Wieś położona w gminie Torzym powiatu sulęcińskiego. Wymieniana wielokrotnie jako: Walewitz, Walevitz, Walvitz, Wollwitz, Walbitz, po raz pierwszy w 1249 roku. Ponownie w 1375 roku. W 1412 roku od elektora lenno we wsi otrzymali bracia von Rotsche( Kacpar, Hans i Friedrich). Prawdopodobnie już od 1461 roku lenno rodu von Winning, wzmiankowani w 1472 roku bracia Kuntze i Nitsche von Winning z Torzymia. W 1491 roku wieś należy do Bartza von Winning, w 1499 roku wymieniony Heinrich von Winning, syn Bartza. W 1509 roku wieś należy do Balthasara i Melchiora von Winning, synów Heinricha. Po bezpotomnej śmierci Balthasara von Winning w 1535 roku majątek dziedziczą jego bracia, Melchior i Christoph von Winning. W 1550 roku umiera Christoph von Winning. Spadkobiercami są jego synowie: Hans, Joachim i Asmus. W 1563 roku zmarł Melchior von Winning, który pozostawił 3 synów: Bastiana Heinricha i Klausa. Bastian zmarł w 1569 roku pozostawiając 3 synów: Melchiora, Hansa i Klausa, z których Hans i Klaus pojawiają się w 1598 roku. Ostatnia informacja o Melchiorze pochodziła z 1571 roku. W 1571 roku ¼ Walewic jest zadłużona na rzecz margrabiego Johanna Georga von Brandenburg. W 1573 roku umiera Joachim von Winning. W 1576 roku umiera bezpotomnie Hans von Winning. Dobra dziedziczą: Balthasar, syn Asmusa i Claus, syn Joachima. W 1580 roku umiera Balthasar von Winning a w 1596 Claus von Winning. Po nim dziedziczą potomkowie Melchiora von Winning. W 1610 roku jako właścicieli wsi wymienia się Hansa, Melchiora i Clausa von Winning. W 1613 roku dobra są w rękach braci: Gottfrieda, Dietloffa i Reicharda von Winning. W 1622 roku wieś podzielona pomiędzy Dietloffa von Winning z Grabowa oraz jego kuzyna Hansa Młodszego a także Bastiana von Winning. W 1623 roku Bastian von Winning swoją część sprzedaje Katharinie von Selmitz. Po śmierci Kathariny von Selmitz zadłużony majątek ponownie w rękach Bastiana von Winning, który w 1640 roku ożenił się z wdową po Gottfriedzie von Lossow z Radzikowa, z domu von Ilow, z którą miał trzech synów: Adolpha, Antona i nieznanego z imienia zmarłego w dzieciństwie. Po jego śmierci w 1661 roku majątek dziedziczy wdowa a w 1679 roku najstarszy z synów, Adolph von Winning.  W 1689 roku część wsi należy do Antona von Winning. W 1704 roku umiera Anton pozostawiając tylko córki. Jego część Walewic przejmuje jego brat Adolph. Po śmierci Adolpha w 1713 roku majątek przechodzi w ręce synów: Wolffa(Wulf) Erasmusa i Sebastiana Siegismunda von Winning. W 1715 roku właścicielami byli: 1) Wulf Erasmus von Winning z synem Friedrichem Adolfem, 2) Joachim Friedrich, Hans Friedrich i Friedrich von Winning, 3) oraz bracia Kaspar Friedrich i Heinrich Gottlob von Winning. W spisie majątków z 1718/19 roku właścicielami dóbr są: 1) Wulf Erasmus von Winning, 2) synowie Johanna Friedricha von Winning- z tej części majątku część zysków otrzymywał Christoph Młodszy von Haugwitz, 3) Melcher Gottfried von Winning. Druga część wsi należąca do Dietloffa von Winning z Grabowa w 1622 roku powiększyła się o zakup części wsi od Hansa Młodszego. Po śmierci Dietloffa von Winning w 1642 roku majątek dziedziczą nieletni synowie: Melchior Joachim oraz Gottfried von Winning. W 1651 roku majątek dziedziczy Melchior Joachim, który po 1649 roku ożenił się z Ottilie von Ihlow(Ilow) ze Smogór. W 1680 roku majątek w rękach syna Melchiora Joachima, Joachima Friedricha. W 1685 roku podział wsi pomiędzy Joachimem Friedrichem a jego siostrą Cathariną Sophią. W 1687 roku część wsi w dzierżawie na dziewięć lat w rękach Eustachio von Stentsch. W 1718 roku podział majątku pomiędzy: Wulffa Erasmusa von Winning, który był spadkobiercą Joachima Friedricha, Melchiora Gottfrieda von Winning i Christopha Młodszego von Haugwitz, który przejął część majątku należącą do Wulffa Erasmusa. Po śmierci Wulffa Erasmusa von Winning w 1740 roku, majątek przejmuje Samuel Adolph von Winning z Kownat. W 1766 roku właścicielem majątku został syn Samuela Adolpha, Ernst Gottfried von Winning. W 1767 roku na terenie wsi trzy majątki. Pierwszy w 2/3 należał do rodu von Winning a 1/3 była w posiadaniu: Pani von Wahlen-Jürgass, po mężu von Platen(1767r.), hrabiego von Dyherrn(żoną była Panna von Winning, córka właściciela)(1780r.), Leschke(1789 r.), Paschke(1789-1805r.). Drugi majątek w 1767 roku połowie należał do rodu von Winning a druga część do rodzin: von Poussadieré,  porucznik von Fritz(1769), Pani von Greiffenberg, z domu von Fritz(do 1805r.). Trzeci z majątków w 2/3 należał do rodu von Winning a 1/3 należała do: von Schladen, von Naumann,  rodzeństwo von Stenzach(Stentsch)(1774r.), von Oppen, von Rathenow(1790). W 1789 roku hrabia von Dyherrn sprzedał swoją część niejakiemu Leschke, od którego majątek odkupił Paschke, który był właścicielem do 1805 roku. W 1790 roku od braci von Stentsch ich część majątku zakupił Friedrich Otto von Rathenow. W 1804 roku podział wsi na trzy majątki należące do rodów: von Greiffenberg, von Rathenow i Paschke. Friedrich Otto von Rathenow wykupił pozostałe dwa majątki i scalił je w jeden majątek, który w 1816 roku za 28000 talarów sprzedał majorowi Wenke. W 1841 roku spadkobiercy majora Wenke za 30050 talarów sprzedali majątek Johannowi Gottfriedowi  Scharnke. Po 1850 roku majątek w posiadaniu Maximiliana Rudeloff- wg Kubacha od 1853 roku. W 1857 roku za 62000 talarów majątek zakupił Adolf Vogel- wg Kubacha od 1865 roku. W 1879 roku majątek jego liczył 598,30 ha gruntów. W 1879 roku dobra zakupił Hermann Rathenspiel z Frankfurtu nad Odrą a dobrami zarządzał jego bratanek, Emil Borchardt, by w 1890 roku przekazać mu cały majątek. W 1914 roku umiera Emil Borchardt a majątek dziedziczy jego syn, Hermann. W 1914 roku majątek obejmował 390ha. W 1929 roku majątek Hermanna Borchardt obejmował 400ha. Wymienione dwa wolne gospodarstwa należące do: Karla Roscher(33ha), Ottona Wolff(65ha). W 1945 roku Hermann Borchardt zostaje wywieziony przez wojska radzieckie i słuch po nim zaginął. Rodzina po wydaleniu z Walewic przez jakiś czas mieszkały w Berlinie. Jego syn i córka wyemigrowali do Australii. Druga z córek, Rosemarie Pankow zamieszkała w Leverkusen. Prawd. we wsi drugi majątek Kumpfuhl,  od 1914 roku należący do Richarda Gaebler sędziego okręgowego z Berlina. 

ZESPÓŁ DWORSKI

W południowo-wschodniej części wsi pozostałości po założeniu dworsko-folwarcznym. Dwór rozebrany po 1945 roku.

Wieś położona w gminie Sulęcin powiatu sulęcińskiego. Wielokrotnie wymieniana jako: Wanderin, Wandryn, Wandrin, Wanderihn, po raz pierwszy wymieniona w 1322 roku, kiedy książę Henryk II nadał wieś joannitom z Sulęcina. W 1356 roku wieś posiada Dietrich von Wizensee(Weissensee, Wizenszee). W 1492 roku siedział tu Hans von Thierbach(Tirbach)a część wsi posiadali jego bracia: Heinrich z Małuszowa i Andreas z Sulęcina. W XVI wieku wieś podzielona na kilka majątków, z których 2 majątki należały do rodziny von Horn, jeden do von Tirbach. Około 1531 roku wieś podzielona na kilka majątków rycerskich. W tym czasie poza rodziną von Thierbach część wsi należy do Balzera von Horn. W 1545 roku część wsi należy do Georga von Thierbach oraz jego brata Heinricha z Małuszowa. Później własność synów Heinricha: Melchiora i Balzera von Thierbach. W 1548 roku część wsi otrzymali w spadku bracia Balzer, Melchior, Hans, Kaspar i Wolf von Horn. W 1551/1552 roku wymieniony Wolf von Thierbach, który po śmierci ojca odziedziczył część wsi. Ożeniony w 1558 roku z Anną von Falkenhagen, zmarł w 1581 lub 1582 roku. Miał trzech synów- Kaspara, Wolfa i Georga, którzy żyli jeszcze w 1598 roku. Co do braci von Horn: Melchior von Horn  wymieniony był jeszcze w 1583 roku, natomiast brak już wzmianki o Balzerze i Hansie. Melchior von Horn miał dwóch synów: Albrechta i Adama von Horn, którzy w 1589 roku zostali wydziedziczeni. Kasper w1571 roku przebywał na wojnie na terenie Francji, Wolf von Horn, który żył jeszcze w 1583 roku i posiadał 1/3 majątku, żenił się dwukrotnie: 1) z Barbarą von Lӧben, z którą miał trzech synów: Christopha, Hansa i Melchiora wymienionych w 1589 roku; 2) z Margarethą Leslo lub Lessel. Majątek po Melchiorze von Horn zakupił Hans von Lossow z Kowalowa, który w 1593 roku sprzedał Hansowi von Luckowenn(von Luckow, von Luck). W 1598 roku na terenie wsi istniały 4 majątki rycerskie. W 1608 roku wymienia się rody rycerskie: von Eierbach(prawd. chodzi o von Tierbach),  von Thierbach, von Schӧnaich, von Horn oraz w późniejszym okresie XVII wieku von Barfuss. Od co najmniej 1662 roku w rękach rodziny von Ludwig(Ludewig), wymienianej w 1724, 1740 oraz w 1828 roku, która w XVIII wieku scaliła majątki w Wędrzynie. W 1715 oraz w 1718/19 roku siedział tu porucznik w stanie spoczynku Kurt Wilhelm von Ludwig z małoletnimi synami: Friedrichem Wilhelmem oraz Karlem Berndem. Później dość częste zmiany właścicieli: rodzina von Sydow, która prawdopodobnie nabyła majątek od rodu von Ludwig około 1830 roku, Fischer-w 1836 roku za 22ooo talarów zakupił majątek, Renatus Kowalsky– w 1843 roku za 46ooo talarów zakupił majątek, von Pfӧrtner der Hӧlle-1851- ich majątek w latach 1850-53 obejmował 3351 akrów ziemi, Tobye-1857(wg innych autorów posiadali majątek od 1865 roku)- posiadali dobra do początku XX wieku. W 1879 roku ich majątek obejmował 842,20ha gruntów. W 1907 roku właścicielem majątku był Rudolf Blank a majątek obejmował 865 ha gruntów. W 1914 roku majątek o powierzchni 500ha należał do Franza Koeppen. W 1929 roku wymieniono majątki należące do:  Alfonsa Beier(44ha), Otto Hӓrtela(103ha), Seevorwerk-Bruno Kӧdderitzsch(60ha)- w 1941 roku wzmiankowany jako właściciel majątku. Ostatnim właścicielem majątku była rodzina Fischer– na cmentarzu pochowany właściciel majątku Gottlob Fischer.

ZAŁOŻENIE DWORSKIE

Na dobra wędrzyńskie składał się główny majątek- obecnie nie istniejący, położony na terenie poligonu oraz dwa folwarki: jeden nie istniejący położony na terenie poligonu, drugi tzw. See-Vorwerk położony przy drodze Międzyrzecz-Sulęcin z istniejącym do dzisiaj budynkiem mieszkalnym.