WIERZCHOWO /Wurchow/
W
WŁOŚCIBÓRZ /Lustebuhr/
Wieś położona w gminie Dygowo powiatu kołobrzeskiego. Po raz pierwszy wymieniona w 1276 roku(Vloztibure). W 1374 roku własność braci Dominikusa, Slavmara i Stephana von Lustebuhr. Od 1381 roku lenno rodu von Ramel. Posiadali dobra do 1749 roku, które od Erdmanna Christopha von Ramel(był synem Petera Christiana von Ramel, żonaty z Barbarą Elisabeth z domu von Flemming) za 12000 talarów zakupił Ludwig Heinrich von und zum Broich(*1719-+1780). Był synem Balthasara Conrada von und zum Broich. Po jego śmierci dobra w 1780 roku dziedziczy jego siostra, Carolina Isabella von Eichmann, która w tym czasie była już wdową. Posiadała majątek do 1784 roku. Później dobra dziedziczy rodzina von Martitz. W 1784 roku wieś zakupiona przez Clausa Ludewiga Friedricha Bogislava von Natzmer(*15.07.1769-+30.12.1832). Po nim majątek dziedziczy syn, Karl Friedrich Wilhelm von Natzmer(*06.04.1803-+30.05.1878), żonaty z Berthą Frederike Georgine von Boehn. Na krótko majątek był w rękach rodu von Wedel. Od 1820 roku majątek w rękach Carla Heinricha von Kameke(*07.12.1796-+2807.1831), żonaty z Henriette von Heydebreck. Po nim dobra dziedziczy jego syn, Albrecht Eduard von Kameke(*15.04.1831-+30.05.1897), żonaty z Luise von Heydebreck. W 1870 roku za czasów porucznika von Kameke dobra liczyły 3491 akrów ziemi. Od 1905 roku w posiadaniu rotmistrza Hugo Witte von Helden. W 1910 roku za czasów Hugo majątek liczył 895 ha gruntów, w 1928 roku dobra liczyły 916 ha gruntów. W 1939 roku właścicielem był dr Joachim von Rümker.
We wsi założenie pałacowo-parkowe. Pałac zbudowany w II połowie XIX wieku, miała początkowo charakter pałacyku myśliwskiego. Obecnie w pałacu mieści się Dom Pomocy Społecznej. W pobliżu park krajobrazowy z połowy XIX wieku.
WOJTASZYCE /Voigtshagen/
WOLICZNO /Golz/
WOŁKOWO /Wolkow/
Waniorowo /Vahnerow/
Wieś położona w gminie Gryfice powiatu gryfickiego. Po raz pierwszy wymieniona w 1316 roku. Właścicielem w tym czasie był Gerhard von Vahnerow. Jako kolejnych właścicieli wymienia się rody: hrabiów von Eberstein, von Lode/de Lode-Łodziów/, de Troye. W 1628 roku właścicielem majątku był Wilhelm von Mellin. Przez małżeństwo panny von Mellin dobra dostają się w ręce rodziny von Oertzen. I również przez małżeństwo w 1820 roku z Henriette von Oertzen, Adolf von Thadden-Trieglaff przejmuje majątek waniorowski. W 1855 roku Gerhard von Thadden-Trieglaff buduje pałac w stylu neoklasycystycznym. Częstym gościem w Waniorowie bywał kanclerz Otto von Bismarck. W 1910 roku majątek należał do Dr Adolpha von Thadden-Trieglaff i liczył 432 ha gruntów. W 1929 roku dobrami zarządzał Dr Reinhold von Thadden-Trieglaff i dobra liczyły 434,8 ha gruntów. Dr Reinhold był ostatnim właścicielem majątku waniorowskiego. Po 1945 roku majątek przejął skarb państwa. W latach 50-tych w pałacu mieścił się ośrodek kolonijny Zakładów Graficznych ze Szczecina. Prawdopodobnie przeprowadzony w tym czasie remont zmienił znacznie bryłę pałacu. W 1967 roku pałac przejął Wydział Oświaty Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gryficach. W tym czasie dokonano kolejnego remontu budynku. Obecnie pałac należy do Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Waniorowie.
W północnej części wsi zespół pałacowo-parkowy. W sąsiedztwie zespół budynków gospodarczych, pozostałość po założeniu folwarcznym. Czy zachował się budynek szkoły, dawny dwór, nie wiem.
WAŁOWICE /Wallwitz/
Wieś położona w gminie Gubin powiatu krośnieńskiego. Po raz pierwszy wymieniona w 1452 roku(Walewitz). Później jeszcze kilkakrotnie wymieniany w latach: 1486((Walwitz), 1527(WWalwicz). W XV i XVI wieku była własnością rodu von Pilgrim(1452, 1527, 1538). W latach 1598-1753 należała do rodziny von Polenz. W latach 70-tych XVIII wieku właścicielem dóbr była rodzina von Briesen(1776). Posiadali majątek jeszcze na początku XIX wieku. W latach 20-tych XIX wieku dobra są w posiadaniu rodu von Kӧpstein(1828). Wymieniana również rodzina von Stein(1830,1853). W latach 50-tych właścicielem zostaje rodzina Heinze(1857). Na początku XX wieku majątek jest w rękach rodziny Fleischer(1903).
PAŁAC
Na wzgórzu po wschodniej stronie od centrum wsi w XIX wieku został zbudowany pałac w stylu neogotyku angielskiego. W trakcie działań wojennych uszkodzony. Rozebrany w latach 50-tych.
ZESPÓŁ DWORSKI
W północno-wschodniej części wsi położony był zespół dworski, po którym pozostały budynki gospodarcze i dwór?
Wielin /Vellin/
Wisełka /Neuendorf/
Wieś położona w gminie Wolin powiatu kamieńskiego. W 1517 roku książę Bogusław X przekazał część wsi Jacobowi von Flemming. Później wieś królewska. W latach 1869-79 właścicielem majątku we wsi była rodzina Bucholtz– wzmiankowany Wilhelm Carl oraz wspomniana Pani Bucholtz(1870, 1879). W 1870 roku dobra liczyły 977 mórg ziemi a w 1879 roku 249,35 ha gruntów. Po 1900 roku brak informacji o majątku-prawdopodobnie rozparcelowany. W 1928 roku właścicielem majątku jest major Paul Kleffel a dobra liczyły 193 ha gruntów.
Folwark
Witnica /Vietnitz/
Wilkoszyce /Wilhelmsburg/
Wilcze Laski /Wulflatzke/
