku dobra zakupili Leopold i Gotthard Büchs. W 1926 roku właścicielem majątku był Leopold Büchs i Bank Bkk Deutsche Bank Zweigstelle Glatz. W 1930 roku właścicielem był Rudolf Seidel oraz Bkk Bank fur Landwirtschaft A.G.Breslau. Przed 1937 roku majątek rozparcelowano. Po 1945 roku majątek przejęty przez Skarb Państwa. Pałac zaadoptowano na dziecięce prewentorium przeciwgruźlicze, później szkołę milicyjną, ośrodek kolonijny a w końcu do dzisiaj funkcjonujący Dom Pomocy Społecznej.

Pałac

 

 

 

 

W XVI wieku dwór augustianów rozbudowany przez obecnego właściciela. Kolejna przebudowa miała miejsce w 1696 roku. Za Georga Friedricha von Strachwitz dwór przebudowano w neogotycki pałac.

KSIĄŻNICA/Pfaffendorf/

Książnica, dolnośląskie

Wieś położona w gminie Dzierżoniów powiatu dzierżoniowskiego. Wieś założona przez księcia Bolka Świdnickiego w 1282 roku. W 1740 roku majątek należał do rodu von Zedlitz, a przez pewien czas majątek zarządzała wdowa von Zedlitz, z domu von Bredow. W latach 1752-1830 majątek w posiadaniu rodziny von Dresky(Dreski). W tym czasie wieś podzielona na cztery części: Jedna należała do rodziny von Dreski, druga była domeną królewską, trzecia wchodziła w skład dóbr hrabiego von der Golz, czwarta była własnością proboszcza z Kiełczyna. W 1845 roku dobra w posiadaniu porucznika von Bäensprung. W 1856 roku dobra w posiadaniu aptekarza Volkmer. Od 1858 roku do końca XIX wieku właścicielem majątku był baron Oswald Alexander von Feilitsch. W 1902 roku właścicielem był syn barona Oswalda, baron Hans von Feilitsch. W latach 1917-1926 dobra w posiadaniu radcy sanitarnego we Wrocławiu, dr Kleinburg. Wg spisu właścicieli wymieniony jest w tym czasie dr Alfred Methner. Ostatnimi właścicielami majątku byli Jadwiga Otto i Walter Plümecke.

Dwór

Dwór zbudowany w latach 20-tyc XVIII wieku, murowany z kamienia, założony na planie prostokąta z niewielkim skrzydłem bocznym, dwukondygnacyjny, kryty dachem czterospadowym mansardowym. Po 1945 roku po przejęciu majątku przez Skarb Państwa. Dwór zaadoptowany początkowo na administrację i cele mieszkalne Zakładu Usług Mechanicznych Spółdzielni Kółek Rolniczych. Remontowany w 1977 i 1992 roku Obecnie pełni funkcję wielorodzinnego budynku mieszkalnego.

ŁAZY/Lahse/

Wieś położona w gminie Wińsko powiatu wołowskiego. Wzmiankowana w 1551 roku(Lase). W latach 1600-1724 dobra posiadała rodzina von Kreckwitz. W 1723 roku majątek posiadała rodzina von Schweinitz. W 1787 roku majątek w posiadaniu porucznika von Canitz, wcześniej był w rękach rodu von Niesemeuschel. W 1830 roku w posiadaniu rodu von Johnston ale od 1843 roku przeszły dobra w ręce rodziny von Wolanski. Kolejnym właścicielem była rodzina von Schmograu(Smogerau, Smogra). W 1876 roku dobra posiadał Albert Frech. W latach 30-tych XX wieku majątek posiadał Johannes Raehmel.

Pałac

 

 

 

Pałac zbudowany w  połowie XVIII wieku. Zniszczony w 1945 roku, rozebrany. Po założeniu zachowały się resztki parku krajobrazowego, ruina budynku gospodarczego oraz resztki muru otaczającego byłe założenie ładnie wkomponowane w nowe siedliska. Na miejscu pałacu nowy budynek mieszkalny.

PIOTRÓWEK /Petersdorf/

Wieś położona w gminie Jordanów Śląski powiatu wrocławskiego. Początki wsi sięgają XIII wieku. W latach 1591-1695 wieś w posiadaniu rodu von Gellhorn. Kolejnym wymienianym właścicielem majątku była w latach 1690-1726 rodzina von Schickfuss. W latach 1764-1770 dobra w rękach rodu von Richthofen. W 1783 roku majątek posiadał von Poser. W 1796 roku majątek dostaje się w ręce rodziny von Hirsch, wzmiankowanej w 1830 roku. W tym czasie właścicielem był kapitan Carl Friedrich von Hirsch. Od 1852 roku majątek w rękach rodziny von Nickisch-Rosenegk. W 1866 roku dobra posiada rodzina Frommhold, ale w tym samym roku sprzedaje je baronowi von Seydlitz. Od 1869 roku majątek w posiadaniu radcy królewskiego C.G. von Reisnera. Kolejnym właścicielem jest Edmund von Reisner, syn poprzedniego właściciela. W 1892 roku majątek zakupił baron Ulrich von Richthofen. Dzierżawcą był jego syn, baron Siegfried von Richthofen, który po śmierci Ulricha, dziedziczy dobra. Przed 1937 rokiem dobra przejmuje Śląskie Towarzystwo Kredytowe Ziemskie a majątek został rozparcelowany. Właścicielem resztówki został Gerhard Sylla a w pałac zaadoptowano na szkołę z internatem. Po 1945 roku majątek przejęty przez Skarb Państwa pod zarządem PGR. W pałacu mieścił się dom kultury. Po 1990 roku własność prywatna. Pałac popadający w ruinę.

Pałac

 

 

 

 

Pałac zbudowany w 1866 roku przez barona von Seydlitz, rozbudowany w 1898 roku. Po wojnie zaadoptowany na mieszkania pracowników PGR.

 

ŁĘKANÓW /Lanken/

Wieś położona w gminie Niechlów powiatu górowskiego. Wzmiankowana w 1310 roku(Lankanow) oraz w 1326(Lanka). W latach 1479-1740 należała do rodu von Kreckwitz. W latach 1681-1720 majątek posiadała rodzina von Stӧssel(Stiesseln). W 1791 roku podział na dolną i górną, mowa o siedzibie dworskiej i 3 folwarkach i jednym wolnym gospodarstwie(Freigut) a wieś należy do von Klobuczinska. Od początku XIX wieku do 1945 roku właścicielami majątku byli hrabiowie von Schlabrendorf. W 1830, 1845 właścicielem był hrabia Friedrich Wilhelm Fabian Otto hrabia von Schlabrednorf-Seppau(1805-1850). Z Ernestinevon Ohlen und Adlerskron(1810-1888) miał syna, kolejnego właściciela dóbr, hrabiego Heinricha Friedricha Ernsta Ottona Alfreda(1829-1896). Jego żona była Jutta von Brandt. Ich synem był hrabia Friedrich Georg Gustav Otto Alfred(1860-1931). Jego żoną była Gabriele Theodora Rudolfine Kunigunde Gernhardine Victoria Paula von Levetzow(1876-1960). Mieli troje dzieci: 2 synów i córkę. Ostatnim właścicielem był hrabia Camillus Theodosius Friedirch Wilhelm Otto Victor Alfred, urodzony w 1900 roku. Ożeniony był z Marie Elisabeth Amarylius Landshuter(ur. 1906r.)

Dwór

 

 

 

 

 

Obecny dwór zbudowany został w 1860 roku. Jest to budynek murowany zbudowany na planie prostokąta, parterowy, podpiwniczony kryty dachem czterospadowym, z użytkowym poddaszem.

WRZĄCA WIELKA /Wehlefronze, Waldhagen/

Wieś położona w gminie Wąsosz powiatu górowskiego. Wzmiankowana w 1498 roku. W 1590 roku należała do von Lestwitz herbu Nowina. W latach 1752,1778 wieś należała do von Schweinitz. W latach 1780-1836 dobra należał do von Niebelschütz. W 1830 roku majątek posiadał major Hans Wolf Rudolf von Niebelschütz(1787-1830). Po jego śmierci dobra w posiadaniu wdowy, wzmiankowanej w 1845 roku. Następnie dobra odziedziczył syn Hansa Wolfa, Woldemar Wolf Balthasar von Niebelschütz(1820-1871). Po jego śmierci dobra odziedziczyła jego i Heleny z domu von Hochberg córka Lidia Helena Karolina Henrietta(ur.1854). W 1872 roku dobra zakupił kapitan Friedrich Wilhelm von Seydlitz und Ludwigsdorf(1839-1916). Po śmierci Friedricha Wilhelma majątek dziedziczy jego córka, Charlotte Jenny Edith von Engelmann(1873-1957), żona Curta Kajusa Reinharda Wilhelma, starosty. Od 1930 roku właścicielem został Franz Koch, wymieniany w spisie właścicieli w 1937 roku.

Dwór

Dwór

 

 

 

Wybudowany w i połowie XIX wieku, dwuskrzydłowy, zbudowany na planie litery „L”, w części dwukondygnacyjny, z użytkowym poddaszem. Po 1945 roku dwór zaadoptowany na mieszkania. Nie użytkowany popadł w ruinę. Wg pocztówki z 1941 roku na terenie majątku były dwie siedziby: stary i nowy dwór.

 

ŻARKI ŚREDNIE /Mittel Sohra, Kesselbach/

Wieś położona w gminie Pieńsk powiatu zgorzeleckiego. W 2003 roku nastąpiła zmiana nazwy wsi z Żarki na Żarki Średnie. Początki wsi sięgają XIII wieku. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1346 roku. Od 2 połowy XIII wieku do końca XV wieku Żarki Średnie należały do rodziny von Sor(Sohr). W 1466 roku większa część Żarek Średnich została sprzedana mieszczaninowi zgorzeleckiemu niejakiemu Axt(von Art). Od niego dobra wykupił burmistrz Zgorzelca Georg Emerich, właściciel Lasowa, który posiadał wieś w latach 1488-1494. Jego syn Hans w 1529 roku sprzedał dobra księciu Friedrichowi von Liegnitz i przekazał radzie miejskiej Zgorzelca. W latach 1547-56 były własnością króla Czech Ferdynanda Habsburga. W 1556 ponownie w rękach rady miejskiej Zgorzelca. W 1570 roku część majątku wykupili bracia Schmidt: Joachim i Hans. W 1580 Georg Schmidt sprzedaje część majątku Casparowi von Fürstenau, właścicielowi Lasowa. Część dolna, którą posiadało miasto Zgorzelec zostało sprzedane w 1769 roku Carlowi Gotfriedowi Rothe. Pod koniec XVI wieku dobra należały do burmistrza Zgorzelca Christopha Caspara Stürzela, które w 1591 roku zakupił Christoph Friedrich von Tschirnhaus, który w 1600 roku część swojego majątku wydzierżawił swojemu szwagrowi, Christophowi von Sommerfeldowi und Falkenhain, a część czyli Żarki Średnie sprzedał Friedrichowi von Rindfleichowi z Wrocławia, który odsprzedał majątek swojemu bratu Jakubowi von Rindfleichowi, właścicielowi Strachowic. Wg Ledebura  była to część górna, która do rodu von Rindfleich należała w latach 1575-1619.  W 1577-1623 lenno posiadała rodzina von Nostitz. W 1625 roku wieś zakupił Lucas von Schachmann z Jerzmanek, szwagier Jakuba von Rindlfleicha. Jego syn, Ernst Moritz von Schachmann(zm.1695r.) w 1679 roku przekazał majątek swemu synowi, Ferdinandowi Moritzowi.  W 1690 roku część dolna położona na terenie obecnych Żarek Średnich należała do rodziny von Ruth(Rutt) a wg zabytki.pl w 1695 roku majątek zakupił Christoph Gottlob von Rutt, zaś w 1700 roku dobra w rękach Caspara von Hacke. Wg zabytki.pl w 1704 majątek posiada Wigand III Moller von Mollerstein, zmarły w 1707 roku wg Ledebura majątek dolny i środkowy posiadali w latach 1706-1781. Razem z Wigandem III dobra w rękach jego syna, Wiganda Gottfrieda, który umiera w 1754 roku. Po nim majątek przejmuje jego młodszy brat, Andreas Christian Moller von Mollerstein zmarły w 1781 roku. Rodzina Moller von Mollerstein w 1570 roku w osobach braci Ambrosiusa i Martina Moller otrzymała szlachectwo. Właściciele Żarek pochodzą od młodszej linii rodu, od Wiganda I.  Po Wigandzie Gottfriedzie dziedziczy jego córka, Anna Magdalena Sophia Rothe, zamężna za  Carla Gottfireda Rothe. Po jej śmierci w 1795 roku podział dóbr. W 1796 roku majątek w całości przejął jeden z synów, Friedrich Lebrecht Rothe i połączył w jeden majątek. W 1808 roku sprzedał Żarki Dolne swemu zięciowi, Jochannowi Gottfriedowi Richterowi, właścicielowi Pokrzywnika i Zalipia Górnego. W 1824 roku dobra zakupił Johann Carl Petrick, okręgowy komisarz policji. W 1842 roku właścicielem zostają Gustaw Hermann i Eduard Peisker. Od 1845 roku kolejnym właścicielem został Emil Oskar Dietze.  Od 1847 roku nowym właścicielem majątku był Friedrich August Carl von Leipziger(Leipzig). W 1867 roku kolejnym właścicielem zostaje rodzina von Canitz und Dallewitz. W latach 1876-91 właścicielką dóbr była Helena Georgina von Canitz und Dallwitz, z domu Knight. W latach 1894-1917 dobra w rękach Juliusza barona von Canitz und Dallwitz. W 1921 roku wymieniana baronowa Tekla von Canitz und Dallwitz. W 1926 roku majątek w rękach spadkobierców zarządzany przez Carla von Canitz und Dallwitz. W 1932 roku właścicielem dóbr został Dr Ernst Tittler.

Dwór

Do 1640 roku istniał drewniany dwór otoczony fosą i ziemnymi umocnieniami. Nowa budowla powstała na przełomie XVI-XVII wieku, przebudowana około 1870 roku. Obok park krajobrazowy. Po 1945 roku w rękach PGR. Dwór zaadoptowany na biura i mieszkania PGR. Dwór w rękach prywatnych, opuszczony.