Osada położona w gminie Brzeźnica powiatu żagańskiego. Założona w 1540 roku przez Stenzela von Nostitz z Chotkowa. Od powstania wchodziła w skład majątku w Chotkowie. Późniejsi właściciele to: von Schӧnaich, von zu Dohna, von der Schulenburg, von Tschirnhaus, von Redern, von Proskau, miasto Szprotawa.
S
STARE KARCZE /Altvorwerk/
SIENIAWA ŻARSKA /Schönwalde/
Wieś położona w gminie Żary powiatu żarskiego. Początki wsi sięgają XIII wieku. Wchodziła w skład państwa stanowego Żary należącego do rodu von Biberstein. Wielokrotnie wymieniana w latach: 1381(Schonenwalde), 1457(Schonnenwalde), 1521(Schonewald). W 1381 roku wieś podzielona, w części należąca do Henzla von Gebelzig oraz do Abrahama Jude. W 1402 roku Johann von Biberstein sprzedał wieś braciom von Falkenhain. W 1457 roku wzmiankowany był rycerz Hans von Witchen-Schonnenwalde, któremu Wenzel von Biberstein za długi odebrał posiadane dobra we wsi. W 1460 roku sprzedał je braciom von Klüx. W 1494 roku we wsi część dóbr nadal posiada rodzina von Gebelzig. W 1508 roku wzmiankowany Georg von Maxen. W 1521 roku Hieronimus von Biberstein sprzedaje majątek Georgowi von Schӧnaich. Od XVII wieku wieś w posiadaniu baronów von Promnitz.
WILLA
SIEMIRADZ /Neudorf/
Wieś położona w gminie Trzebiel powiatu żarskiego. Wzmiankowana już w 1540 roku. W latach 1555-1586 należy do rodziny von Oppel z Piotrowa. W 1586 roku podział wsi na część a i b. Część a należy do rodzin: von Oppel(1604), von Bibran z pobliskiej Karsówki(1604), von Metzenrode(1612). Część b należała do rodzin: von Oppel(1600), von Rechenberg(1600), von Metzenrode(1605). Rodzina von Metzenrode scala majątek w 1612 roku. Posiadają dobra do 1617 roku. Kolejnym właścicielem dóbr jest rodzina von Gersdorf(1617). W 1623 roku majątek posiada rodzina von der Heyde z Tucholi Żarskiej. W 1623 roku wzmiankowany jest również Hans von Rackel. Od 1676 roku majątek staje się własnością książąt żagańskich.
SITNO MAŁE /Klein Selten/
Wieś położona w gminie Wymiarki powiatu żagańskiego. Przed 1427 rokiem pojawia się pod nazwą Wenigin, będąc własnością rodu von Bron, w 1474, 1485 i 1508 jako „Wenigen-Selten”. W XV wieku podział wsi na kilka własności ziemskich. Majątek I w 1469 roku należy do rodziny von Melhose z Wymiarek, od 1535 roku do rodziny von Gladis z Gorzupi by od 1570 roku trafić w ręce rodu von Schwarz, właścicieli majątku III. Majątek II w latach 1474-1573 jest w posiadaniu rodziny von Wolff z Jankowej Żagańskiej. Część majątku II została przez rodzinę von Wolff sprzedana w 1523 i w 1530 roku rodzinie von Blanckenstein z Szczepanowa, w 1530 roku rodzinie von Gladis, właścicielom majątku I-go, w 1535 roku a następnie w 1576 roku pozostałą część majątku rodzinie von Schwarz, właścicielom majątku III. Majątek III w 1474 roku należał do rodu von Rutschütz ze Straszowa. W latach 1485-1612 dobra te jak i pozostałe we wsi są w rękach rodziny von Schwarz z Straszowa– wymieniony Johann, ożeniony z siostrą Mathiasa von Rutschütz. W 1601 roku majątek dzierżawi Georg von Oppel, od 1609 roku dobra dzierżawi rodzina von Kӧckeritz z Bogumiłowa. Pojawia się również Adam von Grünberg. Do 1619 roku rodzina von Schwarz była wzmiankowana we wsi. W latach 1612-1636 dobra są własnością rodziny von Waldau z Middelwaldau, przy czym w latach 1618-23 są dzierżawione przez rodzinę von Gersdorf. Na krótko przejęte przez księstwo żagańskie by trafić w ręce rodu von der Dahme z Piotrowa. Od 1646 do 1940 roku własność książąt żagańskich. Wg spisu właścicieli ziemskich z 1873 roku dzierżawcą dóbr wynoszących 595 mórg ziemi był niejaki Pohl. Część gruntów w latach 1670-1936 należała do baronów von Wolff.
STAWNIK /Teichdorf/
Wieś położona w gminie Żary powiatu żarskiego. Wzmiankowana w 1381 roku(Tychdorff) będąc wsią wasalną państwa stanowego Żary. W tym czasie wieś należąca do rycerzy von Wachow. W 1494 była w posiadaniu rodziny von Gabelenz piszącej się z Teichdorff. W latach 1499-1505 należy do rodziny von Melhose. W 1508 roku własność Georga von Maxen.
STARY ŻAGAŃ /Altkirch/
Wieś położona w gminie Żagań powiatu żagańskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1284 roku. W 1406 roku należy do rodu von Nostitz, część gruntów to własność miasta Żagań, sprzedana miastu w 1544 roku przez braci Stenzela i Johanna von Nostitz. W 1406 roku wieś należy do rodziny Redinger, później do burmistrza Żagania o nazwisku Genaspius w latach 1651-1700. W 1742 roku wieś w rękach rodu von Schweinichen. Później częste zmiany właścicieli. Wymienia się kolejno: Pritzmann(1817), Eichler(1847), Neumann(1852), Weber(1860), Beckmann(1866), Heimann z Dzietrzychowic(1919), Pani Scupin(1933-1940).
ZESPÓŁ DWORSKI
W pobliżu kościoła zespół dworski z dworem i zabudową gospodarczą. Dwór klasycystyczny, zbudowany na planie prostokąta, dwukondygnacyjny, podpiwniczony, kryty dachem czterospadowym. Po 1945 roku własność Skarbu Państwa. Zaadoptowany na mieszkania.
STRZESZOWICE /Tzschacksdorf, Schacksdorf/
Wieś położona w gminie Trzebiel powiatu żarskiego. Wymieniona w 1381 roku(Czechanstorff oraz w 1478 roku(Czachsdorf). W XIV/XV wieku Strzeszowice były częścią państwa stanowego Żary-Trzebiel należącego do rodu von Biberstein. W 1478 roku wieś była w rękach Hansa von Quos(Czachsdorf). W 1573 roku własność Christopha von Quos. W 1586 roku majątek przeszedł w ręce Christopha von Arras, właściciela Dębinek. W XVII i na początku XVIII wieku majątek w posiadaniu rodziny von Kracht– wymieniony Bartsch(zmarły w 1641), Hildebrand(zmarły w 1693) oraz Gottlob von Kracht. W 1705 oraz w 1723 roku wzmiankowany Bartholomaus Scholz von Schollenstern. Kolejni właściciele dóbr: von Stutterheim(1733/1734), von Stammer(1810, 1844), Petsch(1810, 1844, 1857), hrabia Georg zu Münster(1879)- w tym czasie majątek liczył 364,50 ha gruntów, Heinke(1903). Prawdopodobnie rodzina Schaeffer wymieniona w 1929 roku była ostatnim właścicielem majątku we wsi.
Po założeniu dworskim pozostał niewielki park dworski. We wsi stał dwór zbudowany na przełomie XVII/XVIII wieku.
SKIBICE /Peterswaldau/
Wieś położona w gminie Nowogród Bobrzański powiatu zielonogórskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1300 roku. Wieś książęca, później rycerska. W 1434 roku wieś posiadała rodzina von Unruh. W latach 1474-1483 dobra należały do rodziny von Landeskron. W 1483 roku majątek przejęło miasto Żagań. W tym też czasie prawdopodobnie dzierżawiąc grunty wieś około 1483-1490 roku była w posiadaniu rodu von Pirser z Wrzesin, później rodu von Niebelschütz. W 1601 roku wieś należny do możnego rodu baronów von Promnitz z Żar, ale już w 1602 roku jest w posiadaniu baronów von Gersdorf z Wichowa. W 1680 roku wieś w rękach Johanna Ferdinanda barona Müller von Müllenau z Kotli, właściciela Stypułowa Środkowego. Później następują dość częste zmiany właścicieli wsi i majątku. Wymienia się rodziny: ponownie baronów von Gersdorf z Wichowa i Marcinowa(1698), Janowsky von Janowitz(1708), von Borwitz(1726), Francke(1746), Neumann z Dzietrzychowic(1811), kupiec Weisbach(1838), von Zenge(1841), Burich(1850), Hertling z żoną(1862), Richter(1864), Samuel Laskau z Zielonej Góry(1866)(wg spisu właścicieli z 1873 roku jego majątek obejmował 1120 mórg ziemi), wdowa Laskau(1894), Scholtz (1901), wdowa Scholtz(1915). Ostatnim właścicielem majątku był Dr Friske(1916-1945).
PAŁAC
W północnej części wsi zachował się pałac z założeniem parkowym. W sąsiedztwie zabudowania folwarczne.
STRZESZKÓW /Landskron Gut/
Osada położona w gminie Siedlisko powiatu nowosolskiego. Początki wsi sięgają średniowiecza. W latach 1343-48 należała do Heinricha von Landscron, później jego synów Nikela i Petera. Pod koniec XIV wieku wieś w posiadaniu rodu von Rechenberg. Od połowy XVI wieku jest własnością książąt von Schönaich-Carolath-Beuthen. Prawdopodobnie od XVII wieku majątek istniejący do XX wieku.
STARY STAW /Teichhof/
Wieś położona w gminie Nowa Sól powiatu nowosolskiego. Początki wsi sięgają XVI wieku. Należała wtedy do majątku w Otyniu. W 1791 roku wzmiankowany folwark należący w tym czasie do Królewskiego Instytutu Szkolnego w Otyniu. Później dobra należą do księcia Birona i jego następców. W połowie XIX wieku nadal we wsi folwark. W 1857 roku wchodził w skład majątku w Erkelshof- prawd. chodzi o Zakęcie(Erkelsdorf) należącym do księżnej żagańskiej. W 1873 roku majątek o powierzchni 1021 mórg ziemi należał do książąt żagańskich. W 1894 i w 1898 i w 1902 i w 1905 roku majątek należał do baronowej Renaty von der Lancken-Wakenitz, z domu Friedenthal o areale 311ha. W 1909, 1917 roku majątek o areale 311ha należał do spółki „Perseverantia” z Otynia.
FOLWARK
SUCHA /Zauche/
Dawna wieś, obecnie dzielnica miasta Zielona Góra. Po raz pierwszy wymieniona w 1583 roku. Należała wtedy do właścicieli Otynia, na początku XV wieku był to ród von Zabeltitz, od połowy XV wieku von Rechenberg. W 1787 roku wieś zakupiona przez księcia Birona. Pod koniec XIX wieku majątek należał do baronów von der Lancken-Wackenitz.






















