Tarnowo /Grossenhagen/

Opublikowany 28 listopada 2015 przez Jerzy Dubiel

Wieś położona w gminie Maszewo powiatu goleniowskiego. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1523 roku. Część wsi należała do diecezji kamieńskiej, część do rodu von Weyer, część do rodu von Petersdorff, która wymieniona została w 1478 roku i w 1846 roku a z krótką przerwą w latach 1700-1763 posiadali dobra do 1945 roku. Prawdopodobnie we wsi dwa majątki. Jeden z nich dość często zmieniał właścicieli. W 1477 roku siedziała tu rodzina von Schӧning. W 1506 roku majątek posiadała rodzina von Massow a w 1504 i w 1604 rodzina von Mildenitz. W 1545 roku majątek posiadała rodzina von Wedel. W 1662 i w 1709 roku `w posiadaniu rodziny von Zülsdorf. W 1686 roku dobra posiadała rodzina von Weiher. Wg Mgr Marii Witek(1991r.) W 1702 roku Jurgen Wilhelm von Petersdorff przejął gruntu należące do kapituły kamieńskiej oraz do generała-porucznika von Weyer(może chodziło o von Weihera?), częściowo zbyte w 1689 roku przez w/w. Wg Mgr Marii Witek bracia Otto Erdmann i Henning Christian von Petersdorff otrzymali od ojca, Friedricha Wilhelma dobra, które w całości przejął starszy z braci Otto. W 1741 roku sprzedał część majątku radcy stanu Adrianowi Joachimowi von Wenden. Pozostała część od 1724 roku była podzielona pomiędzy: von Rüchel, radcą prawnym Bernhard. Część należącą do Curta Juliusa von Petersdorff zakupił w 1723 i 1730 roku radca dworu Johann Jakob von Wenden. Po jego śmierci majątek przejął jego syn, Adrian J. von Wenden, który w 1744 roku połączony majątek oddał w zastaw na 24 lata urzędnikowi Christianowi Friedrichowi Breetz(Braetz). Po sprzedaży majątku w 1744 roku, wieś ponownie odkupiona przez rodzinę von Petersdorff. W 1763 roku Johann Jakob i David Carl von Wenden odsprzedali majątek majorowi Carlowi Friedrichowi von Petersdorff. W 1769 roku odkupiono zastaw od Baeretza(Bereetza) i od tego roku cały majątek ponownie w posiadaniu rodu von Petersdorff. Kolejnym posiadaczem był Georg Christian Friedrich von Petersdorff, po nim dobra odziedziczył jego syn, Hermann Curt zmarły w 1844 roku, a następnie najstarszy z jego synów, Kurt von Petersdorff. W 1870 roku majątek obejmował 2124 akrów ziemi a w 1879 roku kiedy właścicielem był Curt von Petersdorff dobra były wielkości 543,42 ha ziemi. W 1910 roku dobra obejmowały 790,05 ha gruntów a w 1928 roku kiedy właścicielem był Friedrich von Petersdorff dobra obejmowały 792 ha gruntów.

W północnej części wsi położony był zespół pałacowo-parkowy. Do zobaczenia park krajobrazowy, resztki ogrodzenia z bramą wjazdową, budynki gospodarcze. Pałac zniszczony pod koniec II wojny światowej.

Siedlice /Zeitlitz/

Opublikowany 22 listopada 2015 przez Jerzy Dubiel

Wieś położona w gminie Radowo Małe powiatu łobeskiego. W 1568 roku dobra w rękach rodziny von Borck. W 1664 roku zmiana właściciela majątku- zostaje nim Konrad von der Goltz. W XVII wieku jako właścicieli ziemskich wymienia się rody: von der Goltz/majątek/, von Borck, von Wedel. W 1723 roku dobra wykupuje Johann Jacob von Wenden. Następuje dość częsta zmiana właścicieli majątku- Georg Heinrich von Petersen/1731-43/, Johann Weichbrodt/1743-1772/, Gottfried Brahz/1772-1795/, Christian Gottfried Wille/1795-1852/, Klaus von der Decken/1852-1888/, Hans von Diest/1888-1945/.

We wsi stał pałac w otoczeniu parku krajobrazowego. Pałac zniszczony w 1945 roku, rozebrany w 1970 roku. W 1998 roku rozebrana oficyna pałacowa. Pozostałością po założeniu jest park krajobrazowy oraz resztki zabudowań gospodarczych.

Rudgerzowice /Riegersdorf/

Opublikowany 22 listopada 2015 przez Jerzy Dubiel

Wieś położona w gminie Świebodzin powiatu świebodzińskiego. Po raz pierwszy wymieniana w 1327 roku. Wzmiankowana również w 1423 roku(Richardi Villa) i jej właściciele: Jan i Marcin Chwalętka. W 1437 wzmiankowana Katarzyna Chwalętka, w 1451 roku Małgorzata Chwalętka, 1461 Marcin Chwalętka. W średniowieczu należała do klasztoru trzebnickiego. W 1791 roku brak wzmianki o majątku czy siedzibie. Wieś w późniejszych wiekach wchodziła w skład dóbr rakowskich. Na początku XX wieku majątek należał do Otto Pӓsler. W 1929 roku jego majątek obejmował 66ha.

We wsi tuż przy niewielkim zbiorniku wodnym dwór należący do rodziny Paesler.

Płoty /Plothow/

Opublikowany 22 listopada 2015 przez Jerzy Dubiel

Wieś położona w gminie Czerwieńsk powiatu zielonogórskiego. Po raz pierwszy wymieniona w 1305 roku. Związana z właścicielami Zagórza, rodziną von Lesslau. Należała do kościoła głogowskiego, później do rodziny von Lesslau. W 1625 wymieniany Peter von Lesslau. W 1673 roku dobra należą do Siegismunda von Lessel/Lesslau?/. W 1698 ponownie w rękach rodu von Lesslau– wymieniany Siegismund von Lesslau. W wieku XVIII i XIX częste zmiany właścicieli- Johann Adolph von Arnold/1701-1719/, baronowie von Gersdorf/1719-1727/, von Pfoertner/1727-1753/, hrabia von Rothenburg/1753/. Pod koniec XVIII wieku dobra zakupił książę kurlandzki i żagański Piotr Biron. Po śmierci księcia Birona w 1800 roku wieś dziedziczy córka, Pauline Marie Louise księżna von Hohenzollern-Hechingen.

We wsi założenie dworsko-folwarczne. W skład założenia wchodzi budynek mieszkalny, budynki gospodarcze, resztki parku.

Łąkowo /Lankow/

Opublikowany 21 listopada 2015 przez Jerzy Dubiel

Wieś położona w gminie Świdwin powiatu świdwińskiego. Po raz pierwszy wymieniona w 1488 roku, kiedy margrabia Jan oddaje w lenno ziemię we wsi Łąkowo/Lankow/ rodzinie von Wuppersnow/Wopersnow/. W 1499 roku margrabia Albrecht i książę Joachim oddają wieś w lenno rodzinie von Klemzow. W 1760 roku właścicielem majątku jest Carl von Beneckendorff. W 1818 roku dobra w rękach Pani Konraht. W okresie późniejszym dość częśte zmiany właścicieli. W 1827 roku właścicielem zostaje rodzina von Wedell, od 1842 roku rodzina Eggebrecht, zamieszkała na terenie wsi od 1836 roku. Od początku XX wieku do 1945 roku dobra w rękach rodziny Hoppenrath.

Pozostałością po założeniu dworskim jest aleja dojazdowa z kasztanowców oraz park dworski ze starodrzewiem.

Warto zobaczyć ślady grodziska położonego na półwyspie Jeziora Oparzno. Grodzisko pochodzi z X-XII wieku, położone na wzniesieniu, ma kształt nieregularny, owalny, zachowaną fosą.

Będargowiec /Neu Mandelkow/

Opublikowany 19 listopada 2015 przez Jerzy Dubiel

Osada leżąca w gminie Pełczyce powiatu choszczeńskiego. Założony w połowie XIX wieku folwark za czasów rodziny von Kuycke/Kuhcke/- wymieniany Julius Adolf. Na początku XX wieku jako właścicieli wymienia sie rodzinę von Boltenstern- Albert von Boltenstern. W latach 20-30-tych XX wieku dobra w rękach rodziny Bruchmüller.

Będargowo /Mandelkow/

Opublikowany 19 listopada 2015 przez Jerzy Dubiel

HISTORIA WSI

Wieś położona w gminie Pełczyce powiatu choszczeńskiego. Po raz pierwszy wymieniona w 1310 roku. W XV wieku w rękach rodu von Paris/Paries/. W 1720 roku przechodzi na rodzinę von Bornstedt– wymieniany Curt Friedrich. W latach 1820-40 w posiadaniu rodziny Muller, od 1856 roku w rękach rodu von Kuycke. Na początku XX wieku wymieniana rodzina Steinlein, do lat 30-tych XX wieku w posiadaniu rodziny pochodzenia żydowskiego, Katzenellenbogen. W 1933 roku ostatni własciciel majątku sprzedał ziemię i budynki swoim pracownikom. Część budynków gospodarczych jeszcze przed 1945 roku zaadoptowane na mieszkania. Po 1945 roku majątek przejęty przez RSP, później PGR. Obecnie w zasobach ANR- częściowo wydzierżawiony spółce z kapitałem zagranicznym.

ZESPÓŁ DWORSKO-FOLWARCZNY

DWÓR

We wsi dwór zbudowany na początku XX wieku. W pobliżu dworu park krajobrazowy.

WILLA

Kamień Mały /Stolberg/

Opublikowany 14 listopada 2015 przez Jerzy Dubiel

Wieś położona w gminie Witnica powiatu gorzowskiego. Powstała w 1608 roku a właścicielami wsi była rodzina von Schönebeck. Podejrzewa się, że korzeniami może sięgać średniowiecza- w 1262 roku wymieniana wieś Pudignowe. Od samego początku wieś była folwarkiem majątku ziemskiego w Kamieniu Wielkim. Składała się z kilku części- koloni-folwarków powstających przez lata- „stary folwark” stanowiący trzon wsi, Wilhelmbrusch– na wschód od starego folwarku, w jego bezpośredniej bliskości z cegielnią, założony w 1783 roku, Ludwigsgrund(Ludzisław)– powstały w 1861 roku na wschód od Wilhembrusch, Springwerder(Płowęsy)– na zachód od starego folwarku oraz Klein Vortheil(Sucharzewo)– założony w 1822 roku, jego zabudowania stoją do dziś na granicy z Mościczkami. W połowie XIX wieku powstał kolejny folwark o nazwie Neanderhaus– placówka wychowawcza dla chłopców. Wszystkie te części połączono w jedną całość w 1929 roku o nazwie Stolberg i podzielono na 3 części- Wschodnią, Środkową i Zachodnią.

Łupawa /Lupow/

Opublikowany 30 października 2015 przez Jerzy Dubiel

Wieś położona w gminie Potęgowo powiatu słupskiego. Po raz pierwszy wymieniona w 1282 roku jako własność klasztoru w Kołbaczu. Około 1300 roku stała się własnością rodu Święciców/Svenzonen/. Prawdopodobnie we wsi istniały dwa majątki i taki stan rzeczy trwał do końca XVIII wieku. Kolejno była w rękach rodów: von Tessen i von Puttkamer. Ród von Puttkammer posiadał majątek w latach 1527-1575. Ród von Tessen posiadał wieś w latach 1514-1608. Po raz kolejny zmiana właściciela. Joachim von Zitzewitz z Gogolewa/Jugelow/ zakupuje wieś wraz z zamkiem Canitz od Ewalda von Puttkamera z Łosina. Rodzina von Zitzewitz posiadała majątek w latach 1529-1683. W 1683 roku po 180 latach posiadania wsi, Ernst Friedrich von Zitzewitz sprzedaje dobra Joachimowi Ernstowi von Grumbkow/Generalny Komisarz Wojenny/. Dzięki niemu Łupawa otrzymała prawa miejskie. Był też budowniczym nowego klasycystycznego pałacu na ruinach zamku Canitz. Ostatnim z rodu był bezpotomnie zmarły Filip Wilhelm von Grumbkow. Rodzina von Grumbkow(Grumbekow) posiadała majątek wg innego źródła w latach 1690-1778. W 1730 roku dobra w rękach rodu von Sydow. W 1773-1783 dobra należały do rodziny von Lipinski. W 1777 dobra posiadała rodzina von Stojentin. Spadkobierczynią majątku byłą Sophie von Podewils, która wyszła za mąż za Friedricha Otto von Bonin. Rodzina von Podewils posiadała majątek w latach 1779-1801. W 1783 roku majątek posiadała rodzina von Glowacki herbu Prus oraz von Klonicki herbu Niezgoda. Kolejnym właścicielem Łupawy w roku 1822 został najstarszy syn Friedricha- Friedrich Wilhelm Bogislav von Bonin. Posiadali majątek w 1842 roku. W 1842 roku majątek należał do rodziny von der Marwitz. W roku 1931 dobra dziedziczy Hans Jesko von Puttkamer. W rękach rodu von Puttkamer dobra są do 1945 roku. Jedną z rodzin posiadającą majątek na terenie wsi była rodzina von Czarnowski herbu Grabie.

Właściciel Łupawy-Otto von Bonin jako kadet, Potsdam1860

Pałac

Lubieszewo /Guntershagen/

Opublikowany 30 października 2015 przez Jerzy Dubiel

HISTORIA WSI

Wieś położona w gminie Złocieniec powiatu drawskiego. W VII-XII wieku istniał na terenie dzisiejszej wsi grodek strażniczy. W 1299 roku włości otrzymał Jakub I Güntersberg, podejrzewany o zabójstwo króla Polski, Przemysła II w Rogoźnie. Od końca XIII wieku Lubieszewo stało się rodową siedzibą rodu von Güntersberg. W 1320 roku książę Warcisław IV przekazał wieś klasztorowi Augustianek w Pyrzycach. W kolejnych wiekach wieś jest w rękach rodu von Güntersberg. Byli w posiadaniu Lubieszewa do roku 1689, kiedy za długi majątek lubieszewski przejmuje Ernst Boguslav von Krockow. Późniejszymi właścicielami wsi była rodzina von Borck. Od 1887 roku do 1945 roku majątek w rękach rodziny Koch.

We wsi istniał zamek zbudowany przez rodzinę von Güntersberg. Po założeniu pałacowym pozostał park krajobrazowy z pierwszej połowy XIX wieku. Do zobaczenia dworek z początku XX wieku oraz ślady grodziska z VII-XII wieku.

Dębica /Damnitz/

Opublikowany 30 października 2015 przez Jerzy Dubiel

Wieś położona w gminie Warnice powiatu pyrzyckiego. W 1185 roku książę pomorski Bogusław I przekazuje grunty klasztorowi w Kołbaczu. W wiekach późniejszych były domeną państwową. W latach 1905-1945 majątek był w rękach rodziny Zimmermann– wymienia się Gustava i Kurta Zimmermann.

Gorzupia Górna/Ober Gorpe/ obecnie Miodnica

Opublikowany 18 października 2015 przez Jerzy Dubiel

Dawna wioska Ober Gorpe, obecnie północna część wsi Miodnica położonej w gminie Żagań powiatu żagańskiego. Nazwałem ją Gorzupia Górna, zgodnie z nazwą niemiecką. Wieś o średniowiecznych korzeniach, książęca, później rycerska. W 1405 roku należała do rodziny von Cruse(Krause) ale już w tym samym roku wymieniana jest rodzina von Kottwitz z Iłowej, która dobra we wsi posiadała do 1540 roku. Część gruntów we wsi w latach 1410-1661 należały do miasta Szprotawa oraz do kościoła żagańskiego. W 1446 roku część dóbr posiadła rodzina von Schaffgotsch z Miodnicy, w latach 1494-1572 von Unruh. W 1572 roku doszło do podziału majątku na część a i b. Część a w 1573 roku należała do von Unruh, od 1580 roku von Wiedebach, który ożenił się z wdową po von Unruh i posiadał majątek do 1607 roku. Po nim dobra ponownie w rękach rodu von Unruh i w 1607 roku złączone z majątkiem b. Majątek b był w latach 1572-1737 w rękach rodu von Unruh ale od 1661 do 1687 roku na Gorzupi „siedział” von Seelstrang ożeniony z siostrą von Unruh z Borowa Dużego. Później dość częste zmiany właścicieli. Wymienia się rodziny: von Knobelsdorff(1737), wdowę po nim(1789), barona von Haugwitz(1791), Wüsthoff(1825-1856) i wdowę(z domu von Thielenfeld) (1845), która wyszła za mąż za barona Camurry, zmarłego w 1852 roku, Schuch(1856), Wolff(1857), Dehmel(1876), Jordan z Gӧrlitz(1880), Blümel(1883), Budewitz(1903), Lӧwe(1908), barona Vielhauer von Hohenhau(1919-1945)- wymienieni Fedor i Harald.

Na terenie wioski znajdowało się założenie dworsko-folwarczne. Pozostałością po założeniu są zabudowania gospodarcze.

projekt i wykonanie: plus1.pl