Wieś położona w gminie Sulęcin powiatu sulęcińskiego. Początki wsi sięgają połowy XIII wieku. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1303r.(Langopol) oraz wielokrotnie w latach: 1412(Langenpfuhl), 1434(Langpol), 1435(Lampul), 1497(Langfol, Langffol), 1500(Langenpfuel), 1510(Lankpul), 1520(Lanskful), 1563(Langwvl), 1564(Lankphol), 1577(Langfeld), 1580(Langfuld). Należała w tym czasie do zakonu templariuszy. Później wieś przeszła na własność joannitów łagowskich. Wg spisu z 1718/19 roku własność joannitów z Łagowa. Po sekularyzacji dóbr kościelnych majątek przejmuje państwo pruskie. We wsi niewielki majątek z dworem należący w XX wieku do rodziny Vollmar– wymieniony Karl Vollmar. W 1914  i 1929 roku majątek obejmował 158ha i należał do Karla Vollmar. W 1929 roku we wsi dwa większe gospodarstwa należące do: Otto Hennig(82ha), Georga Noske(46ha).

Wieś położona w gminie Szlichtyngowa powiatu wschowskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1277 roku(Wissonowo) w dokumencie sygnowanym przez księcia Przemysła I. W 1307 roku(Villa Stephani) własność rycerza Stefana. Wymieniana kolejno w 1336(Swos), 1386(Swas), 1409(Swoszino), 1528(Schvusch), 1560(Swusyn). Jako właściciel wsi w 1447 roku wymieniany jest Andreas von Pusch, w 1500 roku Bartholomaus von der Heide.  W 1517 roku wieś stanowi własność Kaspra von Braun(e). W 1612 roku wieś posiada Balthasar von Zweck ale już w 1634 roku wymieniany jest jako właściciel wsi Hans Wolff von Rechenberg. W drugiej połowie XVII wieku wieś posiada rodzina von Schlichting– wymieniony Maxymilian Samuel von Schlichting(1660), Augustinus Constantine von Schlichting oraz Samuel Siegfried von Schlichting. Na początku XVIII wieku dobra są w posiadaniu Christiana Rudolpha barona von Lüttwitz(1718,1727). Od 1758 roku wieś posiada Frederick Leonard hrabia von Logau. W 1790 roku majątek posiadała wdowa Anna Theresa von Logau, zmarła w 1809 roku. W latach 40-tych XIX wieku majątek w rękach Friedricha Wilhelma von Egloffstein, który wg projektu Carla H.Knoblauch buduje nowy pałac. W 1866 roku dobra zakupił Alfred Gilka, od 1875 roku Gilka-Bӧtzow. Ostatnim właścicielem dóbr do 1945 roku był Eberhard Gilka-Bӧtzow.

PAŁAC

W pobliżu kościoła stał kiedyś pałac wybudowany (na miejscu starszego założenia) w pierwszej połowie XIX wieku. Pałac zbudowany na fundamentach dworu z przełomu XVII/XVIII wieku. Zbudowany za czasów Friedricha Wilhelma von Egloffstein wg projektu Carla H. Knoblauch, przebudowany przez Alfreda Gilka-Bӧtzow. Po 1945 roku opuszczony, w 1965 roku rozebrany. Pozostały zasypane i zarośnięte piwnice pałacu. W znajdującym się obok rozległym parku naturalistyczno-krajobrazowym zachowały się jeszcze ruiny zdewastowanego mauzoleum grobowego właścicieli majątku.

Wieś położona w gminie Lubiszyn powiatu gorzowskiego. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1282 roku, z dokumentu gdzie margrabia brandenburski wymienia swoje posiadłości i z 1300 roku(Hoenwolde), kiedy margrabia Albert nadaje miejscowość zakonnikom z Mironic koło Gorzowa Wlkp. W 1337 roku oraz w latach 1355-1406 rodzina von Wedinghe(Winning) jest w bezprawnym posiadaniu wsi. W XV wieku wieś należy do rodu von der Marwitz, właścicieli pobliskich Marwic. W 1571 roku siedział tu Hans von der Marwitz. W czasie wojny trzydziestoletniej właścicielem był Balzer von der Marwitz, podpułkownik elektora. Podczas wojny 30-letniej majątek uległ zniszczeniu łącznie ze spaleniem dworu. W 1649 roku dobra przechodzą w ręce rotmistrza von Cӧben. Prawdopodobnie chodzi o rodzinę  von Lӧben. Wymieniony Hans Guntter von Lӧben i Ursula von Lӧben z domu von Pfuel. Może to świadczyć o wcześniejszej przynależności majątku do rodu von Pfuel. Później  właścicielem majątku zostaje nadleśniczy von Mülheim i jego następcy. W latach następnych wielokrotna zmiana właścicieli. W XVIII wieku własność niejakiego Bresman`a, zarządcy domeny mironickiej, właściciela majątku w Tarnówku. Na przełomie XVIII/XIX wieku majątek w posiadaniu rodziny Bayer, wymienionej jako właściciele w 1828 roku. W 1829 roku właścicielem Wysokiej za 200000 talarów zostaje Leopold hrabia von Schlabrendorf(f) z Grӧben. Urodzony w 1794 roku był synem Heinricha hrabiego von Schlabrendorf(f)(tytuł hrabiego otrzymał w 1786 roku) oraz panny von Mützschefahl. Miał siostrę urodzoną w 1792 roku oraz przyrodnią siostrę z drugiego małżeństwa jego ojca, hrabiego Heinricha, hrabianke Johannę. Podczas służby wojskowej w Trewirze spotkał swoją przyszłą żonę, baronównę Christiane Caroline Emilie von Ryssel(ur.04.10.1797r.), z którą ożenił się w 1820 roku. Małżeństwo było bezdzietne. Zmarł 27 lipca 1851 roku w Grӧben. Christiane Caroline Emilia hrabina von Schlabrendorf(f) po śmierci męża dziedziczy majątek. Zmarła 2 września 1858 roku. Majątek odziedziczyła siostra hrabiego, Johanna von Scharnhorst. Była przyrodnią siostrą hrabiego Leopolda, urodzoną 22 kwietnia 1803 roku. Swojego przyszłego męża poznała na przyjęciu weselnym brata, w Trewirze. Friedrich Gerhard August von Scharnhorst był w tym czasie na służbie w Trewirze jako kapitan kawalerii 8 Pułku Ułanów. Był synem generała Gerharda Johanna Davida von Scharnhorst. Po odejściu ze służby w stopniu majora w 1825 roku zakupił wraz z żoną majątek należący wcześniej do rodu von Schlabrendorff, Siethen. Po krótkiej chorobie umiera w październiku 1826 roku pozostawiając 23-letnią wdowę z roczną córeczką, Johannę. Majątek w 1850 roku obejmował 3467 akrów ziemi. W 1857 roku umiera jego córka. Wdowa po majorze, Johanna von Scharnhorst umiera w 1866 roku. Majątek dziedziczy córka pierwszej siostry hrabiego Leopolda, Marie von Kalckreuth, z domu von Uslar-Gleichen. żona kapitana D. von Kalckreuth. W 1879 roku majątek obejmował 900,27ha gruntów. W 1914 roku majątek obejmował 898ha i należał do majora Alfreda von Kalckreuth. W 1929 roku własność  chociebuski fabrykant Dr. Martin Bum, 898ha.  Ostatnim właścicielem dóbr była rodzina Bum.

ZESPÓŁ PAŁACOWO-DWORSKO-FOLWARCZNY

PAŁAC

Około 1840 roku hrabia Leopold von Schlabrendorff buduje nowy pałac i zakłada ogród, którego projektantem jest Lenne. Prawdopodobnie w latach 1861-62 pałac zostaje przebudowany w stylu neogotyku angielskiego przez nowych właścicieli, Marię i D. von Kalckreuth. Nie zachował się do naszych czasów. Pozostałością jest zdziczały park o pow. ok. 9 ha.

DWÓR

Pierwsza siedziba powstała za czasów rodu von der Marwitz, która spłonęła w 1634 roku podczas działań wojny 30-letniej. Dwór odbudowany w 1698 roku. Później wielokrotnie przebudowywany. Na terenie Wysokiej w otoczeniu budynków gospodarczych stoi dwór prawdopodobnie zarządcy majątku.

FOLWARK

Przy drodze na zachodnim krańcu wsi znajdował się folwark. Pozostałością po założeniu jest budynek mieszkalny i gospodarczy.

Wieś gminna położona w powiecie żagańskim. Należała do majątku w Przewozie. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1427 roku. Była wtedy własnością rodu von Melhose. Kolejni właściciele to: von Schellendorf(1571), von Dyhrrn(1595-1630). W tym czasie część majątku posiadała rodzina von Schwenischen(von Schweinach)(1603-1606), książę von Wallenstein(1630). W 1630 roku dobra w rękach hrabiego von Buchheim, ale już w 1649 majątek przejmuje rodzina von Schellendorf. Kolejnym właścicielem wsi była rodzina von Rohr w latach 1654-1671. Od 1671 roku wieś stanowi domenę cesarską, która przechodzi w ręce książąt żagańskich z rodu von Lobkowitz. Od 1785 roku własność księcia Piotra von Biron. Do 1937 roku w posiadaniu jego następców- książąt de Talleyrand-Perigord. W XVII wieku wyodrębnia się część gruntów, na której książę Wacław Eusebius von Lobkowitz w 1677 roku zakłada hutę szkła. Do 1849 roku majątek ten stanowi własność cesarską. W 1849 roku majątek ten zakupił niejaki Eichner z Głogowa, który w tym samym roku sprzedał hutę rodzinie Francke z Żagania. W 1850 majątek jest w rękach niejakiego Klein, a od 1879 właścicielem jest Barth, budowniczy willi położonej na przeciwko zakładów. Był posiadaczem majątku do 1910 roku.

Ciekawe założenie. Leśniczówka? Z tyłu willa.

WILLE: Barth, Grosse, Wild & Wessel, Hadrian

Wieś położona w gminie Wschowa powiatu wschowskiego. Początki wsi sięgają średniowiecza. W 1497 roku bracia Peter i Nicolaus Tos(Tasse, Thos, Tosche, późniejsi von Seherr-Thoss) otrzymali w spadku po swoim krewnym(wuju) Georgu von Aulock część wsi: Wygnańczyce, Łysiny i Tylewice. Pozostała część tych wsi należała do Łodzia-Opalińskich z Opalenicy, które Piotr Opaliński w 1497 roku otrzymał od Piotra Spławskiego herbu Leliwa w zamian za inną wieś.  W 1508 roku kończy się spór  Opalińskich z von Seher-Thoss, którzy otrzymali dwór w Wygnańczycach ale część gruntów nadal należała do Opalińskich.  Później Wygnańczyce otrzymał młodszy z synów Petera- Johannes von Seherr-Thoss ożeniony w 1535 roku z Sophie von Kottwitz.  Po nim w 1583 roku dobra dziedziczy jego syn- Joachim von Seherr-Thoss, burgrabia wschowski, ożeniony z Salome von Berg z Niwisk. Kolejnym dziedzicem dóbr jest bratanek Joachima, syn Ernesta i Anny von Falkenhayn, Heinrich I von Seherr-Thoss(1608-1671), dwukrotnie żonaty:1. Z Anną von Niebelschütz z Rzeczycy, 2. Magdaleną von Saltza. Wygnańczyce otrzymuje Christoph Friedrich von Seherr-Thoss(1662-1716) ożeniony z Heleną Susanną von Seherr-Thoss. Christoph Friedrich przekazuje majątek Christophowi Siegmundowi, który w 1718 roku zrzeka się Wygnańczyc na rzecz brata, Hannsa Ernsta von Seherr-Thoss(25.08.1696-04.1741), który ożeniony był z Christiną Elisabeth von Luck. Kolejnym dziedzicem dóbr zostaje ich syn- Ernst Gottfried ur. 08.08.1728, ożeniony z Henriette Friedericą von Vachow. Kolejni właściciele wsi z rodu von Seherr-Thoss: Christoph Friedrich, Heinrich, Ernst, Hans, Peter. W 1841 roku właścicielem majątku był niejaki Göbel.

ZESPÓŁ DWORSKI

Prawdopodobnie pochodzący z XVIII wieku dwór został zniszczony podczas działań w 1945 roku. Był to budynek zbudowany na planie prostokąta, jednokondygnacyjny, kryty dachem czterospadowym, podpiwniczony. Prawdopodobnie zbudowany była fundamentach dworu wspomnianego na początku XVI wieku. Po założeniu pozostały budynki gospodarcze oraz resztki parku krajobrazowego.

HISTORIA MIASTA

Wschowa po raz pierwszy została wymieniona w roku 1136. W tym czasie była własnością arcybiskupów gnieźnieńskich. W XIII wieku należała do książąt głogowskich na zmianę z Piastami Wielkopolskimi. Leżąca na szlaku z Poznania przez Głogów do Czech, stanowiła już we wczesnym średniowieczu ważną warownię wielkopolską na pograniczu ze Śląskiem. Istniał tu gród, położony na wschód od miasta, umacniany przez książąt śląskich. Zniszczył go w 1343 roku Kazimierz Wielki, przyłączając Wschowę z okręgiem do Królestwa Polskiego. Wieki XV i XVI to dynamiczny rozwój miasta powstrzymywany na kilka lat pożarami jakie nawiedziły miasto w latach 1436 i 1529 czy zarazą, która doprowadziła do śmierci wielu mieszkańców. Do rozwoju przyczynił się napływ księży i zakonników a tym samym budowa kościołów i założeń klasztornych. Miasto w XVII wieku przekroczyło mury obronne za sprawą Hieronima Radomickiego, który założył Nowe Miasto. Pod koniec XVII wieku i w XVIII wieku Wschowa traci na znaczeniu na rzecz Leszna i Rawicza. Po II rozbiorze Polski i wcieleniu miasta w granice państwa pruskiego miasto stało się miastem prowincjonalnym, z pogarszającą się sytuacją gospodarczą.

ZAMEK

Zamek znajdujący się na wschód od średniowiecznego miasta zbudowany przez Kazimierza Wielkiego na zrębach starszej budowli. Zbudowany na rzucie czworoboku złączony z murami miasta ale tworzący oddzielne samodzielne założenie obronne składał się z budynku głównego i wieży. Całość otaczała fosa z wjazdem przerzuconym przez fosę od strony miasta. W XVIII wieku zamek rozebrano a na jego miejscu w XIX wieku wzniesiono budynki pełniące funkcję koszar i więzienia. Obecnie zespół budynków w rękach prywatnych. Po wyremontowaniu znajdują się w nich hotel, restauracja i sala konferencyjna pod nazwą „Zamek Królewski we Wschowie”.

WILLE

Wieś wymieniana w 1300 i 1305 roku. W 1328 roku bracia Ulman i Theodor von Nostitz zakupują wieś. Rodzina von Nostitz posiada wieś do 1559 roku, mieszkając od 1508 roku w pobliskim Chotkowie. Wieś podzielona na dwa działy majątkowe od XVI wieku. Majątek I po rodzinie von Nostitz przejmują właściciele pobliskiego Chotkowa: von Schӧnaich, von zu Dohna, von der Schulenburg, von Tschirnhaus, von Redern, von Proskau. Majątek II w latach 1438-42 posiadał Hintcze von Promnitz. Po rodzinie von Promnitz dobra dwukrotnie były w rękach panującego, później rodzin: von Kӧnigsberg oraz von Schӧnaich(1573). Majątek II po 1573 roku połączony z majątkiem I. Majątek III należał do rodu von Rothenburg(1439), później hrabiów von Schaffgotsch z Miodnicy(1439), Janicke von Landeskron(1445), von Pirser(Pirsch?1445) oraz wdowy po nieznanym nam przedstawicielu rodu von Landeskron(1588-1604), von Niebelschütz(1604), von zu Dohna, do cesarza(1604), von zu Dohna(1605). Po 1605 roku włączony do majątku I-go. Do 1945 roku właścicielem wsi i folwarku było miasto Szprotawa. Wg spisu właścicieli ziemskich w 1869 roku majątek wielkości 269 ha dzierżawiła rodzina Lips. W 1905 roku dzierżawcą dóbr był F.Merres, posiadający dobra w 1910 roku. W 1937 roku dobra dzierżawi F.Junghans.

WIEŻA MIESZKALNA

Prawdopodobnie rodzina von Nostiz na terenie wsi zbudowała wieżę mieszkalną na wyniesieniu ziemnym, otoczoną fosą i wałem, której pozostałości były czytelne w XIX wieku. Może pozostałości wieży zostały wkomponowane w fundamenty dworu widocznego na pocztówce?

ZESPÓŁ DWORSKI

W pobliżu kościoła zespół dworski, na który składa się: dwór oraz zabudowania gospodarcze.

Wieś położona w gminie Dobiegniew powiatu strzelecko-drezdeneckiego. Początki wsi sięgają średniowiecza. W 1297 roku wymieniony Jakub z Wołogoszczy. W 1299 roku wieś w rękach rycerskiego rodu von Güntersberg– wymieniony Günter, Janeke i Walter. W 1337 roku wieś nadana rodzinie von dem Borne. Od początku XV wieku Wołogoszcz w posiadaniu rodziny von Falve(Falbe). Część gruntów we wsi w posiadaniu cystersów z Bierzwnika. Z rodu von Falve wymieniony Otton, Ebelin, Dietloff. W 1420 roku Fryderyk von Falve opuszcza wieś. W 1509 roku dobra nadal w rękach rodu von Falve– wymieniony Ebel III von Falve. W tym też roku umiera Otto IV von Falve, grunty we wsi otrzymuje rodzina von Borstaedt a już w 1518 roku cała wieś w ich rękach. W 1573 roku jako właściciel wsi wymieniony Hans von Borstaedt. Od XIX wieku do 1945 roku majątek w posiadaniu rodu von Waldow- wzmiankowany Wilhelm Carl Ludwik, zmarły w 1851 roku czy Kurt zmarły w 1911 roku. W 1879 roku majątek kapitana von Waldow obejmował 952ha gruntów a w 1896 roku obejmował 979ha gruntów. W 1914 roku majątek obejmował 1094ha gruntów i należał do kapitana Hansa von Waldow(ur.1875r.). W skład majątku wchodził folwark Derkacze(Dicking) oraz Bergsane a w  1929 roku majątek majora w stanie spoczynku Hansa von Waldow obejmował 1111ha. Hans von Waldow był ostatnim właścicielem majątku. Został zastrzelony na terenie swojego majątku przez żołnierzy radzieckich w 1945 roku.

ZAŁOŻENIE DWORSKIE

W północnej części wsi obszerny zespół dworski, który do 1945 roku składał się z dworu, budynków gospodarczych i parku. Dwór zniszczony w 1945 roku. Pozostałe budynki gospodarcze nieużytkowane, w ruinie. Park krajobrazowy zaniedbany, zdziczały.

Wieś położona w gminie Szczaniec powiatu świebodzińskiego. Początki wsi sięgają średniowiecza ale po raz pierwszy wymieniona późno, bo dopiero w XVI wieku. W XV wieku wieś należała do rodów: von Walderode. W XVI-XVII wieku należała do rodu von Kalckreuth- wzmiankowani  Georg(zm.1583), Wolf(1597), Samuel(zm. Ok. 1644), Samuel(zm.1666). Ewa Maria von Kalckreuth z Wolimirzyc wychodzi za mąż za przedstawiciela rodu von Knobelsdorff. Po jego śmierci ponownie wychodzi w 1675 roku za mąż za Ernesta Ferdinanda von Maxen. Podaje się, że von Maxen zostaje właścicielem wsi od 1720. W 1704 roku nadal majątek jest własnością rodu von Kalckreuth– Wolfa hrabiego von Kalckreuth. Z rodu von Maxen wymienia się: Karola Andreasa, Fryderyka Wilhelma(1753), Alexandera(1772), Carla Andreasa von Maxen(XVIIIw). W 1779 roku majątek jest w posiadaniu rodu von Schkopp(Skopp)– Beate Johanne Henriette von Schkopp(Skopp) z domu von Maxen(ur.1755), żona Johanna Adolfa(ur.1751).  W 1791 roku mowa o siedzibie dworskiej i folwarku należącym do Pani Beate Johanne Henriette von Skopp. W 1812 roku dobra są w rękach rodu von Angern(Anger). W 1828 roku majątek zakupił Karl Friedrich Julius von Mandel(zm.1870), otrzymując jednocześnie tytuł szlachecki. Młodszy z synów był właścicielem Dąbrówki Małej. Po nim dobra dziedziczą: Maximilian von Mandel i Hermann von Mandel. W 1879 roku majątek Herrmanna Juliusa Friedricha von Mandel(zm.1894) obejmują 662,80ha gruntów. W 1894 roku Hermann von Mandel sprzedaje dobra Maxowi von Kracht(ur.1862), którego majątek w 1896 roku obejmował 660ha gruntów. Posiadał również majątek Kiełcze(Keltschen). W 1914 i w 1929 roku majątek obejmował 574ha i należał do majora Maxa von Kracht. Rodzina von Kracht posiada dobra do 1945 roku.

ZESPÓŁ PAŁACOWO-PARKOWY

Pozostałością po zespole pałacowym jest park krajobrazowy oraz zabudowania gospodarcze. Najciekawszym obiektem jest barokowy budynek położony na trenie byłego majątku. Nieistniejący pałac zbudowany został w 1721 roku. Grób Maksymiliana von Mandel oraz jego rodziny zlokalizowany jest w pobliskim lesie.

Wieś położona w gminie Kargowa powiatu zielonogórskiego. Początki wsi sięgają średniowiecza. Wzmiankowana dopiero w 1623 roku. Do 1796 roku stanowiła własność cystersów z Obry. Po sekularyzacji dóbr kościelnych, Wojnowo otrzymał Alexander hrabia von Unruh, właściciel Kargowej. Po śmierci ostatniego z linii babimojskiej w 1836 roku, hrabiego Moritza, syna Alexandra von Unruh, majątek przejęło państwo pruskie. W 1839 roku sprzedaje majątek miastu Sulechów. W 1845-46 roku nadal własność miasta Sulechów. W 1853 roku majątek kupuje Gottfried Wilhelm Benedickt Bӧmack(Bӧhmack). Od 1846 właścicielem roku jest Bӧhmer z  Przylepu(prawd. pomyłka pisarza) bo w korespondencji z 1872 roku nadal właścicielem jest rodzina Bӧhmack. W 1870 roku jego majątek obejmował 1162ha gruntów. Prawdopodobnie już od 1872/73 roku dobra są własnością Juliusa Heimanna Wasser. W 1896 roku jego majątek obejmował 1162,62  ha ziemi. Po jego śmierci w 1905 roku dobra dziedziczy jego syn, Jesua Wasser, który sprzedał majątek Aschwinowi baronowi von Sierstorpff-Cramm. Majątek barona w 1907 roku administrowany przez Ernsta Schlote obejmował 880ha gruntów. Po jego śmierci w 1909 roku majątek przechodzi w ręce córki, Armgard(ur.1883), od 1908 roku rozwiedzionej z Bodo hrabią von Oeynhausen. Dnia 08.02.1909 roku uzyskała tytuł hrabiny von Biesterfeld. Miesiąc później wychodzi za mąż za Bernharda księcia zur Lippe(1872-1934), brata Leopolda IV, 6-go księcia zur Lippe, hrabiego zu Biesterfeld, hrabiego zu Schwalenberg i Sternberg, dziedzicznego burgrabiego Utrechtu. Posiadali 2-ch synów: Bernharda Leopolda hrabiego von Biesterfeld[(29.06.1911-01.11.2004r), od 1937 roku mąż następczyni tronu, późniejszej królowej Holandii, Juliany von Oranien-Nassau(1948-1980)], oraz Ernsta Aschwina(13,06,1914-14.05.1988) hrabiego von Biesterfeld. W 1913 roku majątek obejmował 2147ha gruntów. W 1916 roku otrzymują tytuły książęce- zur Lippe-Biesterfeld. Od 1919 roku zamieszkują w majątku w Wojnowie.  Po śmierci księcia w 1936 roku pałac zamieszkiwała księżna Armgard do 1944 roku. W tym roku pałac zajęło SS.

ZESPÓŁ PAŁACOWO-PARKOWO-FOLWARCZNY

Na zespół składa się pałac zbudowany w połowie XIX wieku na fundamentach starszej budowli z XVIII wieku. Obok budynki folwarczne-gorzelnia,