Archiwa autora: Jerzy Dubiel

Biesowice /Besswitz/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Kępice powiatu słupskiego. Stare lenno rodu von Zitzewitz. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1480 roku. Jednym z najbardziej znanym przedstawicielem rodziny był Nicolaus von Zitzewitz(1634-1704), który przeszedł na katolicyzm i był opatem klasztoru benedyktynów w Huysburgu. W 1738 roku Jan Kazimierz von Zitzewitz sprzedaje dobra hrabiemu Adamowi Joachimowi von Podewils. W 1808(1803?) roku dobra od von Podewilsów odkupił Franciszek Marcin von Zitzewitz i w 1842 roku przekazał majątek młodszemu synowi Franciszkowi von Zitzewitz. Po Franciszku dobra odziedziczył syn, Ernst Wilhelm. Ostatnim właścicielem do 1945 roku był Ernst von Zitzewitz.

Pałac

Biesowice-pałac

Biesowice, pomorskie

PAŁAC

Pałac zbudowany w połowie XIX wieku, przebudowany w latach 20-tych XX wieku. Dwukondygnacyjny, zbudowany na planie prostokąta, podpiwniczony, pierwotnie z parterowym skrzydłem/obecnie piętrowym/. Na parterze reprezentacyjne pomieszczenia z piękną klatką schodową, boazeriami, piecem, kominkiem, drewnianym żyrandolem. Obok dobrze zachowanego pałacu park krajobrazowy oraz budynki gospodarcze, słupy bramne.

Biesowice 1867-1919, zachodniopomorskie

Buszęcin /Büssenthin/

Opublikowany przez

Wieś położono w gminie i powiecie kamieńskim, po raz pierwszy wymieniona w dokumentach w 1308 roku(Bussentin), kiedy należała do kapituły kamieńskiej. Prawdopodobnie od XV wieku w części należała do rodu von Koeller, właścicieli pobliskiego Rekowa, wzmiankowanych jako właścicieli wsi w 1648 roku(von Kӧller-Reckow). Na początku XIX wieku część wsi z majątkiem w posiadaniu rodziny von Flemming. W XX wieku doszło do rozparcelowania majątku.

DWÓR

We wsi istniał dwór, w którym na początku XIX wieku rezydował Franz Wilhelm Carl von Flemming, właściciel Maciejewa.

Rekowo /Reckow/ powiat i gmina Kamień Pomorski

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Kamień Pomorski powiatu kamieńskiego. Po raz pierwszy miejscowość wymieniona w roku 1321(Rekow). Od 1400 roku do 1945 roku właścicielem wsi i majątku była rodzina von Köller. W 1400 i 1431 roku lenno Heinricha Kӧller. W 1717 roku mowa o 4 majątkach na terenie wsi, wszystkie w rękach rodu von Kӧller. Na początku XVIII wieku majątek a posiadał porucznik Matthias Friedrich von Kӧller, w 1732 roku kapitan Albrecht Friedrich von Kӧller. w 1766 roku porucznik Albrecht Ludwig i Friedrich Wilhelm von Kӧller, na przełomie XVIII/XIX wieku Friedrich August i Friedrich Georg von Kӧller. Majątek b na początku XVIII wieku był własnością Franza Ernsta von Kӧller, w 1742 roku w rękach jego syna, porucznika Joachima Friedricha von Kӧller. Majątek c na początku XVIII wieku własnością porucznika Joachima Friedricha von Kӧller, później jego brata kapitana Ernsta Matthiasa von Kӧller(1767). Majątek d na początku XVIII wieku był własnością Erdmanna Friedricha von Kӧller, później jego synów, kapitana, późniejszego majora Heinricha Albrechta i porucznika Carla Wilhelma von Kӧller. W 1762 roku po sądowych ugodach majątki b, c i d przypadły braciom: Hansowi Alexandrowi Georgowi Friedrichowi, pułkownikowi Albrechtowi Juliusowi Karlowi Ludwigowi i kapitanowi Maximilianowi Friedrichowi  von Kӧller. Do spadku rościł pretensje duński generał Georg Ludwig von Kӧller-Banner, który przepisał swoje prawa dziedziczenia na braci: Albrechta Ludwiga i Friedricha Wilhelma von Kӧller. Po rodzinnej ugodzie w 1800 roku majątki b, c i d przypadły Albrechtowi Ludwigowi von Kӧller. Prawdopodobnie za jego czasów doszło do scalenia majątków. Pod koniec XIX wieku majątek administrowany przez rodzinę von Gillern, w latach 1905-29 majątek pod zarządem Maxa Lutze obejmujący 746 i 749,5 ha gruntów, w 1939 roku dzierżawiony przez Richarda von Flemming. Po II wojnie światowej majątek w zarządzie miejscowego PGR, później wchodzi w skład PGR w Dobropolu a następnie PGR w Wolinie. Obecnie w rękach prywatnych.

ZAMEK

W średniowieczu istniał w Rekowie zamek, który stracił na znaczeniu w XVII wieku. Pozostałości opisywane w 1780 roku w postaci resztek murów otoczonych podwójną fosą z budynkiem mieszkalnym. Resztki fosy widoczne jeszcze w 1880 roku. Zamek położony był przy ujściu strugi Stawna do rzeki Wołczenica. Droga Nr 107 biegnie bezpośrednio obok zachodniej strony dawnego zamku.

DWÓR

Po założeniu dworskim pozostały resztki parku dworskiego oraz budynki gospodarcze.  We wsi budynek  z XIX wieku- młyn wodny. Budynek zbudowany na planie prostokąta, dwukondygnacyjny, kryty wysokim dachem dwuspadowym. Budynek w stanie postępującej ruiny, częściowo zabezpieczonej.

Rekowo 1929, zachodniopomorskie

Niwy /Blumfelde/

Opublikowany przez

 

Wierzchowo pow. Człuchów, pomorskie

Wieś położona w powiecie sępoleńskim w gminie Kamień Krajeński w województwie kujawsko-pomorskim. W pobliżu wsi Jezioro Niwskie.

Pierwsza wzmianka o wsi pojawia się w 1354 roku i w tym czasie należy do rodu Trebniców. Przed II wojną światową majątek należał do rodziny Łukowiczów. Obecnie na terenie majątku działa Zakład Rolny „Niwy” będący w rękach prywatnych. Całość założenia otoczona niskim murem z kamienia polnego. Dwór lub budynek postawiony na miejscu dworu położony na skraju niewielkiego założenia parkowego.

Wielichowo

Opublikowany przez

 

Wielichowo pow. Grodzisk Wielkopolski, wielkopolskaKorespondencja Teresy Lubomirskiej do hrabiny Sobańskiej. 1935

 

HISTORIA WIELICHOWA

Miejscowość położona w powiecie grodziskim województwa wielkopolskiego, po raz pierwszy wymieniona w roku 1297. Do 1645 roku wieś należała do biskupów poznańskich. Później do 1797 roku, do sekularyzacji majątku kościelnego należała do kapituły poznańskiej. Od 1797 roku nadaniem cesarskim majątek otrzymał adiutant cesarza, generał Fryderyk Wilhelm von Zastrow. Kolejnym właścicielem od roku 1832 jest major August Adolf von Zastrow, który w 1839 roku sprzedaje dobra hrabiemu Mikołajowi Mielżyńskiemu. Po śmierci Mikołaja Mielżyńskiego w roku 1842 właścicielką majątku zostaje jego córka, Teodozja Dzieduszycka żona Henryka. W ich rękach majątek pozostawał do 1851 roku, kiedy to w drodze licytacji dobra zakupił  kupiec Juliusz Munk. W 1854 roku sprzedaje majątek pułkownikowi Hermannowi von Holleben, który już w 1865 roku sprzedaje go Bolesławowi Potockiemu z Będlewa, a ten w tym samym roku za tą samą sumę sprzedał majątek hrabiemu Adamowi Broel-Plater z Prochów. W 1893 roku dobra od Platerów zakupuje Eryk Schultz, który w roku 1922 sprzedaje majątek księżnej Teresie z Wodzickich Lubomirskiej.

PAŁAC

Pałac zbudowany po 1797 roku dla Fryderyka Wilhelma von Zastrow, położony jest we wschodniej części miasta na wschód od rynku, przy drodze prowadzącej do Wilkowa Polskiego oraz przy ulicy Parkowej. W 1884 roku pałac przebudowany przez rodzinę Broel-Plater. Prawdopodobnie pałac został zbudowany na fundamentach dworu biskupiego, który spłonął w 1720 roku, o czym mają świadczyć dwa dęby szypułkowe, ponad 300 letnie rosnące symetrycznie przed fasadą pałacu, jako pozostałość wcześniejszego założenia. Pałac to budynek murowany z cegły, zbudowany na rzucie prostokąta, dwukondygnacyjny z częściowo użytkowym poddaszem, z czterokondygnacyjną wieżą, całkowicie podpiwniczony, nakryty dachem czterospadowym. Wejście frontowe poprzedzone tarasem wspartym na filarach i kolumnach. Układ wnętrz dwutraktowy z reprezentacyjnym holem, salą myśliwską, salonikiem. We wnętrzu zachowana część dawnego wystroju z końca XIX wieku- klatka schodowa, stolarka drzwiowa, sztukaterie, kominek, ozdobny piec. Obecnie w pałacu mieści Rolniczy Zakład Doświadczalny.

Pałac w otoczeniu parku o powierzchni około 7 ha, założonym na przełomie XVIII i XIX wieku, przekształconym pod koniec XIX wieku. W zachodniej części parku znajdują się dwa stawy połączone rowem. W parku dominują lipy, klony, dęby, jesiony, graby.

ZESPÓŁ FOLWARCZNY

Zespół   folwarczny usytuowany na wschód od pałacu składa się z podwórza folwarcznego oraz z rządcówki, stajni koni wyjazdowych i wozowni, gorzelni, obory, spichlerza. Budynki powstały w drugiej połowie XIX wieku.

Szubin /Schubinsdorf/

Opublikowany przez

 

Szubin pow.Nakło kujawsko-pomorskie

 

HISTORIA SZUBINA

Po raz pierwszy miasto wymieniane zostało w roku 1365. Założycielem miasta był Sędziwój VI Pałuka herbu Topór urodzony w 1328 roku w Wąsoszu. W Szubinie zbudował zamek stanowiący jego rezydencję. Piastował różne godności, w tym był regentem króla Ludwika Węgierskiego na terenie Królestwa Polskiego. Miasto powstałe obok zamku była własnością szlachecką. Pod koniec XIV wieku należało do Łabiszyńskich, później do Czarnkowskich. W 1645 roku właścicielem Szubina był Krzysztof Opaliński,który nadał miastu liczne przywileje. Kolejnymi właścicielami miasteczka byli: rodzina Konarzewskich, Józef Złotnicki, księżna Teofila Wiśniowiecka, Mycielscy. Później jest w rękach niemieckich.

DWÓR

Właścicielem majątku na początku XIX wieku był Hieronim Michał Baranowski z Baranowa herbu Jastrzębiec i Kordula Tekla Antonina Goetzendorf-Grabowska z Grabowa herbu Zbiświcz. Na terenie Szubina-wsi/Schubinsdorf/ w XIX wieku prawdopodobnie dla Baranowskich powstał dwór istniejący do dzisiaj. W latach 20-tych XX wieku właścicielką majątku i dworu była Else Rosen.

Dwór to budynek późnoklasycystyczny, piętrowy, wybudowany na planie wydłużonego prostokąta, podpiwniczony, kryty dwuspadowym dachem. W elewacji frontowej schody z balustradą, w elewacji ogrodowej obszerny taras.Dwór znajduje się na obrzeżu parku założonego w XIX wieku o powierzchni 3,08 ha. Park obecnie znacznie przerzedzony, zaniedbany z elementem centralnym jakim jest staw z wyspą.

Trzebieradz /Haffhorst/

Opublikowany przez

Osada położona w gminie Nowe Warpno powiatu polickiego. Wzmiankowana w 1767 i 1814 roku. Na początku XX wieku nad brzegiem Zalewu Szczecińskiego zbudowany został pałac w stylu neoklasycystycznym. Inwestorem i pierwszym właścicielem był naczelny lekarz i dyrektor szpitala na Pomorzanach, Friedrich Rudolf Georg Wegner(*1843-+1917). W 1923 roku nieruchomość zakupił Eduard Silbernagel, który w 1941 roku sprzedał pałac organizacji NSV-Nationalsozialistische Volkswohlfahrt, która zaadoptowała pałac na ośrodek szkoleniowy dla działaczy partyjnych. Po 1945 roku zajęty przez wojska radzieckie, później placówka Wojsk Ochrony Pogranicza. Obecnie własność prywatna.

Bogusławie /Birkenwalde/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Stepnica powiatu goleniowskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1805 roku kiedy grunty po starym folwarku należącym do miasta Stepnica zakupił zarządca dóbr państwowych Castner i założył folwark Bogusławie. W 1865 roku właścicielem majątku był Carl Friedrich Wilhelm Castner. Pod koniec XIX wieku właścicielem majątku była fundacja rodziny Holtz. W 1905 roku administratorem majątku był Krüger a w 1910 roku Mohr. W 1910 roku majątek obejmował 383 ha gruntów. Od 1929 roku własność „Staatlische Forsugstiftund der Insel Riems” pod zarządem niejakiego Fischer`a. Po 1945 roku PGR.

ZESPÓŁ DWORSKI

Złożony z dwory z XX wieku, podwórka folwarcznego z budynkami gospodarczymi oraz parku krajobrazowego. Dwór znacznie przebudowany, zbudowany na planie prostokąta, parterowy z użytkowym poddaszem, kryty dachem mansardowym.

Czarnocin /Zartenthin/

Opublikowany przez

Wieś położona w gminie Stepnica powiatu goleniowskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1318 roku(Ceretin). W połowie XIX wieku właścicielem majątku był baron Theodor G. von Puttkamer. Posiadali dobra do początku XX wieku. Prawdopodobnie dzierżawiony przez Paula Holtz do 1905 roku. W 1910 roku dobra należą do niejakiego Fuchs i liczą 859 ha gruntów. W 1914 roku własność Joachima Deicke. W latach 20-tych własność Ulricha Patz z Berlina. W 1928 roku majątek liczący 1108,2 ha gruntów należy do Odlandkulturstelle im Ministerium f. Ldw. Domanen u. Forsten, Berlin. W 1939 roku własność instytutu pruskiego zajmującego się chorobami zwierząt a majątek liczył 1008 ha gruntów. Po 1945 roku własność Skarbu Państwa z utworzonym na terenie majątku PGR.

Zespół dworski

Dwór z przełomu XIX i XX wieku znacznie przebudowany. Obok niszczejące budynki gospodarcze. Do zespołu należy również park w typie założenia leśnego z centralną aleją  wytyczoną w osi dworu prowadzącą do Zalewu.