KUNICE ŻARSKIE /Kunzendorf/

Dawna wieś obecnie dzielnica Żar po raz pierwszy wzmiankowana w 1346 roku. Były częścią państwa stanowego Żary. W 1352 roku część łąk należących do Wernhera von Nechern zakupił pleban żarski Nicolaus von Stewitz.  W 1381 roku wieś zamieszkuje kilka rodzin rycerskich: von Rackwitz, von Nechern, Heyncze Erbirhart, Nicolaus Orban. W 1401 roku właścicielem wsi jest wzmiankowany Hans von Biberstein oraz Katherina Gotwolde. W 1416 roku wymieniony Siegmund von Ragewicz, później Heinrich Wolf i jego następcy. W 1443 roku wymieniony Newert Petsche. W 1450 roku dobra we wsi posiada porucznik Hentze von Rogewitz oraz Niclas Cunadt. W 1451 i w 1460 roku Wenzel von Biberstein potwierdza lenno dla Heintza von Rogewitz oraz dla klasztoru augustianów żagańskich. W 1579 roku pojawia się Kaspar Braun von Kammelwitz a w 1581 roku Hedwig von Mohl. Od 1653 roku wieś w posiadaniu hrabiów von Promnitz. Późniejsze dzieje wsi ściśle związane z dominium w Żarach. W 1879 roku właścicielem majątku był Max Meinert a dobra liczyły 205,30 ha gruntów. Na początku majątek posiadała rodzina Manger(1903), później rodzina Hupfeld(1929).

ZESPÓŁ DWORSKI

We wschodniej części wsi położony był zespół dworski, składający się z dworu i zabudowań gospodarczych. Budynek dworu pochodził z początku XVIII wieku- na ścianie była inskrypcja 1705.

Kunice Żarskie 1924, lubuskie

MARSZÓW /Marsdorf/

Wieś położona w gminie Żary powiatu żarskiego. Początki wsi sięgają średniowiecza. Należała do państwa stanowego Żary należącego do von Biberstein. We wsi majątek ziemski. W 1879 roku należał do porucznika D. Neumann i liczył 151,20 ha gruntów. Obecnie do zobaczenia dwór oraz budynki folwarczne jako pozostałość po zespole dworskim.

Marszów 1924, lubuskie

DZIWISZOWA /Bergisdorf/

HISTORIA WSI

Nieistniejąca wieś na północ od Żagania z drogi Nr 12 na Gryżyce. Pierwsza wzmianka pochodzi z roku 1307 jako Berwici Villa, w 1462 jako Berwigisdorf. Była w posiadaniu wielu rodów: von Kottwitz(1397), księcia żagańskiego oraz w części do rodu von Niebelschütz(1460), von Promnitz z Altdorf(1462), von Knobelsdorff z Bieniowa(1476), von Niesemeuschel z Bogaczowa(1539), Pani von Niesemeuschel z domu von Braun(1572), von Braun(1594), von Promnitz z Dzietrzychowic(1595-1600), von Dreyling z Łoz(1599), von Unruh(1661), a wdowa po nim posiadała wieś do 1707 roku, von Dyhrn(1740), von Seidel z Jelenina(1750), von Neumann z Dzietrzychowic(1787-1912)- od 1861 rodzina nobilitowana, wymieniony Victor von Neumann, Richard von Thiedemann(1912-1940), który buduje pałac w stylu willi włoskiej. Po 1940 roku pałac zajęty przez NSDAP, w którym znajdowała się szkoła dla dziewczyn. Po wojnie pałac w latach 50-tych rozebrany.

Dziwiszowa 1924, lubuskie

STARY ŻAGAŃ /Altkirch/

Wieś położona w gminie Żagań powiatu żagańskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1284 roku. W 1406 roku należy do rodu von Nostitz, część gruntów to własność miasta Żagań, sprzedana miastu w 1544 roku przez braci Stenzela i Johanna von Nostitz. W 1406 roku wieś należy do rodziny Redinger, później do burmistrza Żagania o nazwisku Genaspius w latach 1651-1700. W 1742 roku wieś w rękach rodu von Schweinichen. Później częste zmiany właścicieli. Wymienia się kolejno: Pritzmann(1817), Eichler(1847), Neumann(1852), Weber(1860), Beckmann(1866), Heimann z Dzietrzychowic(1919), Pani Scupin(1933-1940).

ZESPÓŁ DWORSKI

W pobliżu kościoła zespół dworski z dworem i zabudową gospodarczą. Dwór klasycystyczny, zbudowany na planie prostokąta, dwukondygnacyjny, podpiwniczony, kryty dachem czterospadowym. Po 1945 roku własność Skarbu Państwa. Zaadoptowany na mieszkania.

Stary Żagań 1924, lubuskie

ALTDORF

Nieistniejąca miejscowość, obecnie teren żwirowni, położona w gminie Żagań powiatu żagańskiego. Wzmiankowana w 1480 roku, kiedy należała do rodu von Promnitz. Posiadali dobra jeszcze w 1500 roku. Później należała do miasta Żagań. W latach 1634-1671 wieś posiada rodzina Blümel. Kolejno majątek posiada rodzina: Gӓbler(1681-1699), von Unruh z Gorzupi(1699-1712), von Musche(1742), Dehmel(1791), von Neumann z Dziwiszowa(1819), później von Neumann i von Thiedemann.

Był to majątek położony w pobliżu Starego Żagania. Obecnie żwirownia.

Altdorf 1924, lubuskie

POŻARÓW /Brennstadt/

Wieś położona w gminie Żagań powiatu żagańskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1385 roku, kiedy należała do rodziny von Pannwitz. W tym też roku część gruntów we wsi przejęło miasto Żagań oraz szpital żagański. W 1515 roku część gruntów należy do rodu von Nostitz z Chotkowa, które w 1534 roku są w posiadaniu rodziny Rebiger. Później przechodzą w ręce państwa.

We wsi pozostałości po majątku ziemskim: dwór, zaadoptowany na mieszkania i budynki gospodarcze.

Pożarów 1924, lubuskie

GRYŻYCE /Greisitz/

Wieś położona w gminie Żagań powiatu żagańskiego. Wzmiankowana w 1411 roku kiedy należała do rodu von Knobelsdorff. Dość częste zmiany właścicieli. Wymienia się rodziny: von Unwürde(1461), von Knobelsdorff z zięciem von Promnitz(1463), właściciele majątku III w Dzietrzychowicach- von Promnitz (od 1463 do 1689), hrabina von Reuss und Plauen z domu von Promnitz(1704), Neumann(1781 ale oficjalnie od 1787), Pani Brӓuer z Gorzupi(1850), von Korrmann i von Engelbrecht(1858), von Korrmann(1859), Borsdorf(1864), kupcy z Lipska: Pilz i Planer(1876), Borsdorf(1876), Zenker(1879), Dr phil. Schmidt(1885), Westmann(1886), Pani Berthold z dziećmi(1904), Helene von Henriquez, z domu Westmann-Busch(1920-1940).

ZAŁOŻENIE DWORSKIE

 We wsi był majątek składający się z siedziby dworskiej oraz zabudowań folwarcznych. Obecnie resztki zabudowy gospodarczej.

Gryżyce 1924, lubuskie

LUBOMYŚL /Waltersdorf/

Wieś położona w gminie Żary powiatu żarskiego. Wzmiankowana w 1381 roku, należała do państwa stanowego Żary należącego do rodu von Biberstein. W 1480 roku wymieniany Johann von Biberstein. We wsi niewielki majątek położony w centralnej części wsi. W 1879 roku należał do Richarda Fischer i liczył 185,10 ha gruntów.

Lubomyśl 1924, lubuskie

LUGK(E) Vw.

Na północnym obrzeżu Żar przy ulicy Piastowskiej położony jest były zespół folwarczny. Obecnie składa się z budynków folwarcznych z budynkiem bramnym. Prawdopodobnie powstał pod koniec XVIII wieku. W XIX wieku był w posiadaniu rodu von Klӓden– wymieniony Albert von Klӓden urodzony w 1831 roku. Później własność miasta Żary(1929) a był dzierżawiony przez: von Bosse, Maxa Pachter.

Lugk Vw-Żary 1901, lubuskie