OJERZYCE /Oggerschütz/

Początki wsi sięgają XIII wieku. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1416 roku, kiedy wieś jest w posiadaniu Hansa von Walderode. W XIV wieku w rękach rodu Smolków(von Schmolcke), w XV wieku kilka własności rycerskich: von Walderode, von Schlichting, von Stentzsch– właścicieli Rzeczycy, Dąbrówki Małej i Wolimirzyc. Jako właścicieli Ojerzyc wymienia się później rodzinę von Troschke z Kupienina, potem ród von Kalckreuth z Wolimirzyc, spokrewniony w rodziną von Knobelsdorff. W 1668 roku Ewa Maria von Kalckreuth z Wolimirzyc wychodzi za mąż za Caspara Sigismunda von Knobelsdorff z Myszęcina i w ten sposób wieś dostaje się w ręce von Knobelsdorff. Po śmierci Caspara w roku 1675 Ewa Maria ponownie wychodzi za mąż za Ernesta Ferdinanda von Maxen. Ewa Maria umiera w roku 1694. Od rodziny von Maxen w roku 1706 dobra odkupuje Samuel von Kalckreuth. Rodzina von Maxen w latach 1720-1828 byli właścicielami Wolimirzyc. W 1 połowie XVIII wieku dobra przechodzą w ręce rodziny von Briesen, właścicieli Jezior od 1731 roku. Rodzina ta była budowniczymi starszego, zachodniego skrzydła obecnego pałacu. Na początku XIX wieku dobra są w posiadaniu rodziny von Szczawinski(1828). W połowie XIX wieku zmiana właścicieli wsi- na krótko jest w rękach Alexandra Hielschera, później rodziny Schneider. Majątek po Hermanie Friedrichu Aleksandrze Schneider przypadł córce Marii Schneider, która w roku 1879 wychodzi za mąż za Eugena Fryderyka Guido von Schmeling z Pomorza. Rodzina von Schmeling przebudowuje pałac, dodając skrzydło wschodnie. Po Eugeniuszu dobra dziedziczy jego syn- Günther, po jego śmierci w roku 1927 jego brat major Eugen Herbert. Od roku 1932 jest w posiadaniu siostry Günthera i Eugena, Doroty Marii Caroli, która w 1907 roku wyszła za mąż za hrabiego Friedricha Carla Bodo von Hahn, majora kawalerii, adiutanta księcia Meklenburgii, członka zakonu joannitów. Po nim dziedzicem majątku zostaje jego syn- Friedrich Walther Gneomar von Hahn.

Ojerzyce- pałac

ojerzyce-palac-od-strony-parku

ojerzyce-lubuskie

W północno-wschodniej części wsi zespół pałacowy. Pałac budowany w kilku etapach o zróżnicowanej budowie. Główny budynek parterowy z użytkowym poddaszem. Skrzydło piętrowe, kryte dachem dwuspadowym. Całość zbudowana na planie prostokąta, podpiwniczona.

ojerzyce-1944-lubuskie

Okalice /Ocalitz, Occalitz/

Okalice- pow. Lębork, pomorskie

HISTORIA WSI

Niewielka miejscowość położona w gminie Cewice powiatu lęborskiego. Początki wsi sięgają średniowiecza, ze względu na położenie/na wzniesieniu/ stanowiła przygraniczną strażnicę. Pod koniec XVIII wieku należała do rodziny von Weiher. Istniejący folwark powstał w miejscu grodziska. Całość otoczona była parkiem.

DWÓR

We wsi stał dwór, który spłonął w 1988 roku. Pozostałości murów rozebrano.

OKOPIEC /Köhlerei/

Miejscowość leżąca w gminie i powiecie nowosolskim o średniowiecznej metryce. Pierwsza wzmianka pojawia się dopiero w 1791 roku, kiedy jest mowa o miejscowym folwarku, który należy do książąt von Schӧnaich z Siedliska. W XIX wieku miejscowy majątek przynależy do majątku ziemskiego w Chełmku.

okopiec-1896-lubuskie

OKUNIN /Langmeil/

Wieś położona w gminie Sulechów powiatu zielonogórskiego. Początki wsi sięgają XIII wieku. W 1498 roku jako właściciel wsi wymieniony został Asmus von Troschke. Ożenił się z Katarzyną von Warmsdorff . W 1565 roku część wsi należała do rodziny von Warmsdorff– wymieniony George von Warmsdorff. Prawdopodobnie w wyniku ślubu dobra przejęte przez rodzinę von Troschke. W 1695 roku Margarethe von Troschke(1677-1736) poślubia Johana Ernsta von Knobelsdorff(1673-1715). Dziedzicem części dóbr zostaje syn, Karel Gottlob von Knobelsdorff(1710-1757). W 1718/19 dobra należały do rodziny von Troschke oraz do Michaela Felsch. W 1750 roku całość zakupuje Ernst von Zimmermann(zm.1814). W 1857 roku własność Edwarda von Zimmermann. W 1879 właścicielem majątku był Emil Sigismund von Zimmermann a dobra liczyły 1217,80 ha gruntów. Dobra pozostają w rękach rodu von Zimmermann do 1945 roku. Z tego rodu wymienieni- Kurt von Zimmermann(zm.1900), Kurt von Zimmermann(1917), Karola von Zimmermann(ur.1886), Joachim von Zimmermann(ur. 1913).

We wsi były dwa założenia: pałac i dwór. Pałac wzniesiony w XIX wieku, spalony w 1945 roku i rozebrany.

Okunin-nieistniejący pałac, lubuskie

Okunin-pałac

Okunin nowy palac

okunin-palac

okunin-wejscie-do-palacu

DWÓR

okunin-dwor

Okunin-stary dwór, lubuskie

okunin-stary-dwor-ok-sulechowa

 

okunin-dwor-2 okunin-dwor-3 okunin-dwor-4    okunin-dwor-8 okunin-dwor-9 okunin-dwor-10 okunin-dwor-11  okunin-dwor-13 okunin-dwor-14 okunin-dwor-15    okunin-dwor-19 okunin-dwor-20

Po 1945 roku majątek z dworem w rękach PGR. Przez wiele lat nieużytkowany. W 1978 roku był zamieszkały i pod opieką społecznego opiekuna, który przeprowadzał bieżące remonty. W 1980 roku przeszedł w ręce prywatne. Nie zamieszkany, nie remontowany popada w ruinę.Dwór zbudowany około 1800 roku, klasycystyczny. Przybudówki od wschodu dostawione w końcu XIX wieku. Murowany, parterowy, założony na planie prostokąta z ryzalitami na osi elewacji południowej. Ryzalit opięty półkolumnami, zwieńczony tympanonem. Dach mansardowy z lukarnami. Dobudowany aneks północny, parterowy, ma dach płaski, kryty papą, a na jego styku ze ścianą starszej części znajdują się dwa wysokie ozdobne kominy.

okunin-1896-lubuskie

OLBRACHCICE /Ulbersdorf/

Wieś położona w gminie Wschowa powiatu wschowskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1442 roku(Olbarchdorff), później wielokrotnie w latach: 1448(Olbrachczycze), 1528(Olbrachcicze), 1670(Olbersdorff). Wieś rycerska. W 1442 roku jako właściciela wspomniano Henryka z Jędrzychowic. W 1448 roku wieś w posiadaniu Andrzycha z Gołanic. W latach 1443-1447 część gruntów w rękach Jana Kotwicza. W latach 1488-1522 wieś w rękach Krzysztofa Kotwicz Olbrachcickiego, syn Szymona. W 1522 roku cały majątek zapisał żonie Annie Bojanowskiej. Zmarł w 1524/1527? roku. Część dóbr otrzymała w spadku:  siostra zmarłego Krzysztofa- Krystyna Kotwicz, żona Melchiora, Barbara Moraczewska, Anna Ostrowicka-Oleska oraz Szymon, Jan i Abraham Bukowieccy(w 1529 Bukowieccy zostali spłaceni przez Annę Bojanowską). W 1530 roku część wsi należy do Nankera Dłuskiego, później jego żony, Anny Morkowskiej z Mórkowa(1540r.). W 1646 roku właścicielem wsi był Peter von Kottwitz z żoną Ursulą z domu von Temeritz. Od 1651 roku dobra przejmuje rodzina von Nostitz– wymieniony Hans Georg von Nostitz(1682-1694) oraz Samuel von Nostitz, żonaty z Helene Leopoldine von Franckenberg. Samuel i Helene mieli trzech synów: Hannsa Carla, Constantina i Floriana. W 1778 roku majątek zakupił Sigismund von Żychliński, żonaty z Louise z domu von Luck. W 1785 roku sprzedał dobra Andreasowi von Rosenberg-Mojaczewskiemu. Jego syn Adam hrabia von Rosenberg Mojaczewski był kolejnym właścicielem dóbr wymienionym w 1796 roku. Jego żoną była Marianna von Dobrownicka. W 1841 roku majątek był własnością rodziny Schmidt. W połowie XIX należała do rodu von Lucke und Kursko– wymieniony Arthur Alexander Sigismund Benjamin von Lucke und Kursko, ożeniony z Anną Clarą Natalią Sophią von Forckenbach. Mieli córkę Auguste Catharine Annę Clarę urodzoną dnia 07.04.1856 roku, która dnia 25.12.1885 roku wyszła za mąż za Eugen Juliusa Rudolfa von Oppen. Arthur Alexander umiera we wrześniu 1885 roku i prawdopodobnie po jego śmierci rodzina traci majątek.

Olbrachcice pow. Wschowa

olbrachcice-dwor

ZESPÓŁ DWORSKI

Pozostałością po założeniu są: budynki gospodarcze, brama wjazdowa, resztki parku dworskiego. Pałac rozebrany po 1945 roku.

olbrachcice-1911-lubuskie

 

OLBRACHTÓW /Albrechtsdorf/

Wieś w gminie Żary w powiecie żarskim o średniowiecznej metryce wzmiankowana w 1350 roku. Należała wtedy do państwa stanowego Żary. W tym czasie właściciel wsi Ulrich von Pack część wsi przekazał szpitalowi w Żarach. W 1381 roku wieś podzielona pomiędzy rody rycerskie: von Grünberg, von Steudan, Nickolaus von Dӧbelin. W latach 1452-57 wzmiankowany Balzer von Unwürde a w 1490 roku wspomniany Christoph von Unwürde(1490). Po koniec XV wieku(1494) dobra posiadał Peter von Niesemeuschel. Posiadał dobra w latach 1509-12. W 1521 roku wieś należy do Hieronymusa von Biberstein. Pojawia się również Georg von Schӧnaich. W 1551 roku wieś należy do rodu von der Dahme. W latach 1631-38 wymieniony Seifried von der Dahme. Kolejnymi właścicielami są rody : księżna von Sachsen-Weissenfels(1714-1717), Heinrich Siegmund von Rohr(1717-1831), von Reinsperg(1831-1846), von Falkenhayn(1846-1879), baronowie von Reibnitz– wymieniony Johann Hermann, zmarły w 1853 roku, von Bronikowski(1856). Heydenreich. W 1879 roku  właścicielem dóbr był Rudolph Hei(y)denreich. Majątek w tym czasie liczył 459,86 ha gruntów. Byli właścicielami dóbr jeszcze na początku XX wieku. Prawdopodobnie ostatnim właścicielem była rodzina Berg(1929).

Olbrachtow- palacOlbrachtów plan pałacu,

Po założeniu pozostał park krajobrazowy oraz resztki zabudowań folwarcznych.

Olbrachtów 1901, lubuskie

OLCHOWO /Wolchow/

Wieś położona w gminie Nowogard powiatu goleniowskiego. W XVIII wieku wieś podzielona na 3 własności: jedna należała do rodziny von Dittmarsdorf. Dnia 11. 07 1735 roku porucznik Heinrich Adolph von Dittmarsdorf sprzedaje swój majątek majorowi Carlowi Ernstowi von Rottenburg. Po nim dobra dziedziczy jego syn Friedrich Ernst von Rottenburg. Drugi majątek posiadała rodzina von Lockstedt. Dnia 28.09.1754 roku major Adolph Heirnich von Lockstedt kupił dobra od Friedricha Ernsta von Rottenburg. Trzecia część gruntów należała do miasta Nowogard. Od trzeciej dekady XIX wieku majątek w posiadaniu rodziny Schmeling. W 1870 roku majątek obejmował 409 akrów ziemi, a w 1879 roku dobra obejmowały 146,44 ha gruntów a właścicielem był Ferdinand Schmeling. W 1910 roku majątek obejmował 146,44 ha gruntów a w 1928 roku majątek obejmował 160 ha gruntów i należał do Paula Schmeling. W zachodniej części wsi położony był niewielki majątek ziemski. W skład założenia wchodził dwór, budynki gospodarcze oraz park krajobrazowy.

OLESKO

Miasteczko położone w powiecie złoczowskim województwa tarnopolskiego. Obecnie w granicach Ukrainy w obwodzie lwowskim w rejonie buskim, 72 km od Lwowa, 23 km na północ od Złoczowa, 5km od Podhorców, przy szosie kijowskiej, nad Liberią, dopływem Styru. Jedno z najstarszych osad książąt halicko-wołyńskich. Jako gród graniczny jego początki sięgają XIV wieku. W 1327 roku w posiadaniu księcia Bolesława Jerzego  II Piasta , syna Trojdena I. Trojden I (ur.między1284-1341) książę czerski od 1310, władca południowo-wschodniego  Mazowsza. Piast. Był drugim synem księcia mazowieckiego Bolesława II i jego pierwszej żony, Gaudemundy Zofii. Z małżeństwa z Marią Halicką(zm.1341), księżniczką halicko-lwowską, z dynastii Rurykowiczów, miał czworo dzieci: Bolesława Jerzego II, Eufemię, Siemowita III i Kazimierza I. Maria była siostrą Lwa II księcia włodzimierskiego i Andrzeja II księcia halickiego. Byli ostatnimi z rodu Rurykowiczów (Romanowiczów). Bolesław Jerzy II, zwany Bolesławem Trojdenowiczem(1310-1340), książę halicko-wołyński w latach 1325-1340) ożeniony z córką wielkiego księcia Gedymina, księżniczką Eufemią, siostrą królowej Aldony Anny Giedyminówny, pierwszej żony Kazimierza Wielkiego. Po tragicznej śmierci braci Lwa II i Andrzeja II w 1323 roku(zostali otruci- inne źródła podają, że zginęli podczas jednej z wypraw wojennych przeciw Litwinom lub Tatarom), na prośbę bojarów  zasiadł na tronie halicko-wołyńskim i po przejściu na prawosławie przyjął drugie imię Jerzy(Jurij). Po jego bezpotomnej tragicznej śmierci w 1340 roku(został otruty) dobra jego przejął król Polski Kazimierz III Wielki. W latach 1341-1392 toczyła się wojna o księstwo halicko-wołyńskie pomiędzy królem Polski Kazimierzem III Wielkim, Litwinami a Węgrami, którzy w różnym okresie posiadali te ziemie. Miasto ponownie w rękach polskich po zdobyciu go przez Władysława Jagiełłę w 1432 roku. Zdobyte miasto wraz z okolicą nadał Janowi z Sienny herbu Dębno , synowi Dobiesława, kasztelana lubelskiego, którego potomkowie zaczęli pisać się Sienińscy(Sienieńscy), a linia na Olesku pisali się „z Sienna Olescy”. Posiadali Olesko do połowy XVI wieku. Połowę Oleska i połowę zamku przejmuje rodzina Herburtów herbu własnego  przez małżeństwo Fryderyka Herburta(1470-1519) z Anną Sienieńską(1475-1519), córką Piotra a prawnuczką Jana z Sienna. Fryderyk Herburt  ginie w bitwie z Tatarami na przedpolach miasta Sokal. Druga połowa należała do drugiej córki Piotra Oleskiego, Jadwigi zamężnej za Marcina Kamienieckiego(zm.1530) herbu Pilawa . Anna i Fryderyk Herburt mieli trzy córki: Jadwigę zamężną za Jerzego Daniłowicza herbu Sas , Annę zamężną za Marcina Chodorowskiego i Katarzynę zamężną za Sebastiana Żórawińskiego. Wnuk Jerzego Daniłowicza, Jan Daniłowicz(1570-1628), syn Stanisława skupił dobra w jednym ręku oraz na miejscu starego drewnianego wzniósł  murowany nowy zamek. Daniłowicze pochodzili od Rusińskiego bojara Daniela Dażbohowicza. Ród wymarły w XVIII wieku-ostatnim z rodu był Fryderyk Daniłowicz. Jan Daniłowicz ożeniony był po raz pierwszy z Barbarą Krasicką, a po raz drugi z Zofią Żółkiewską(zm.1634), córką Stanisława Żółkiewskiego, hetmana wielkiego koronnego. Jan Daniłowicz miał dwóch synów: zmarłego w młodym wieku Jana(1618) oraz Stanisława, który podczas wyprawy na Dzikie Pola w 1636 roku dostał się do niewoli i na żądanie wodza Tatarów Bodziackich Kantymira został ścięty przez jego syna Tujtymira. Jego bezgłowe ciało Tatarzy odesłali do Polski. Olesko i Żółkiew przechodzą w spadku na trzy córki Jana: Zofię Teofilę Sobieską, Marcjannę Koniecpolską i Katarzynę Firlejową. Po rodzinnym układzie we Lwowie w 1637 roku Zofia Teofila otrzymała Żółkiew, Marcjanna i Katarzyna otrzymały Olesko. Całą majętność połączył w jeden majątek Andrzej Koniecpolski herbu Pobóg  (1621-1649), syn  Marcjanny i Stefana Koniecpolskiego, który w 1647 roku drugą część dóbr oleskich wykupił od swego ciotecznego brata Stanisława Firleja herbu Lewart . Kolejnym dziedzicem dóbr był syn Andrzeja, Mikołaj Koniecpolski, a po jego bezpotomnej śmierci brat Andrzeja, Stanisław Koniecpolski(zm. po 1670 roku). W tym czasie majątek Koniecpolskich był mocno zadłużony a zamek zaniedbany i częściowo uszkodzony przez najazdy tureckie i tatarskie. Ród Koniecpolskich wywodzi się od Przedbora, starosty kujawskiego żyjącego w drugiej połowie XIV wieku. Jego syn, Jakub z Koniecpola znajdował się w otoczeniu królowej Jadwigi. Stanisław Koniecpolski otrzymał tytuł książęcy, właściciel Podhorców. Ostatnim przedstawicielem rodu był Jan Aleksander Koniecpolski zmarły w 1719 roku. Zgodnie z tradycją nad jego grobem złamano szablę i strzaskano tarczę herbową. Na mocy układu ze Stanisławem Koniecpolskim zawartym w 1682 roku za sumę 402742 złp dobra przechodzą w ręce króla Jana III Sobieskiego herbu Janina , który urodził się w Olesku dnia 17.08.1629 roku. Matka jego w raptularzu(pamiętniku) znajdującym się obecnie w zbiorach kórnickich pisała: Urodził mi się syn Jan roku 1629 dnia 17 sirpnia między godziną czternastą a piętnąstą w piotek, ostatniego dnia miesiąca a nazajutrz nów nastał w Olesku”. Po nabyciu oleskiego zamku, w latach 1683-1687 na polecenie królowej Marii Kazimiery zamek został starannie odrestaurowany i przebudowany. Po śmierci króla Olesko z zamkiem i przyległościami otrzymuje żona Jana III, Maria Kazimiera z domu de La Grange d`Arquien(28.06.1641 Nevers-30.01.1716 Blois, primo voto Zamoyska. Po niej Olesko dziedziczy syn Jakub Ludwik Sobieski a właściwie Ludwik Henryk Jakub, zwany Fanfanikiem(02.11.1667-19.12.1737), książę oławski, który już w 1719 roku sprzedaje Olesko Stanisławowi Mateuszowi Rzewuskiemu herbu Krzywda  (1662-04.11.1728), hetmanowi wielkiemu koronnemu. Jego spadkobiercą był syn Seweryn Józef Rzewuski, zmarły bezpotomnie w 1754 roku. Po jego śmierci dobra przechodzą w ręce jego brata, Wacława Piotra Rzewuskiego (29.10.1706-27.10.1779), który połączył klucz oleski z Podhoreckim, przenosząc do zamku w Podhorcach wszystkie co cenniejsze rzeczy z zamku w Olesku. Opuszczony zamek w Olesku popadał z wolna w zaniedbanie. Mocno zadłużone dobra oleskie Rzewuscy sprzedają w 1796 roku Nabył je Aleksander Zieliński herbu Świnka  (1755-1823 Olesko). Aleksander Zieliński, podkomorzy nurski był dwukrotnie żonaty. Z N.Strzałkowską miał pięć córek: Teklę Ludmiłę Koziebrodzką, Magdalenę zamężną za Ignacym Zielińskim, Dyzmę Zagórską, Józefę Dulską i  Teresę Lityńską, która po śmierci ojca wykupiła wszystkie przypadające siostrom części i stała się niepodzielną właścicielką Oleska. Brak odpowiednich funduszy przez Teresę i Wojciecha Lityńskich herbu Sas  spowodował popadanie zamku w ruinę. Sytuację zamku pogorszyło jeszcze trzęsienie ziemi w 1838 roku. Z okazji zbliżającej się rocznicy 200-lecia odsieczy wiedeńskiej Komitet Opieki nad Zamkiem w Olesku w składzie: Władysław książę Czartoryski, Eustachy książę Sanguszko, Jan hrabia Zamoyski, który własnym staraniem zebrał odpowiednie fundusze, Jan Matejko oraz dr Mikołaj Zyblikiewicz jako przewodniczący wykupili w 1882 roku z rąk Zofii Lityńskiej zamek oleski. Wkrótce uchwałą Sejmu galicyjskiego zabytkowa budowla przekazana została na własność Krajowi. Prace renowacyjne prowadzono do 1914 roku. Pobyt wojsk carskich na terenie zamku podczas pierwszej wojny światowej doprowadził do zniszczeń z takim trudem odrestaurowanych pomieszczeń. Po 1920 roku zamek stał pusty i popadał w ruinę. Zbliżająca się 250-rocznica odsieczy wiedeńskiej dała impuls do rozpoczęcia ponownej odbudowy, która trwała do 1939 roku. Od 1955 roku ponowna ostatnia rekonstrukcja zamku. Od 1969 roku filia Lwowskiej Galerii Obrazów.

 

 

 

 

Oleśnica /Oberlesnitz/

Oleśnica k. Chodzieży, wielkopolskieWieś po raz pierwszy wzmiankowany w roku 1383 roku, kiedy należała do Grzymalitów Oleskich. W latach 1677 -1737 należała do Brezów, od 1746 do Grudzińskich, od 1830 roku do rodziny von Zach, od 1848 roku do rodu von Konigsmark, później do 1945 roku do baronowskiej rodziny von Luttwitz.

We wsi dwa założenia dworskie lub jak w innych źródłach pałac i dwór. Dwór pochodzi z XVIII wieku prawdopodobnie zbudowany przez rodzinę Brezów. Obecnie własność prywatna.

W drugiej połowie XIX wieku rodzina von Konigsmark buduje nowy, eklektyczny pałac- obecnie budynek szkolny.

Wieś leżąca w gminie i powiecie chodzieskim.

OLSZYCA /Altmühl/

Osada położona w gminie Nowogard powiatu goleniowskiego. Majątek od lat 40-tych XIX wieku w rękach rodziny Pinnow. W 1870 roku majątek obejmował 388 akrów ziemi a w 1879 roku kiedy właścicielem był Julius Pinnow dobra obejmowały 112,60 ha ziemi. W 1910 roku właścicielem majątku była rodzina Schley a dobra liczyły 112,61 ha gruntów. W 1928 roku majątek wielkości 111 ha ziemi w rękach Roberta Schley. Ostatnim właścicielem majątku była rodzina Ippen. W leśnictwie Olszyca najgrubszy buk w Polsce.