Węgorzewo Koszalińskie /Vangerow/

Opublikowany 9 października 2015 przez Jerzy Dubiel

Wieś położona w gminie Sianów powiatu koszalińskiego. Po raz pierwszy wymieniona w roku 1339. Była własnością Piotra Święca, który w tym roku darowuje wieś zakonowi cysterek z Koszalina. W ich posiadaniu jest przez kolejne 200 lat.

DWÓR

We wsi stał dwór, skromny, parterowy, kryty dachem dwuspadowym, z przybudówką, prawdopodobnie w części z użytkowym poddaszem. Na mapie z 1935 roku nie ma wskazanego miejsca dworu. W XVIII wieku doszło do likwidacji folwarku- może jednak pozostałością założenia był widoczny na pocztówce dwór.

Wartkowo /Wartekow/

Opublikowany 9 października 2015 przez Jerzy Dubiel

HISTORIA WSI

Wieś położona w gminie Gościno powiatu kołobrzeskiego. Po raz pierwszy wymieniona w 1260 roku, będąc własnością parafii Gościno. W XVII wieku była własnością rodu von Blankenburg/1666/. Po śmierci von Blankenburga w drugiej połowie XVIII wieku, dobrami zarządzała hrabina von Schippenbach– matka zmarłego. W 1804 roku majątek zakupił pułkownik Carl Heinrich von Bardeleben. W 1828 roku zmiana właściciela- zostaje nim Heinrich von Eickstedt, który już od 1829 roku tworzy nowy majątek oraz buduje nową siedzibę w pobliskich Dargocicach. W 1858 roku nowym posiadaczem dóbr zostaje generał von Roebel. W 1905 roku jako właściciel wymieniany jest niejaki Heling ale już od 1914 roku zmiana właściciela- zostaje nim Otto Selle. Ostatnim właścicielem majątku do 1945 roku zostaje Walter Schmidt.

PAŁAC

We wsi wznosi się pałac z przełomu XIX i XX wieku. Po 1945 roku w pałacu mieściły sie biura miejscowego PGR, później mieszkania dla pracowników. W pobliżu pałacu budynki gospodarcze oraz park krajobrazowy o powierzchni 2 ha.

Warmątowice Sienkiewiczowskie /Eichholz/

Opublikowany 12 czerwca 2015 przez Jerzy Dubiel

HISTORIA WSI

Wieś położona w gminie Krotoszyce powiatu legnickiego. Początki wsi sięgają średniowiecza. Pierwsza wzmianka o wsi pojawia się w roku 1217. Już wtedy na terenie wsi istniał niewielki zamek lub dwór obronny. W latach 1600-1602 Wenzeslausa von Zedlitz, starosta legnicko-brzeski, na zrębach starszej budowli stawia dwór obronny otoczony fosą. Wielokrotnie przebudowywany/1637, 1639, 1653/. W 1639 roku wieś należała do rodziny von Siegenberg. W latach 1653-1736 w posiadaniu rodu von Zaradeck. Od 1748 roku w rękach rodu von Seherr-Thoss, którzy w latach 1748-62 dokonują kolejnej rozbudowy i przebudowy dworu ze zmianą wystroju wnętrz. W 1782 roku wieś zakupuje Gotthard Oswald von Tschammer und Osten. Od niego dobra zakupuje hrabina von Roedern, która sprzedaje wieś ministrowi von Hoym, który dobra zakupił dla swojej bratanicy, późniejszej księżniczki Biron von Kurland. W roku 1812 wieś zakupiona przez pochodzącego z Podlasia, porucznika w służbie pruskiej, Ludwika Serafina von Olszewskiego, ożenionego z Helene Friederike von Schwenitz. Podczas odwrotu wojsk napoleońskich z wyprawy na Rosję, w 1813 roku doszło do bitwy nad Kaczawą. Głównodowodzącym wojsk prusko-rosyjskich był feldmarszałek Gebhard Leberecht von Blücher, wojsk francuskich generał MacDonald. Kwaterą główną feldmarszałka na czas bitwy był pałac von Olszewskiego. Kolejny właściciel, wnuk Ludwika, Alfred von Olszewski, zafascynowany dziełami Sienkiewicza a zwłaszcza Trylogią, nadał swoim dzieciom imiona słowiańskie- Draga/droga po serbsku/, Bogdan i Bolesław. W testamencie zastrzegł, że gdyby dzieci jego nie powróciły do polskich korzeni, majątek ma przejść na własność Henryka Sienkiewicza. W 1909 roku Sienkiewicz odmówił przyjęcia darowizny, a majątek należał do rodziny von Olszewskich do 1945 roku. Właścicielką pałacu była córka Alfreda, Draga, zamężna za Heinricha von Zedlitz und Neukirsch. W 1944 r. pałac stał się jedną ze składnic Güntera Grundmanna. Zdeponowano tu wielki zbiór numizmatyczny z Wrocławia. Po II wojnie światowej w rękach PGR z przeznaczeniem na mieszkania dla pracowników. Zdewastowany, opuszczony w latach 60-tych. W 1995 r. zakupili i w latach 1995-98 wyremontowali go prywatni inwestorzy- Jadwiga i Jarosław Rabkowscy. Obecnie nie jest udostępniony do zwiedzania. Można go zobaczyć z bliska podczas rekonstrukcji bitwy kaczawskiej, która odbywa się cyklicznie w sierpniu. Bitwa nad Kaczawą w świadomości pruskiej miała duże znaczenie. Po raz pierwszy bitwę upamiętniono w 1817 roku. kiedy w kolejną rocznicę bitwy zwycięscy dowódcy: von Blucher, von York, von Gneisenau odsłonili pomnik obok folwarku Christianhohe koło Bielowic- obecnie po pomniku pozostały resztki cokołu. W tym samym dniu odsłonięto pomnik w parku przypałacowym w Warmątowicach. Kilka lat po bitwie przy polnej drodze w pobliżu Krowiego Wzgórza posadzono lipę, zwaną „Lipą Bluchera”. Z inicjatywy Towarzystwa Historii i Starożytności w ważnych miejscach bitwy ustawiono 11 identycznych betonowych obelisków, z których do dzisiaj pozostało 7, cztery nadające się do ponownego ustawienia.

ZESPÓŁ PAŁACOWY

Zespół pałacowy składający się z: pałacu z XVII wieku wielokrotnie przebudowywanego, pawilonu ogrodowego, dawniejszej kapliczki z połowy XVIII wieku, parku z XVIII i drugiej połowy XIX wieku oraz zespołu folwarcznego, na który składa się: lamus z drugiej połowy XVIII wieku, budynek mieszkalny z drugiej połowy XVIII wieku, dwie stodoły z XIX wieku, stajnia z XIX wieku i obora z XIX wieku.

Wojęcino /Wojenthin/

Opublikowany 23 maja 2015 przez Jerzy Dubiel

HISTORIA WSI

Wieś położona w gminie Bobolice powiatu koszalińskiego. Początki wsi sięgają średniowiecza. W XVI wieku należała do zamożnego rodu von Bonin. W 1804 roku jako właścicieli wsi wymienia się rodzinę von Saint-Julien. Od 1855/57/ właścicielem majątku jest rodzina von Holtz z Manowa. Byli właścicielami do 1945 roku.

PAŁAC

Prawdopodobnie budowniczymi nieistniącego pałacu była rodzina von Holtz. Z założenia pałacowo-parkowego pozostał zaniedbany park oraz ruiny kaplicy grobowej położonej na wyspie zarośniętego dziś śródleśnego jeziora.

Wszemierzyce /Marienhof//

Opublikowany 28 lutego 2015 przez Jerzy Dubiel

HISTORIA WSI

Wieś położona w gminie Siemyśl powiatu kołobrzeskiego, należąca do sołectwa Trzynik. Osada powstała w połowie XIX wieku jako folwark dóbr Unieradz. W 1910 jako właściciela wymienia się kapitana Mengel`a z Trzynika. W 1928 roku jako właściciel figuruje Peter Joachim Mengel, prawdopodobnie ten sam co 1910 roku.

PAŁAC

We wsi pałac z początku XX wieku prawdopodobnie zbudowany dla rodziny Mengel. Obecnie w pałacu mieści się ośrodek MONARU. Wokół pałacu park krajobrazowy ze stawami.

WITOSZYN DOLNY /Nieder Hartmansdorf/

Opublikowany 10 stycznia 2015 przez Jerzy Dubiel

Wieś położona w gminie Wymiarki powiatu żagańskiego. Witoszyn Dolny wymieniony w 1346 roku, w latach 1405-1427 należał do rodu von Kottwitz. W 1414 roku część wsi była lennem rodu von Koschmann, którą później przejęła rodzina von Kottwitz. W 1444 roku wzmiankowany Hans von Kottwitz(Hans Cotwicz zu Hermersdorff). W latach 1445-1449 wieś należy do rodziny von Knobelsdorff– wzmiankowany Claus von Knobelsdorff. W 1451 roku Witoszyn Dolny w rękach rodu von Melhose(Mehlhosen) z pobliskich Wymiarek(1451, 1474, 1494, 1499, 1508). Wieś w ich rękach do 1571 roku. W latach 1571-1595 wieś należy do rodziny von Schellendorf z Lutynki. Od 1595 roku dobra są w rękach rodu von Dyhrn z Niemstowa. Po 1617 roku majątek stanowi własność miasta Żagania. W latach 1625-1650 roku majątek Witoszyna Dolnego w rękach rodu von Unruh z Międzychodu a dzierżawcą majątku w latach 1634-1651 była rodzina Rӓtsch. Witoszyn Dolny od 1650 roku staje się częścią księstwa żagańskiego. Taki stan rzeczy trwał do 1940 roku. W Witoszynie Dolnym w 1844 roku dobrami zarządzał niejaki Mentzel. Wg spisu właścicieli ziemskich z 1873 roku zarządcą i mieszkańcem miejscowego dworu był porucznik Kessler, którego majątek obejmował 1783 morgi ziemi.

WIEŻA MIESZKALNA

Za kościołem parafialnym pw. św. Michała przy ulicy II Armii WP, położona była wieża rycerska. Przypuszcza się, że budowniczymi wieży była rodzina von Knobelsdorff lub von Melhose/Mehlhosen/. Na sztychu L.D. von Schatzberga z XIX wieku(jako Witoszyn Dolny?) widoczna trzykondygnacyjna wieża mieszkalna, murowana na planie prostokąta, kryta dwuspadowym, wysokim dachem z przybudówkami. Pozostałości wieży były jeszcze widoczne przed 1945 rokiem w postaci resztek piwnic, resztek murów i fosy.

DWÓR

WILLA PFEIFFER

Wołowiec /Doeringshagen/

Opublikowany 1 stycznia 2015 przez Jerzy Dubiel

Wieś położona w gminie Nowogard powiatu goleniowskiego. W 1274 roku podarowana przez biskupa kamieńskiego hrabiemu Otto von Eberstein. Później lenno rodziny von Schwan. W XVIII wieku dwa działy majątkowe. Majątek A na początku XVIII wieku należał do Hansa Heinricha von Schwan. Po jego śmierci dobra odziedziczył jego syn Jürgen Heinrich von Schwan. Po jego śmierci majątek dziedziczy wdowa Agnesa Tugendreich von Schwan, z domu von Globen. Dnia 13.12.1754 roku sprzedaję majątek Johannowi Friedrichowi von Schwan. Dnia 21.10.1762 roku Johann sprzedaję majątek Georgowi Wilhelmowi von Sydow, który dnia 13.03.1775 sprzedaje majątek Friedrichowi Ernstowi von Rottenburg. Dnia 11.02.1778 roku majątek zakupił porucznik Caspar Friedrich von Schwan. Po jego śmierci majątek w rękach Johanna Alexandra von Normann. Majątek B w na początku XVIII wieku należał do Georga Christopha von Schwan. Po jego śmierci przechodzi na wdowę Barbarę Elisabeth von Schwan, z domu von Flemming. Sprzedaje majątek Erdmannowi Christophowi von Ramel, który dnia 17.08.1737 roku sprzedaje dobra Christophowi Rickmann. W 1787 roku dobra posiadał Gottlob Andreas von Waldemann, właściciel pobliskiego Lestkowa oraz Orzechowa. Po nim w 1806 roku dobra przejmuje jego syn, Friedrich Wilhelm von Waldemann. W połowie XIX wieku majątek posiada rodzina Krüger. W 1870 roku dobra należące do spadkobierców rodziny Krüger obejmowały 1108 akrów ziemi. W 1879 roku majątek posiada Julius Mengel a dobra liczą sobie 278,97 ha gruntów. W północno-wschodniej części wsi znajdował się majątek ziemski. Do dzisiaj zachowały się resztki parku krajobrazowego.

Wierzchy /Vierhof/

Opublikowany 1 stycznia 2015 przez Jerzy Dubiel

Wieś położona w gminie Nowogard powiatu goleniowskiego. Założona jako folwark w 1566 roku przez hrabiego Otto von Eberstein. Po śmierci ostatniego z rodu von Eberstein dobra przejmuje książę Ernst Bogislav de Croy-d`Arschot. Po jego śmierci staje się domeną państwową. W 1870 roku własność rodu Müller a dobra obejmują 1421 akrów ziemi. W 1879 roku w rękach Carla Müller a dobra liczą 358,11 ha gruntów. W 1910 roku majątek w posiadaniu rodu von Bismarck i liczył w tym czasie 358,11 ha gruntów. W 1928 roku dobra należą do Ulricha von Dewitz i liczą sobie 400 ha gruntów.

Włodzisław /Baumgarten/

Opublikowany 31 grudnia 2014 przez Jerzy Dubiel

Wieś położona w gminie Przybiernów powiatu goleniowskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1438 roku, kiedy na kartach historii pojawia się Johannes Bomgarden. Od 1440 roku lenno rodu von Flemming-wymienieni Heinrich, Kurt i Joachim von Flemming(1491). W 1595 roku własność Ewalda von Flemming. W 1694/94 właściciel wsi, Adam von Flemming powiększył średniowieczny kościółek we wsi. W XVII wieku podzielona na trzy części, w XVIII na dwie części. Od 1828 roku majątek w posiadaniu Juliusa Friedricha Wilhelma von Flemming z Buka. W 1840 roku majątek w rękach majora Juliusa von Flemming z Kamienia Pomorskiego. Rodzina von Flemming posiadała dobra do 1846 roku. W 1846 roku majątek zakupuje Christian Friedirch Hasse. W 1855 roku własność Gottlieba Hasse. Od 1855 roku własność Joachima Friedricha Tiedtke. W 1870 roku dobra obejmowały 1356 mórg ziemi. W 1879 roku majątek obejmował 347,09 ha ziemi. W tym czasie właścicielem nadal był Joachim Friedrich Tiedtke. W 1884 roku dobra należały do rodziny Struck ale już w 1892 roku majątek jest własnością rodziny von Plӧtz z Wiejkowa. W 1910 roku właścicielem dóbr był major Paul von Plӧtz z Wiejkowa a dobra liczyły 355 ha gruntów. W latach 1914-20 dobra były w posiadaniu Paula Klütz. W 1928 roku właścicielem był Dr Reinharda Leistikow a majątek liczył 374 ha gruntów. Posiadał dobra do 1945 rokiem.

ZESPÓŁ DWORSKI

Dwór zbudowany w 1867 roku na planie prostokąta, parterowy, kryty dachem dwuspadowym z użytkowym poddaszem, częściowo podpiwniczony. Zamieszkany. W sąsiedztwie resztki parku krajobrazowego oraz zabudowy gospodarczej.

Wrocław-Partynice /Hartlieb/

Opublikowany 27 grudnia 2014 przez Jerzy Dubiel

Wleń /Laehn/

Opublikowany 27 grudnia 2014 przez Jerzy Dubiel

Wielichowo

Opublikowany 17 grudnia 2014 przez Jerzy Dubiel

Korespondencja Teresy Lubomirskiej do hrabiny Sobańskiej. 1935

HISTORIA WIELICHOWA

Miejscowość położona w powiecie grodziskim województwa wielkopolskiego, po raz pierwszy wymieniona w roku 1297. Do 1645 roku wieś należała do biskupów poznańskich. Później do 1797 roku, do sekularyzacji majątku kościelnego należała do kapituły poznańskiej. Od 1797 roku nadaniem cesarskim majątek otrzymał adiutant cesarza, generał Fryderyk Wilhelm von Zastrow. Kolejnym właścicielem od roku 1832 jest major August Adolf von Zastrow, który w 1839 roku sprzedaje dobra hrabiemu Mikołajowi Mielżyńskiemu. Po śmierci Mikołaja Mielżyńskiego w roku 1842 właścicielką majątku zostaje jego córka, Teodozja Dzieduszycka żona Henryka. W ich rękach majątek pozostawał do 1851 roku, kiedy to w drodze licytacji dobra zakupił kupiec Juliusz Munk. W 1854 roku sprzedaje majątek pułkownikowi Hermannowi von Holleben, który już w 1865 roku sprzedaje go Bolesławowi Potockiemu z Będlewa, a ten w tym samym roku za tą samą sumę sprzedał majątek hrabiemu Adamowi Broel-Plater z Prochów. W 1893 roku dobra od Platerów zakupuje Eryk Schultz, który w roku 1922 sprzedaje majątek księżnej Teresie z Wodzickich Lubomirskiej.

PAŁAC

Pałac zbudowany po 1797 roku dla Fryderyka Wilhelma von Zastrow, położony jest we wschodniej części miasta na wschód od rynku, przy drodze prowadzącej do Wilkowa Polskiego oraz przy ulicy Parkowej. W 1884 roku pałac przebudowany przez rodzinę Broel-Plater. Prawdopodobnie pałac został zbudowany na fundamentach dworu biskupiego, który spłonął w 1720 roku, o czym mają świadczyć dwa dęby szypułkowe, ponad 300 letnie rosnące symetrycznie przed fasadą pałacu, jako pozostałość wcześniejszego założenia. Pałac to budynek murowany z cegły, zbudowany na rzucie prostokąta, dwukondygnacyjny z częściowo użytkowym poddaszem, z czterokondygnacyjną wieżą, całkowicie podpiwniczony, nakryty dachem czterospadowym. Wejście frontowe poprzedzone tarasem wspartym na filarach i kolumnach. Układ wnętrz dwutraktowy z reprezentacyjnym holem, salą myśliwską, salonikiem. We wnętrzu zachowana część dawnego wystroju z końca XIX wieku- klatka schodowa, stolarka drzwiowa, sztukaterie, kominek, ozdobny piec. Obecnie w pałacu mieści Rolniczy Zakład Doświadczalny.

Pałac w otoczeniu parku o powierzchni około 7 ha, założonym na przełomie XVIII i XIX wieku, przekształconym pod koniec XIX wieku. W zachodniej części parku znajdują się dwa stawy połączone rowem. W parku dominują lipy, klony, dęby, jesiony, graby.

ZESPÓŁ FOLWARCZNY

Zespół folwarczny usytuowany na wschód od pałacu składa się z podwórza folwarcznego oraz z rządcówki, stajni koni wyjazdowych i wozowni, gorzelni, obory, spichlerza. Budynki powstały w drugiej połowie XIX wieku.

projekt i wykonanie: plus1.pl