GOSZCZYNA /Gusten/

Wieś położona w gminie Domaniów powiatu oławskiego. Początkowo wieś książęca, od XVII do XIX wieku domena królewska. Od połowy XVIII wieku pojawiają się drobne własności ziemskie. W 1758 na terenie wsi majątek posiadała rodzina Hinke, która dobra posiadała do 1937 roku. W 1894 roku majątek o areale 121 ha posiadał Albrecht Hinke.  Drugi od 1872 roku był własnością Ernsta Wilhelma Schӧps. W 1894 roku majątek Theodora Schӧps obejmował 105 ha. W 1909-1921 właścicielką dóbr była Pani Elly Schӧps. W 1930 roku majątek był w posiadaniu Pani Hedwig Burghardt, z domu Schӧps a w 1937 roku do Pani Barbary Burghardt. Na terenie wsi był jeszcze jeden majątek należący do Maxa Hagedorn w latach 1897-1937.

Pałac-willa

Pałac zaadoptowany na budynek szkolny.

Willa I- Hagedorn

Obecnie budynek mieszkalny.

Willa II

Obecnie budynek mieszkalny

 

GOLISZÓW /Göllschau/

Wieś położona w gminie Chojnów powiatu legnickiego. Wzmiankowana w 1210(Golostouci) oraz w 1352 roku(Golschow).  W XIV wieku wieś należała do braci Hannusa i Niklasa von Schonynfeld. W latach 1653-1722 majątek należał do rodu von Abschatz. W 1800 roku dobra w rękach rodziny von Gessler. W 1845 roku część środkowa była domeną państwową z folwarkiem. Część Dolna była domeną państwową z folwarkiem. Część górna była domeną państwową z dworem, folwarkiem. Na początku XX wieku majątek posiadał Dr. Feliks Dyhrenfurth z Piotrowic.

Dwór- Folwark Dolny

Dwór zbudowany w 1598, przebudowany w XVIII wieku oraz w 1912 i 1933 roku. Całość otoczona murem z brama wjazdowa. Zachowany budynek gospodarczy.

Dwór- Folwark Górny

Na terenie folwarku górnego stał dwór otoczony fosą. Obecnie po założeniu zachował się park krajobrazowy i mostek nad fosą. Sam dwór w latach 60-tych i 70-tych był remontowany. Remont przerwano a dwór rozebrano.

DZIESŁAW /Deichslau/

Wieś położona w gminie Ścinawa powiatu lubińskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1218 roku(Villa Tyslinii). W 1310-1316 roku siedział tu Hermann Dislow( Hermann de Dyslow). W 1314 roku wzmiankowany Teodoryk Dislow. W 1331 roku książę Jan Ścinawski podarował wieś Dziesław i Lasocice Piotrowi Disselow. W 1505 roku wymieniona rodzina von Unwürde. Właścicielem był George von Braun zmarły w 1588 roku. Rodzina von Braun wymieniana w 1591 roku. W 1653 roku jako właściciel części Górnej, Środkowej i Dolnej George von Langenau. Ten podział utrzymał się po śmierci Georga von Langenau. Część górną otrzymał jego syn, Abraham von Langenau, zmarły w 1697 roku. Część środkową posiadał Moritz von Braun a część dolną Adam von Abschatz. W latach 1671-1714 majątek górny należał do Hansa Wolfa von Langenau, część środkowa do Ernesta von Nostitz, część dolna do Sigismunda Fridricha von Thadden, zmarły w 1697. W 1680 roku siedziała tu rodzina von Raussendorf(Rausendorf, Rauschendorf). W 1715 roku część dolna należała do Zygfryda von Wahle natomiast średnia i górna od 1715 roku należały do Hansa Heinricha von Langenau.  Rodzina von Wahl wymieniona jeszcze w 1743 roku. Kolejnym właścicielem był syn Hansa Heinricha, Hans Albrecht von Langenau, który w 1738 roku nabywa prawa do pozostałych części wsi scalając je. Wraz z żoną Christine Charlotte von Mudrach prawdopodobnie byli budowniczymi pałacu w Dziesławiu. Po śmierci Christine Charlotte w 1779 roku, w 1780 roku majątek przechodzi na kuzynkę zmarłej, Panią von Ponickau. W 1785 roku sprzedaje dobra przedstawicielowi rodziny von Schweinitz, który w 1788 roku sprzedaje dobra rodzinie von Riebenow. W 1794 roku dobra nabywa niejaki Teichmann. W 1805 roku majątek zakupił von Schkopp(Skopp, Scopp). Po decyzji sądowej majątek w 1827 roku przekazany wdowie po Teichmannie, z domu Fӧrster. Rodzina Teichmann pozostała właścicielami do 1856 roku, kiedy dobra zakupił radca Metscher. Po jego śmierci dobra dziedziczy wdowa, z domu Fischer, wymieniona jako właścicielka w 1876 roku. W latach 1886-1905 majątek należał do Jadwigi von Jordan, z domu Metscher. W latach 1922-1935 majątek posiadał Johann Wilhelm von Cӧlln. a w 1939 roku resztówkę z pałacem posiadał Ernst von Jaminet.

Pałac

Zbudowany przez Hansa Albrechta von Langenau w XVIII wieku. Pewne prace były przeprowadzone w 1856 roku oraz ok. 1930 roku. Po 1945 roku pałac zaadoptowany na szkołę działającą tutaj do 1957 roku. Opuszczony i zdewastowany popadł w ruinę.

DROSZKÓW /Droschkau/

Wieś położona w gminie Kłodzko powiatu kłodzkiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1357 roku kiedy należała do rodu von Czeschwitzów. W XV wieku wieś stała się dziedzicznym wolnym sędziostwem. W 1419 roku Droszków był własnością sędziego Nicklas, w 1499 roku Mertin. Od początku XV wieku do 1689 roku wieś należała do miasta Kłodzka, które w tym roku odsprzedało wieś sędziemu Fischer. W 1747 roku właścicielem wsi był sędzia F. Kuntscher, wymieniony jako właściciel w 1765 roku.  W XIX wieku majątek nadal w rękach rodziny Kutscher vel Kintscher. W 1870 resztówkę dworską posiadał niejaki Volkmer.

Dwór

Był to parterowy budynek zbudowany na planie prostokąta z pseudoryzalitem w części środkowej.

DOBRZEŃ /Gutwohne, Guttwohne/

Wieś położona w gminie Dobroszyce powiatu oleśnickiego. Miejscowość pojawiła się również pod nazwą Gross-Dobern. W 1461 roku wieś należała do rodu von Radwansky. Kolejnym właścicielem była rodzina von Frankenberg wymieniona w 1503 roku a związana ze śmiercią Mateusza von Falkenberga.  Po nim wieś odziedziczył jego syn, Mikołaj von Falkenberg. W 1572 roku część wsi od książąt oleśnickich Henryka III i Karola II zakupił Melchior von Schlieben(Sliwen, Slivin). W 1572 roku dobra należały do Melchiora Schliewitz von Mortzsch a w 1586  roku do Christopha Schliewitz von Mortzsch. W 1586-1701 majątek w rękach rodu von Heugel aczkolwiek część autorów podaje, że w 1589 roku dobra zakupił Andreas von Heugel. Po nim w 1612 roku majątek odziedziczył jego syn, Conrad z żoną Małgorzatą von Postel a następcą był ich syn, Andreas von Heugel. Kolejnym właścicielem była wdowa Małgorzata, z domu von Postel, która wyszła za mąż za szlachcica von Sternberg und Rudelsdorf, wymieniony w 1641 roku jako właściciel wsi. Po wojnie trzydziestoletniej dobra dziedziczy syn Małgorzaty z pierwszego małżeństwa, Hans Heinirch von Heugel, zmarły w 1662 roku. Po jego śmierci doszło do podziału wsi pomiędzy jego synów: część górna otrzymał Sigismund Gottfried, część dolną Hans Albrecht. W 1689 roku Sigismund Gottfried wykupił majątek dolny od brata i scalił w jeden. Możliwe, że w kolejnych latach nadal istniały dwa majątki ponieważ w 1670 jeden z majątków był w posiadaniu rodziny von Niebelschütz, która siedziała tu  co najmniej do1713 roku. Po śmierci Sigismunda Gottfrieda von Heugel w 1701 roku majątek w spadku otrzymał jego brat, Gustav Adolf von Heugel. W 1732 roku majątek posiadał Carl Christoph a w 1744 roku Lorenz Siegmund. W 1732 kiedy to Eleonora Charlotta von Heugel wychodzi za mąż za hrabiego Hansa Ferdinanda von Sandrecky und Langenbielau(1711-1775), który w 1744 roku odkupił dobra od Lorenza Siegmunda. Kolejnym właścicielem był generał-major baron Martin Anton von Puttkamer, wymieniony w 1764 roku. Martin Anton von Puttkamer urodził się w 1698 roku w Barnowie w powiecie bytowskim, na Pomorzu. Ożenił się z Heleną Dorotheą von Schӧnaich, z którą miał syna i dwie córki. Jedyny syn wstąpił do klasztoru. Córki zmarły w młodości. Zmarł w 1782 roku w Dobrzeniu. To również świadczyłoby o istnieniu podziału wsi na dwa działy majątkowe, ponieważ rodzina von Rosenberg-Lipiński herbu Poray posiadała majątek na terenie wsi od 1750 roku. Możliwe, że część gruntów w 1764 roku od generała zakupiła Sophie Benigna von Rosenberg-Lipinsky, z domu von Siegroth. W 1785 roku majątek w rękach Ernsta Moritza, a w 1845 i 1857 Johanna Alberta. W 1872 roku dobra zakupił porucznik Rudolf von Kulmiz, ożeniony z Kathariną von Rosenberg-Lipinsky. Zmarł w 1905 roku. Majątek dziedziczy jego brat, Eugen von Kulmiz a po jego śmierci w 1925 roku jego syn Gerhard Rudolf Fritz Peter Eugen von Kulmiz(1889-1936). Po jego śmierci dobra odziedzczyła wdowa, Maria Eliza, z domu hrabianka zu Stolberg-Wernigerode. Po 1945 roku majątek przejęty przez PGR a pałac zaadoptowany na mieszkania. W 2013 roku sprzedany wrocławskiej spółce.

Pałac

Na fundamentach starszej budowli w 1891 roku Rudolf von Kulmiz wzniósł pałac w stylu późnego renesansu francuskiego. Jest to budynek dwukondygnacyjny, kryty dachem łamanym, z dominantą jaką jest czterokondygnacyjna wieża. Obok pałacu zabudowania pofolwarczne, park krajobrazowy. Całość otoczona murem z bramą wjazdową.

DOBROSZYCE /Juliusburg/

Wieś położona w gminie Dobroszyce powiatu oleśnickiemu. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1405 roku jako Treszkin(Treskin,Dreski,Dreske) najstarsza część wsi, która w tym czasie należała do braci Hayna i Opitza von Czirn. W XV-XVII wieku majątek posiadała rodzina von Langenau. Od 1583 roku osada należała do Andreasa von Heugel. Rodzina von Heugel wymieniana w latach 1598, 1629. W 1658 roku jako właściciele części starszej wsi((Dresske) należała do rodu von Wirsewinski. W 1663 roku od rodziny von Heugel dobra odkupił książę oleśnicki Sylwiusz Nimrod von Würtemberg-Weitlingen. Testamentem przekazał Dobroszyce najmłodszemu synowi Juliuszowi Zygmuntowi, który osadę połączył z wybudowanym obok miastem i nazwał Juliusburgiem. W 1741 roku w Dobroszycach zmarł pułkownik Hans Samuel von Logau. W 1792 roku księstwo przechodzi w ręce nowej dynastii, brunszwicko-oleśnickiej a następnie drogą koligacji rodzinnych w 1884 roku przechodzi w ręce królów Saksonii. W 1804 roku część wsi należała do rodziny von Koschembahr h. Doliwa. Od 1933 roku dobra w rękach byłego dzierżawcy, Friedricha von Ritter.

Pałac

W latach 1589-1601 Andreas von Heugel stawia zamek dwukondygnacyjny, czteroskrzydłowy z wewnętrznym dziedzińcem, otoczony fosą. W latach 1675-1676 książę Juliusz Zygmunt przeobraża warownię w barokową rezydencję. Po przebudowie w 1853 przeobrażony w pałac otoczony parkiem. Po 1945 roku zaadoptowany na potrzeby Zbiorczej Szkoły Gminnej, później Szkoły Podstawowej, która miała tu siedzibę do 1992 roku. Obecnie pałac w rękach prywatnych. Obok resztki parku z XIX w.

DOBRA /Carlsburg – Döberle/

Wieś położona w gminie Dobroszyce powiatu oleśnickiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1150 roku kiedy była własnością benedyktynów wrocławskich. Prawdopodobnie były to dwie miejscowości. W późniejszych wiekach była własnością książąt oleśnickich. W 1631-1632 książę oleśnicko-ziębicki Karol Fryderyk Podiebradbradowicz(Karl Friedrich von Münsterberg-Ӧls(1593-1647), syn Karola II i Elżbiety Magdaleny Piastówny, córki Jerzego II brzeskiego zbudował dwór. Stąd nazwa Carlsburg od imienia księcia. Wieś pozostawała w posiadaniu książąt oleśnickich do 1884 roku do śmierci księcia Wilhelma Augusta Ludwiga Maxymiliana Friedricha Braunschweig-Lünebrug(1804-1884). Był synem Fryderyka Wilhelma i Marii Elżbiety Badeńskiej. Później majątki weszły w skład pruskich dóbr królewskich. W 1886 roku właścicielem był książę Friedrich Wilhelm Victor August Ernst von Hohenzollern. Majątki w dzierżawie. W latach 20-tych XX wieku majątek nabyła rodzina Renner.  W 1930 dobra w posiadaniu Pani Renner, z domu Zehe. W 1937 majątek należał do Siedlungsges Bauernland A.G.i L. z Berlina. Po 1945 roku dwór zaadoptowano na dom repatrianta, później ośrodek pracy twórczej. Obecnie własność prywatna. Budynek zaadoptowany na hotel.

Dwór Carlsburg

Dwór położony w majątku Carlsburg zbudowany w latach 1631-1632, z dobudowaną wieżę w 1633. Wielokrotnie przebudowywany, ostatnia modernizacja nastąpiła w latach 1909-1910. Obok park krajobrazowy oraz resztki założenia gospodarczego.

Dwór Dӧberle

W części południowej tzw. Dӧberle drugi z majątków. Po założeniu zachował się park krajobrazowy i budynek gospodarczy. Dwór nie zachował się.

ZARAŃSKO /Sarranzig/

Wieś położona w gminie Drawsko Pomorskie powiatu drawskiego. Po raz pierwszy wymieniona w 1254 roku kiedy Warcisław III nadał grunty zwane „desertum Sarcthicze” cystersom w Białoboku. Na początku XVI wieku należał do rodu von Borck. W latach 1608-1852 należała do rodziny von Wedel. W 1724 roku siedziała tu rodzina von Burgsdorf. W 1842 roku majątek należał do rodziny von Knebel. W 1884 roku główny majątek należał do rodziny von Wedel z Koszalina. W 1928 roku wymieniono 3 majątki należące do: Paula Fritze, później do Ulricha Fritze, Emila Hessa i Ernesta Barza.

Dwór

Po założeniu zachował się park krajobrazowy o pow. Ok. 2,5 ha.

STRZMIELE /Stramehl/

Wieś położona w gminie Radowo Małe powiatu łobeskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1282 roku kiedy należała do Borka I(późniejszy von Borck-Borcke). Wg innych źródeł informacja o wsi pojawiła się w 1288 roku. W tym czasie miejscowość nosiła nazwę „ Wilcza Góra(Wolfsberg). Borke I miał dwóch synów: Jana i Jakuba oraz Mikołaja(ur. w 1295 r.). Ród von Borck(Borcke) posiadali majątek do 1714 roku. Z tego rodu wymieniony Matzko von Borck(Matzke von Borcke, Matzke Bork, Maćko Bork(ok. 1360-ok.1426), syn Borka von Borcke, ojciec Matzka von Borcke i pradziad Sydonii von Borck, która została ścięta w 1620 roku, który sprzyjał Polsce. W 1614 roku wymieniana również rodzina von Versen. W 1714 roku wieś zakupił Adrian Bernhard von Edling, który zbudował nowy dwór. Wg L. von Ledebura rodzina von Borcke posiadała majątek do 1730 roku. W latach 1672, 1700 dobra na terenie wsi posiadała rodzina von Thun(Herb- w błękicie trzy poprzeczne złote strumienie). W 1742 roku majątek zakupił Jan Fryderyk Loeper. W 1780 roku Johann Georg Loeper przebudował dwór. W 1786 roku został nobilitowany. Rodzina von Loeper posiadała majątek  do 1945 roku.

Zamek

W XIII wieku stał tu zamek składający się z zamku wysokiego i niskiego tzw. podzamcza. W pobliżu zamku rozwinęła się osada. W 1338 roku zamek został najechany i zniszczony z rozkazu księcia Barnima III Wielkiego. Odbudowany i ponownie zamek został spalony w 1393 roku przez Krzyżaków. Odbudowany. Warownia znajdowała się w zakolu rzeczki a jego fragmenty zachowały się do dzisiaj. Był on otoczony fosą murem i wałem. Na zamku znajdował się dwukondygnacyjny budynek mieszkalny. Borckowie opuścili nowo postawiony zamek w XVI-XVII wieku.

Dwór

Nowy właściciel od 1714 roku Adrian Bernhard von Edling wybudował nowy dwór. W 1780 roku kolejny właściciel Johann Georg Loeper rozbudował dwór. Kolejna modernizacja budynku nastąpiła w XIX wieku. Po 1945 roku dwór użytkowany przez gminę Radowo Małe jako budynek mieszkalny. Od 1966 roku dwór nie zamieszkały popadający w ruinę. Od 1987 roku obiekt w rękach Archiwum Państwowego, które rozpoczęło remont budynku. Podczas remontu zlikwidowano klasycystyczny ganek, rozebrano historyczne schody z 1780 roku oraz dokonano zmiany w otworach okiennych. W latach 2005-2010 splantowano szesnastowieczną fosę. Po zachodniej stronie dworu w zakolu niewielkiego strumyku zachowały się relikty zamku. Obok pozostałości parku z aleją dojazdową. Obok dworu resztki założenia folwarcznego.

 

RECZYCE /Eisenhammer/

Wieś położona w gminie Boleszkowice powiatu myśliborskiego. Początki wsi sięgają 1755 roku, kiedy nad rzeką Myślą założono kuźnicę w celu przetwarzania surówki z huty witnickiej. Przy wybudowanej hucie powstała osada. Od 1756 roku kuźnia przechodzi w ręce państwowe i taki stan rzeczy istnieje do 1858 roku, kiedy zakład zostaje zakupiony przez rodzinę Motz z Kostrzyna. Posiadają zakład do 1945 roku.

Willa

 

 

 

 

BUKOWINA SYCOWSKA /Buchenhain/

Wieś położona w gminie Międzybórz powiatu oleśnickiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1283 roku. W 1407 roku we wsi znajdował się zameczek myśliwski księcia piastowskiego. W 1481 roku siedział tu niejaki Nicolaus. Od 1573 do 1709 roku wieś posiadała rodzina von Pogarell. W 1709 roku Christian Heinrich von Pogarell sprzedał wieś Johannowi Joachimowi von Westerstett. W 1720 roku majątek posiadała wdowa Eva Elisabeth, z domu baronówna von Sauerzapf. W 1724 roku siedział tu Hans Heinrich von Pogarell. Od 1744 roku majątek w posiadaniu Agnety Juliany von Skopp, z domu von der Heyde. W 1755 roku majątek zakupił Karl Albrecht Moritz von Weger. Właściciele Bukowiny Dolnej: Hans von Sachs(1589), Franz von Hellmann(1592), Hans von Frankenberg(1597), Kaspar Friedrich von Schertz(1630), Wenzel von Frankenberg und Ludwigsdorf(1649), syn Wenzla, Hans Wolf von Frankenberg(1658), Anna Theresia hrabina Jaroschin, z domu burgrabianka von zu Dohna(1674), w tym samy roku dobra zakupił Gottfried Bernhard von Schalscha-Ehrenfeld(1674), Anna von Sternberg(1677), Hans von Sternberg(1687), Gottfried Wilhelm von Kalisch(1695), Karl Gottfried von Kalisch(1735), Wenzel Adam von Wostrowski, który wkrótce sprzedał majątek Karlowi Albrechtowi Moritzowi von Weger, właścicielowi całej wsi. W 1801 roku właścicielem majątku był porucznik Karl Siegmund Benjamin von Weger. W 1816 roku dobra w rękach majora Wilhelma von Weger, w 1824 roku do spadkobierców Wilhelma. W 1852 majątek posiada Helene Luise Albertine Amalie Weyrach, z domu von Weger, w 1888 roku dobra posiadał Fritz Reuter. Od 1903 roku majątek w posiadaniu hrabiego Friedricha von Strachwitz auf Schrabsdorf(Bobolice). Od 1921 roku majątek w rękach spadkobierców: hrabiny Franziski Rechhberg z Monachium, hrabiny Gabriele von von Strachwitz, od 1926 roku majątek należy do hrabiego Ludwiga Adama von Strachwitz z Bobolic. Od 1930 roku majątek posiadał Konrad von Loesch.

Dwór I

Dwór zbudowany w XIX wieku, wzmiankowana w 1845 roku. Po 1945 roku dwór należał do Państwowych Nieruchomości Ziemskich. Od 1979 roku własność Spółdzielni Kółek Rolniczych Kraszów. Obecnie właścicielem jest Urząd Miasta i Gminy w Międzyborzu a we dworze mieści się ośrodek zdrowia i mieszkania.

Dwór II

Zbudowany ok. 1910 roku, w którym później mieściła się restauracja.

CHOJNÓW /Haynau/

Miasto położone w powiecie legnickim. Po raz pierwszy wzmiankowany w 1253 roku. Prawa miejskie Chojnów otrzymał w 1333 roku. Na rozwój miasta wpływ miało położenie na trasie kupieckiego szlaku Via Regia. Dużą tragedią dla miasta był najazd husytów w 1428 roku, co doprowadziło do niemal całkowitego upadku Chojnowa. Odbudowany dzięki księciu Rupertowi II i Ludwikowi III. Kolejną tragedią był pożar miasta w 1651 roku. Od 1740 roku pod panowaniem pruskim. W okresie napoleońskim zajęty przez wojska francuskie. Trzykrotnie w tym czasie miasto odwiedzone przez Napoleona Bonaparte. W 1813 roku w mieście pojawił się król Fryderyk Wilhelm II i car Aleksander I. Okres XIX wieku to rozwój industrialny miasta. Podczas działań wojennych w 1945 roku doszło do zniszczenia 30% miejskiej zabudowy.

Zamek piastowski

Zbudowany w drugiej połowie XIII wieku, po raz pierwszy wymieniony w 1291 roku. Całkowicie przebudowany po spaleniu przez husytów w latach 1546-1548. W połowie XVIII wieku zamek w połowie rozebrany. Pozostało skrzydło północno-zachodnie, w którym obecnie mieści się Muzeum Regionalne.