Osada położona w gminie Trzebiel powiatu żarskiego. Były folwark. Po założeniu zachował się budynek mieszkalny.
Archiwa autora: Jerzy Dubiel
STRZESZOWICE /Tzschacksdorf, Schacksdorf/
Wieś położona w gminie Trzebiel powiatu żarskiego. Wymieniona w 1381 roku(Czechanstorff oraz w 1478 roku(Czachsdorf). W XIV/XV wieku Strzeszowice były częścią państwa stanowego Żary-Trzebiel należącego do rodu von Biberstein. W 1478 roku wieś była w rękach Hansa von Quos(Czachsdorf). W 1573 roku własność Christopha von Quos. W 1586 roku majątek przeszedł w ręce Christopha von Arras, właściciela Dębinek. W XVII i na początku XVIII wieku majątek w posiadaniu rodziny von Kracht– wymieniony Bartsch(zmarły w 1641), Hildebrand(zmarły w 1693) oraz Gottlob von Kracht. W 1705 oraz w 1723 roku wzmiankowany Bartholomaus Scholz von Schollenstern. Kolejni właściciele dóbr: von Stutterheim(1733/1734), von Stammer(1810, 1844), Petsch(1810, 1844, 1857), hrabia Georg zu Münster(1879)- w tym czasie majątek liczył 364,50 ha gruntów, Heinke(1903). Prawdopodobnie rodzina Schaeffer wymieniona w 1929 roku była ostatnim właścicielem majątku we wsi.
Po założeniu dworskim pozostał niewielki park dworski. We wsi stał dwór zbudowany na przełomie XVII/XVIII wieku.
TYLICZKI /Tielitz, Tilitz, Tilz/
Wieś położona w gminie Lipinki Łużyckie powiatu żarskiego. Wieś wasalna majątku żarskiego. Wzmiankowana w 1381 roku(Toelcz) i w 1483 roku(Tholtz). Należała do: von Klüx(1381), von Rackel(1601-1723), von Bomsdorf(1810), baronów von Wackerbarth-Bomsdorff(1823, 1839, 1850). W 1879 roku majątek należał do Kiliana Thomas i liczył 238,40 ha gruntów. Na początku XX wieku majątek jest własnością rodziny Raupach(1903). Prawdopodobnie ostatnim właścicielem dóbr była rodzina Brase(1929).
Pozostałością po założeniu są resztki parku dworskiego.
KAMIENICA n/Nysą Łużycką /Kemnitz/
Wieś położona w gminie Trzebiel powiatu żarskiego. Początki sięgają średniowiecza. Wzmiankowana w 1381 roku(Kemmenicz). Należała w tym czasie do rodu von Biberstein. W 1580 roku właścicielem wsi jest rodzina von Berge. W 1655 roku dobra należą do rodu von Reibnitz a w 1743 roku do rodziny von Sternstein. Później częste zmiany właścicieli. Wymienia się rody: von Wolfinger-Zeschau(1786), Thiele von Thielefeld(1792, 1810), von Lutlitz(1800), von Hoch(1819), Jannewitz(1830), Fischer(1832, 1861). Rodzina Fischer posiadała dobra jeszcze w 1861 roku. Później majątek należący do dóbr Brody hrabiów von Brühl.
Po założeniu resztki zabudowy folwarcznej.
KAŁKI /Kalke/
Wieś położona w gminie Trzebiel powiatu żarskiego. Wzmiankowana w 1391 roku(Kalke) oraz w 1454 roku(Kalke). Wieś wasalna majątku w Żarach. W 1381 roku należała do rodu von Kalckreuth. Kolejno należy do: von Gebelzig(1454), von Unwürde(1552), von Wüstenhain(1570), von Schӧnaich(1660), von Kracht(1706-1715- wymieniony Heinrich Sigismund von Kracht(1693-1724), Hermann(1715), von Schӧnaich(1715, 1746), von Scharlach(1788), von Witzleben(1799), von Lindenau(1805), von Zerbst(1808- wymieniony Karl Gottlob Siegmund von Zerbst, zmarły w 1812 roku), von Gorne(1810), von Oppel(1816), von Winning(1818, 1821, 1823, 1850). Na początku XX wieku jest w posiadaniu rodziny Schumann. Ostatnim właścicielem dóbr była rodzina Ungnade.
W centrum wsi położony był zespół dworski. Pozostałością jest zdziczały park dworski.
HOHES Vw.
Nieistniejący folwark położony w gminie Brody powiatu żarskiego, na południe od miejscowości Brody. Prawdopodobnie należał do majątku Brody.
ZASIEKI /Forst-Berge/
Wieś położona w gminie Brody powiatu żarskiego. Miejscowość powstała po 1945 roku na gruntach osady Berge. W XIII wieku należała do rodziny von Ilenburg. Po 1380 roku zakupiona przez rodzinę von Biberstein. Miejscowość wchodziła w skład państwa stanowego Żary. Po śmierci ostatniego z rodu von Biberstein w 1667 roku dobra ich wraz ze wsią Berge przechodzą w ręce rodu von Promnitz, a od 1726 roku w ręce Christopha Heinricha hrabiego von Watzdorff-Erdenborn. W 1740 roku wieś została zakupiona przez Heinricha von Brühl i pozostała w posiadaniu rodu von Brühl do 1945 roku.
Po zespole dworskim pozostały zabudowania gospodarcze oraz dwór z resztką parku krajobrazowego.
LUISENTHAL Vw.
Nieistniejący folwark prawdopodobnie należący do majątku w Dłużku.
CHEŁM ŻARSKI /Kulm/
Wieś położona w gminie Lubsko powiatu żarskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1300 roku(Cholmen) i wielokrotnie w późniejszych latach: 1452(Calmyn), 1527(Colm), 1538(Colmichen). Właścicielami wsi były rody: von Pilgrim(1452), von Kalckreuth(1527, 1538, 1578, 1622), von Berge(1617-1706), von Knobelsdorff(1723- wymieniony Karl Ludwig von Knobelsdorff zmarły w 1758 roku), von Dallwitz(1738, 1746, 1765- wymieniony Johann Friedrich von Dallwitz, zmarły w 1783 roku). W 1800 roku wchodzi w skład majątku w Dłużku, którego właścicielem w tym czasie jest rodzina von Thielau. Od 1818 roku majątek posiada rodzina von Wiedebach z Biecza. Posiadali dobra do co najmniej 1850 roku. Później własność rodziny Wilke. Od 1923 roku dobra są własnością rodu von Mosch, która posiada je do 1945 roku. Prawdopodobnie ostatnim właścicielem dóbr był Erich von Mosch zmarły w 1945 roku.
Na zachodnim krańcu wsi położony był zespół dworski, po którym pozostały jedynie resztki parku krajobrazowego.
LISIA GÓRA /Liesegar/
Wieś położona w gminie Jasień powiatu żarskiego. W 1381 roku(Lissegar) po raz pierwszy wzmiankowana i należała do rodu von Biberstein i państwa stanowego Żary. Wymieniona jeszcze w latach: 1416(Lyzgar), 1521(Lusegar), 1762(Leyssegar). W 1490 roku wieś w posiadaniu Hansa von Unwürde, w 1494 roku wymieniany Matles(Matthias) von Rackwitz. Od 1508 roku wieś w rękach braci von Wiedebach. Wymieniani: Joachim von Wiedebach(1550), Hans Franz von Wiedebach. To Hanz Franz sprzedał wieś Rudolfowi von Bünau, po którym dobra odziedziczył Rudolf zwany młodszym(zm.1686). Po nim majątek dziedziczy jego syn Günther, a w 1715 wieś przejmuje Rudolf zwany Młodszym(zm.1752). Był ożeniony z Gottliebe von Muschwitz. Ich syn Heinrich dziedziczy majątek. Ożeniony był z Sophie Luise von Lücke. W 1750 roku rodzina von Wiedebach wygrywa proces o wieś. Od nich wieś odkupuje Heinrich von Bünau(zm.1795). Miał dwóch synów: Rudolfa(ur.21.01.1751) oraz Heinricha(ur.04.05.1757). Kolejnym właścicielem wsi zostaje Abraham Gottfried Philipp von Rabenau, żonaty z Magdalene Sophie Henriette von Haugwitz, córką Henriette Sophie Helene von Bünau. Zmarł w Jasieniu 12.11.1791 roku. Kłopoty finansowe spowodowały wyprzedaż majątku. Wieś zakupił Balthasar Heinrich Erdmann von Zeschau(21.02.1747 Jasionna-17.01.1810 Jasień). Dwukrotnie żonaty: 1-o z Friederike Johanne Christiane von Meyer, 2-do Friederike Elisabeth Erdmuthe baronównę von Schӧnaich. Z pierwszego małżeństwa miał 6-ro dzieci: Adolfine Christiane Henriette, Emilie Juliane, Ernsta Balthasara, Juliane Friederike, Antona Heinricha i Clementine Caroline. Z drugiego małżeństwa miał czwórkę: Carla Constantina, Juliusa Ewalda, syn imię nieznane(prawdopodobnie zmarło w niemowlęctwie) i Laurę Friederike Henriettę. W 1811 roku podział majątku. Nowa Rola(Niewerle) i Świbinki(Schniebinschen) otrzymała Emilie Juliane von Francois, Jasień i Stary Jasień otrzymał Anton Heinrich von Zeschau, Lisią Górę(Liesegar) i Zieleniec(Grünhӧlzel) otrzymała Juliane Friederike von Rabenau. Z tego rodu jako właściciele wsi wymienieni zostali: Wilhelm Ludwig(zm.1831) oraz jego synowie Louis(1808-1870), Anton Balthasar(1790-1879). W 1820 roku majątek posiadał Anton Balthasar. W 1823 roku majątek posiada rodzina Habermann. W 1829 roku dobra zakupił Emanuel Mittelstaedt. W 1832 roku majątek posiadał Friedrich Wilhelm Mittelstaedt, później jego syn. W 1833 roku dobra zostały sprzedane dla Friedricha Wilhelma Gӧrisch. W 1850 roku majątek w rękach Pani Gӧrisch, z domu Menzel. Dość częste zmiany właścicieli. Wymienia się: Ferdinanda von Massow(1861), Albert von Schlichting(1870), jego syna Wilhelma, który sprzedał dobra w 1885 roku baronowi Otto von Alten. W 1907 roku wymieniany Oskar Borgstede ale w 1903 była wspomniana rodzina Eisenmann. W 1921 roku właścicielem jest Kurt Eisenmann, w 1929 roku Margarethe Eisenmann.
W południowo-zachodniej części wsi resztki założenia dworskiego- park krajobrazowy i budynki gospodarcze.
JEHSEN KOL.
Nieistniejąca osada z majątkiem położona w gminie Jasień powiatu żarskiego ok. 1,5km na zachód od Białowic. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1381 roku(Jesewyn). Wieś wasalna majątku żarskiego. Później wchodziła w skład majątku w Białowicach. Na terenie osady istniał majątek ziemski z siedzibą szlachecką.
MIRKOWICE /Meiersdorf/
Wieś położona w gminie Jasień powiatu żarskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1381 roku. Należała w tym czasie do rodu von Biberstein wchodząc w skład państwa stanowego Żary. We wsi resztki założenia dworskiego w postaci resztek budynków gospodarczych. W XX wieku własność państwa pruskiego.
