Wieś położona w gminie Góra powiatu górowskiego. Wzmiankowana w 1310 (Slauentich) i w 1313 roku(Slaventitz). Do 1810 roku Sławęcice należały do klasztoru klarysek w Głogowie, później domena królewska. W 1718 roku majątek należał do Hansa Christopha von Berg. W 1791- własność klarysek głogowskich. Od 1830 roku Lehngut należał do rodziny Linke. Posiadali majątek prawdopodobnie do 1945 roku. W 1901 roku dwa majątki należące do H. Pohl i do von Koch. W 1910 roku majątek należący do porucznika w stanie spoczynku, Fritsch, a drugi tzw. Lehngut należał do Albina Linke, posiadał dobra w 1937 roku. W 1927 roku na terenie wsi jeden z majątków należał do rodziny Rothe.
SNOWIDZA /Hertwigswaldau/
Wieś położona w gminie Mściwojów powiatu jaworskiego. Wzmiankowana w 1360 roku(Hertewigeswalde). W 1616 roku dobra posiadała rodzina von Dohna. W 1637 roku majątek należał do rodu von Manteuffel. W połowie XVII wieku wieś należała do Ottona von Nostitz od 1752 roku należała do Johanna Josepa von Nostitz. W 1786 roku właścicielem był Samuel von Richthofen. Rodzina von Richthofen do 1847 roku. Od 1847 dobra posiadała rodzina von Dallwitz. W 1876 roku dobra zakupił Rudolf Tietze z Wrocławia, którego córka Hedwig Quade posiada majątek do 1945 roku.
Dwór
Zbudowany w połowie XVII wieku, rozbudowany około 1800 i 1889 roku. Pierwotnie otoczony fosą, którą w latach 197-1972 zasypano. Po 1945 roku zaadoptowany na mieszkania służbowe, hotel robotniczy, stołówka, przedszkole, biura SHRO. Obecnie własność prywatna. Obok park krajobrazowy założony w XVIII wieku. Obok zabudowania folwarczne.
SZASZOROWICE /Zapplau/
Wieś położona w gminie Niechlów powiatu górowskiego. W 1399 – 1600 dobra posiadała rodzina von Kreckwitz. W 1561 roku dobra posiadała rodzina von Abschatz. W 1591 roku wieś należała do rodziny von Luck. W latach 1780-1793 majątek w posiadaniu rodu von Kalckreuth. W 1827 roku majątek zakupił Eduard von Leckow. W 1843 roku dobra zakupuje S. Meyer. Posiadał majątek do 1845 roku. Ponownie majątek w posiadaniu Eduarda von Leckow, chyba że należy przyjąć, że nadal posiadał majątek w części dolnej lub Górnej. Posiadał majątek do 1872 roku. Po jego śmierci podział majątku: Szaszorowice Górne posiadał Bruno von Leckow, a Szaszorowice Dolne Bertram von Leckow. W 1894 roku majątki Dolny i Górny w rękach Betrama von Leckow, wzmiankowany jeszcze w 1917 roku. Od 1921 roku majątek w posiadaniu syna Bertrama, Hellmutha von Leckow, który posiadał do 1945 roku.
Szaszorowice Górne
Zbudowany w latach 70-tych XIX wieku przez Bertrama von Leckow. W 1905 roku przebudowana. Zbudowany na planie zbliżonym do prostokąta, podpiwniczony, trzykondygnacyjny, kryty dachem płaskim. Pałac zaadoptowany na potrzeby szkoły podstawowej. Obecnie własność prywatna. Nieużytkowany.
Szaszorowice Dolne
Zbudowany w połowie XIX wieku przez rodzinę von Leckow. Po 1945 roku nie zamieszkany. Ulegał powolnej destrukcji. Rozebrany w latach 60-tych XX wieku. Po założeniu zachował się park krajobrazowy oraz słupy bramne.
SZEDZIEC/Schätz/
Wieś położona w gminie Góra powiatu górowskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1305 roku oraz w 1310 roku(Sheditz). W 1505 roku w rękach rodu von Sobek(Sobeck). W 1561 roku dobra w posiadaniu rodziny von Hock. W latach 1582-1793 w rękach baronów von Haugwitz. W latach 1846-1856 majątek należał do hrabiego von Westerholt(Westerhold). Kolejnyum właścicielem dóbr był w latach 1856-1876 Eduard Hummel, w latach 1886-1898 Wilhelm Hummel. W 1900 majątek zakupił Elise von Gossler, z domu von Schӧnitz(1839-1935), właścicielka Kłody Małej, wdowa po Eugenie von Gossler(1823-1892). Kolejnym właścicielem był syn Elise, Alfred von Gossler(1867-1946), polityk, były starosta, major w stanie spoczynku. W 1895 roku ożenił się z Elisabethą Felicitas Anną Henriettą Mauve gennant von Schmidt(1871-1951). Była córką pruskiego pułkownika Karla Moritza Eberharda Mauve(1832-1886), od 1861 roku Mauve gennant von Schmidt i Valeski Klary Idy Sophie von Rentz(1837-1917). Mieli córkę Dorotheę Sybillę von Gossler(1906-2001) Posiadali majątek do 1945 roku.
Pałac
1995r.
Początki budowli sięgają XVIII wieku. Najstarszą elementem jest część środkowa, wzniesiona w XVIII wieku przez baronów von Haugwitz. W 1908 roku Alfred von Gossler rozbudował rezydencję o skrzydło południowe, później północne z owalną salą balową. Po 1945 roku splądrowany i zdewastowany. Był w posiadaniu PGR Szedziec podległy Kombinatowi w Zaborowicach. W 1988 roku pałac pozbawiony stolarki(rozebrana przez byłego senatora), instalacji i wyposażenia. Kolejny właściciel niejaki pan Pawlak z Łodzi wyremontował skrzydło północne, pozostała część jest ruiną pozbawioną dachu i stropów. Pan Pawlak w latach 2005 siedział w więzieniu. Obecnie wystawiony na sprzedaż. Obok park krajobrazowy. Na północ od pałacu zaniedbane, zrujnowane zabudowania gospodarcze.
ŚLUBÓW/Schlaube/
Wieś położona w gminie Góra powiatu górowskiego. W latach 1577-1704 majątek należał do rodziny von Lestwitz herbu Nowina. Prawdopodobnie od XVII wieku podział wsi na część Górną, Środkową i Dolną. W 1671 roku część wsi należała do Christiana von Hoffmann, nobilitowanego w poczet szlachty czeskiej w 1665 roku. W 1690 roku Ślubów Dolny należał do rodu von Stabel. W 1786-87 roku część Dolna, Środkowa i Górna należała do baronów von Haugwitz. W 1803 dobra posiadała rodzina von Kӧnigsdorf. W latach 1813-1830 majątek w posiadaniu rodziny von Tschammer herbu Rogala. W skład majątku wchodził folwark Wieruszowice(Gewehrsewitz). W 1845, 1846 roku majątek w posiadaniu Friedricha von Rieben jun. Z Czeladzi Wielkiej. Posiadali majątek w 1858 roku. W 1861 roku dobra w posiadaniu Gustava Fischera i jego syna. Od 1872 roku w rękach Maxa Fischer zamieszkałego w Dreźnie. Dzierżawcą był Albert Otto, który po 1900 roku wykupił majątek od wdowy po Maxie. Po bankructwie Alberta Otto majątek podzielony.
Majątek górny i środkowy
W 1905 roku majątki z folwarkiem Gewehrsewitz należały do Landbanku Alt.-Ges. z Berlina. Administratorem był niejaki Starke. Przed końcem 1905 roku majątek zakupił Carl Krause. Posiadał dobra prawd. do 1939 roku.
Pałac
Zbudowany w XVIII wieku, rozbudowany w 1904 roku. Budynek podpiwniczony, jedno i dwukondygnacyjny, kryty dachem mansardowym z lukarnami, z użytkowym poddaszem. Po 1945 roku zajęty przez PGR. W latach 1950-60 zaadoptowany na biura PGR i mieszkania dla pracowników. Do 1990 roku należał do Kombinatu PGR Zaborowice. Po 1990 roku własność AWRSP. Obecnie nie użytkowany, zabezpieczony.
Ślubów Dolny
Pomiędzy 1902 a 1905 właścicielem majątku Dolnego został radca ekonomiczny E. Strube. Jego córka Anna odziedziczyła majątek i w wianie wniosła dobra swojemu mężowi Erichowi Kessler. Posiadał majątek do końca lat 20-tych XX wieku. Od około 1930 roku dobra nabył rolnik i rotmistrz w stanie spoczynku Alfred Bukow. Kolejnym właścicielem był prawd. jego syn, Walter Bukow.
Dwór – willa
Założenie dworsko-folwarczne składa się z: dworu, zabudowy gospodarczej, gołębnika, park krajobrazowy
Dwór-willa zbudowany w 1906 roku dla rodziny Strube. Jest to budynek murowany, podpiwniczony, o rozczłonkowanej bryle, dwukondygnacyjny z dobudówką i wieżą. Zabudowania folwarku powstały w latach 20-tych XX wieku. Po 1945 roku dwór podlegał pod Kuratorium Oświaty i Wychowania w Lesznie i zaadoptowany na szkołę. Do dnia dzisiejszego w budynku funkcjonuje szkoła podstawowa
TRZEBIEŃ /Kittlitztreben/
Wieś położona w gminie Bolesławiec powiatu bolesławickiego. Wzmiankowana w 1305 roku(Treben Calvi). Stare lenno rodu von Kittlitz, którzy w 1468 roku sprzedali wieś rodzinie von Bibran. Wzmiankowani w 1540 roku. W 1559 roku wieś należała do Hansa i Antona von Bibran. We wsi mowa o drugiej rodzinie – w 1596 roku drugi majątek, który należał do rodu von Fürst von Kupferberg. Po wzniesieniu pałacu w 1604 roku Nickel von Bibran sprzedał wieś Fabianowi von Zedlitz. Po kryzysie związanym z wojną trzydziestoletnią częste zmiany właścicieli. Byli to: Kaspar von Braun, Gottfried von Giersdorf, Dawid von Fürst, Hans Jakob von Senden. W 1663 roku majątek odziedziczyła Maria Teresa von Senden, która wyszła za mąż za Ferdynanda von Wachteln. W 1679 roku zadłużony majątek zakupił Sigismund Heidrich von Bibran. W 1720 roku dobra zakupił Christoph Friedrich von Stolberg. W 1727 roku dobra zakupił Hans Heinrich von Hochberg. Posiadali majątek do 1854 roku. Wg innych autorów w 1805 roku majątek nabył starosta bolesławiecki Albrecht von Kӧlichen. Posiadali majątek do 1945 roku. Ostatnimi byli Friedrich i Heinrich von Kӧlichen.
Pałac
Zbudowany przez Nickela von Bibran w 1600-1603 roku. W 1642 roku pałac spłonął, odbudowany w 1671 roku z inicjatywy Maximiliana von Wachteln. W 1717 roku ówczesny właściciel Beniamin von Bibran rozbudował dwór wznosząc dodatkową kondygnację oraz wieżę z barokowym hełmem. Kolejny właściciel, Hans Heinrich von Hochberg dobudował dwa boczne skrzydła i oranżerię. Dwór otoczony był fosą, przez którą przerzucony był kamienny most umożliwiający wjazd do rezydencji. W XVIII wieku kolejne rozbudowy dworu i wtedy też powstał ogród ozdobny. Po 1945 roku w ruinie. W 1971 roku rozebrany.
Willa
WĘDRYNIA/Wendrin/
Wieś położona w gminie Lasowice Wielkie powiatu kluczborskiego. Wzmiankowana w 1534 roku(Wędryna). W latach 1723-1772 majątek w posiadaniu rodu von Jordan. W 1741 roku dobra w posiadaniu rodziny von Frankenberg. Właścicielem majątku byli baronowie von Peterswaldzky. W 1783 roku majątek należał do rodziny von Lubovsky. Baronowie von Reisewitz(Reiswitz, Reisswitz) posiadała majątek od 1830 roku. W 1885 roku właścicielem dóbr był baron Berthold von Reiswitz, który posługiwał się również nazwiskiem Kaderzin. Zmarł w 1911 roku. Od 1922 roku właścicielem był baron Johann Gottlob von Reiswitz.
Pałac
Zespół pałacowy składa się z pałacu, parku krajobrazowego oraz zabudowy folwarcznej. Zbudowany w 1860 roku jako rezydencję porucznika barona von Reisewitz. Po 1945 roku przejęty przez Skarb Państwa i pod administracją PGR. Pałac zaadoptowany na biura i mieszkania. Po rozwiązaniu PGR-ów przejęte przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa i wydzierżawiony firmie „Prodrol Sp.z o.o.”. Dnia 07.03.1999 doszło do pożaru pałacu.
WĄSOSZ/Herrnstadt/
Miasto położone w powiecie górowskim. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1290 rok(Hernstat) w dokumentacji niemieckiej oraz w 1300 roku(Wansose). Początkowo Wąsosz wchodził w skład Wielkopolski, później przyłączony do Śląska. W wyniku układu w Dankowie w 1217 roku przypadł księciu Henrykowi I Brodatemu. Prawa miejskie otrzymał w 1290 roku od księcia Henryka III Brodatego. Pod protekcją księstwa śląskiego była do 1437 roku(Księstwo głogowskie), w latach 1348-1742 należała do Korony Królestwa Czech, będąc przez ten okres pod zarządem książąt piastowskich, 0d 1742 w Królestwie Pruskim, od 1871 roku w Cesarstwie Niemieckim, w 1918 roku Republice Weimarskiej i do III Rzeszy.
Zamek z zespołem folwarcznym
Wybudowany przez przedstawicieli książąt oleśnicko-głogowskich. W 1432 roku oblegany przez husytów, ale nie zdobyty. W 1520 roku właścicielem był biskup wrocławski Jan V Thurzo(1464-1520), później w rękach książąt legnickich. Zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej(1618-1648). Zamek założony z dwóch prostokątnych skrzydeł , na planie litery L, z dwiema wieżami. Podpiwniczony, dwukondygnacyjny, skrzydła nakryte dachami czterospadowymi. Majątek był domeną państwową wydzierżawianą. Po 1945 roku pod zarządem PGR a zamek zaadoptowany na mieszkania dla pracowników. W latach 1982-1989 przeprowadzono remont. Obecnie własność prywatna, część pomieszczeń zaadoptowana na biura, część nieużytkowana.
Na północnym krańcu miasta przy obecnej ul. Rawickiej położone były dwa folwarki.
WIEWIERZ/Wehrse/
Wieś położona w gminie Wąsosz powiatu górowskiego. Na terenie wsi zespół folwarczny powstały w II połowie XIX wieku. Majątek był domeną państwową, a w 1896 roku administratorem jego był niejaki Rosmack, który był najwyższym urzędnikiem Kameralnym, administratorem depozytu koni wojskowych. Majątek specjalizował się w hodowli koni.
Dwór
Zespół składa się z dwóch część: rezydencjonalnej oraz gospodarczej. W części rezydencjonalnej położony jest dwór, park dworski oraz zabudowania gospodarcze. Część gospodarcza składa się z budynków folwarcznych oraz mieszkaniowych. W 1921 roku majątek rozparcelowano. Po 1945 roku majątek przejęty przez Skarb Państwa z utworzeniem na terenie majątku PGR oraz Gminnego Ośrodka Maszynowego, który od 1950 roku był własnością Gminnej Spółdzielni. Obecnie w stanie dobrym, dwór jak i budynki gospodarcze wyremontowane.
WIKLINA/Wikoline/
Wieś położona w gminie Wąsosz powiatu górowskiego. Wzmiankowana w 1488 roku. W latach 1556-1565 dobra posiadała rodzina von Leswtitz herbu Nowina. W latach 1581-1636 należała do rodziny von Luck. W 1594 majątek posiadała rodzina von Wandritsch h. Nowina. W XVII wieku podział wsi na część Górną i Dolną. Około1636 roku Maria von Luck wyszła za mąż za Hansa juniora von Pannwitz(1602-1660) wnosząc w wianie majątek wikliński. Rodzina von Pannwitz posiadała majątki Dolny i Górny do 1720 roku. W latach 1690-1792 majątek w posiadaniu rodziny von Fehrentheil(Ferentheil, Ferehrentheil und Grupenberg). Wg L. von Ledebura posiadali część Górną i Dolną. W 1790 roku część Górna i Dolna należała do rodziny von Therbach. W latach 1814 1945 dobra w posiadaniu rodziny Frank.
Dwór
Zbudowany w XVIII wieku, wielokrotnie przebudowywany. Zbudowany na planie prostokąta, murowany, parterowy z użytkowym poddaszem, kryty dachem mansardowym. Po 1945 roku do 1950 roku majątek wraz z dworem należał do Państwowego Funduszu Ziemi. Później należał do Przedsiębiorstwa Produkcji Leśnej „Las” z Wrocławia z filią w Wilkinie pod nazwą Gospodarstwo Plantacyjne. Dwór zaadoptowano na mieszkania dla pracowników oraz biura przedsiębiorstwa. W 1977 roku właścicielem były Wrocławskie Zakłady Wikliniarskie Przemysłu Terenowego. Obecnie własność prywatna.
ŻABIN/Schabenau/
Wieś położona w gminie Niechlów powiatu górowskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1326 roku. W 1394 roku wzmiankowany Nikolaus von Busewoy. W 1435 roku wzmiankowani Hans, Heinze i Martin von Busewoy. Jako kolejni właściciele wsi wzmiankowani przedstawiciele rodu von Obisch, którzy posiadali wieś w latach 1517-1652. W 1659 roku dobra w rękach Wenzelslausa von Hock. W latach 1684-1742 posiadała rodzina von Stosch. W 1745 roku właścicielem dóbr był Friedrich Rudolph von Tschammer. Kolejni właściciele majątku: Johann Dietrich von Manstein(1753), Hans Christoph baron von Hock(1777), generał Hans Ernst Emil hrabia von Kalckreuth(1791), generał Carl Wolf von Frankenberg(1820). Od 1821 roku majątek posiada rodzina Hoffmann. Posiadali majątek do 1945 roku. W 1845 roku należał do komisarza dystryktu policyjnego Hoffmanna, w latach 1876-1886 należał do Richarda Hoffmanna. W 1894 roku majątek w spadku otrzymali bracia: Max, Kurt i Georg Hoffmannowie. Po 1945 roku dwór przetrwał w dobrym stanie i był wykorzystywany okazjonalnie na spotkania, zabawy i wesela. W 1962 roku dwór rozebrano. Po założeniu zachował się jeden budynek gospodarczy oraz resztki parku dworskiego.
Dwór
ZAGÓRZE ŚLĄSKIE/Kynau/
Wieś położona w gminie Walim powiatu wałbrzyskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1372 roku i związana była również z zamkiem Grodno i należała do kolejnych właścicieli – mieszkańców zamku Grodno.
Zamek Grodno
Po raz pierwszy wzmiankowany w 1315 roku(Kinsperch, Kynsperch). Zamek przez kilka stuleci był zamkiem książęcym. W 1315 roku kiedy zamek należał do książąt świdnicko-jaworskich wymieniony burgrabia Kyliana von Haugwitz(zm.1329). Podaje się, że budowniczym zamku był książę Bolko I Wysoki w 1198 roku, a książę świdnicko-jaworski Bolko I Surowy posiadał tu swoją rezydencję myśliwską, przekształconą później w zamek obronny. W połowie XIV wieku zamek rozbudowany przez księcia Bolka II Małego. Książę umiera w 1368 roku. Jego żona księżna Agnieszka Habsburżanka umiera w 1392 roku i zamek przechodzi do Korony Czeskiej. W 1424 roku zamek nabył jako zastaw rycerz Nicol von der Rybnicz od swojego zięcia Buschke von Mühlheima(Mollheim) i w tym samym roku przekazał zamek wnukowi. W latach 1443-1450 Grodno posiadał rycerz-rozbójnik , niejaki Mühlheim zwany Buschke, a po nim George Mühlheim, zmarły w 1463 roku. W latach 1466-1535 zamek posiadała rodzina von Czettritz: Georg(do 1484), jego brat Hannos(od 1484, zmarły w 1490), syn Hannosa, Hans(zm. 1494), brat Hermanna Zettritza(do 1535 roku). W 1535 roku od Hermanna von Zettritza zamek zakupił Christoph I von Hochberg z Książa. Wdowa po nim, Euphemia, z domu von Lӧben, w 1545 roku odsprzedała zamek jako dobra zastawne Matthiasowi von Logau(zm.1567). Po nim zamek odziedziczyli synowie: Kaspar(1524-1574) a po jego śmierci Georg, zmarły w 1595 roku. W 1600 roku zamek Grodno przejął cesarz Rudolf II, który nadał tutejsze ziemie hospodarowi mołdawskiemu Michałowi Walecznemu(1557-1601). Kolejnym właścicielem był cesarski radca dworu Johann Bernhard baron von Fünfkirchen od 1602 do 1605 roku. Był właścicielem zamku Fünfkirchen(Steinebrunn) w Dolnej Austrii na granicy z Czechami. Tytuł baronowski otrzymał w 1602 roku. Kolejnym właścicielem w latach 1605-1607 został Georg von Kuhl z Komorowa. Od kwietnia 1607 roku właścicielem został Johann Georg hrabia Rzeszy von Hohenzollern-Sigmaringen, ożeniony z wdową po Chrostophie von Schaffgotsch, Eleonorą von Schaffgotsch. Ich córka Anna Katharina, wychodząc w 1641 roku za mąż za Moritza Augusta barona von Rochow, wniosła mu w wianie zamek Grodno. Po śmierci męża ponownie w 1659 roku wyszła za mąż za Christopha von Hochberga z Książa. Po jej śmierci w 1659 roku zamek przypadł jej synowi z pierwszego małżeństwa, baronowi Ferdinandowi Wilhelmowi Antonowi von Rochow, zmarłemu w 1679 roku. Był ostatnim przedstawicielem rodu. Tuż przed śmiercią sprzedał majątek Georgowi Gottfriedowi baronowi von Eben von Brunnen(zm.1717). Po jego śmierci dobra odziedziczyła jego córka, Anna Eleonore von Reibnitz, wdowa po Gotthardzie Friedrichu. W 1722 roku sprzedała majątek Alexandrowi Ludwigowi hrabiemu von Winterfeld(zm.1727). Po śmierci męża wyszła ponownie za mąż za hrabiego von Nostitz. Majątek dziedziczą jej synowie z pierwszego małżeństwa: Andreas Ludwig Adolf i Karl Bernhard. W 1754 roku sprzedali dobra Otto Gottfriedowi von Lieres(zm.1765). Jego spadkobiercą został jego syn, Otto Benjamin(zm.1780). Kolejnym właścicielem został syn Otto Benjaminna, Friedrich Otto. W 1823 roku zamek zakupił prof. Johann Gustav Büsching(1783-1829). Był archeologiem, germanistą, etnografem. W 1840 roku jego spadkobiercy sprzedali zamek Friedrichowi hrabiemu von Burghaus, a właściwie jego żonie, Adelaide, z domu hrabiance Henckel von Donnersmarck. W 1856 roku popadający w ruinę zamek zakupiła Emilie baronowa von Zedlitz, z domu von Arnim(zm.1860), przekazując go w spadku najmłodszemu synowi, Maxowi Ferdinandowi baronowi von Zedlitz-Neukirch(zm.1907), Po nim dobra w rękach wdowy, Marie Helene, z domu baronówna von Lachmann-Falkenau, która zrzekła się majątku na rzecz syna, Hansa Roberta(zm.1921). Dziedzicem po jego śmierci został jego syn, Hans Dittrich. Posiadał zamek do 1945 roku.
Zamek
Wzniesiony na wzgórzu zamek Grodno był początkowo największym zamkiem na Śląsku. Po 1945 roku przeprowadzono zabiegi konserwatorskie. Od 2018 roku w zamku mieści się hotel i restauracja.
Pałac
Pałac
Budynek mieszkalny należący do folwarku zamkowego zaadoptowany na mieszkanie dla właścicieli majątku. Za czasów hrabiego von Burghaus budynek rozbudowano a za czasów rodziny von Zedlitz-Neukirch przebudowano na pałac. Kolejna przebudowa miała miejsce w latach 70tych XIX wieku. W tym czasie założono park krajobrazowy. Obecnie dom Pomocy Społecznej.
































