WITNICA /Vietz/

Miasto gminne położone w powiecie gorzowskim. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1252 roku, kiedy należała do templariuszy. W 1261 roku przechodzi w ręce margrabiów brandenburskich. W latach 1300-1559 wchodzi w skład dóbr cystersów z Kołbacza. Od 1559 roku po sekularyzacji dóbr jest w rękach Hohenzollernów.  W 1879 roku majątek(Lehngut) o powierzchni 155,01ha należał do porucznika Feuerherm. W 1896 roku niewielki majątek(Lehngut) o powierzchni 151ha należący do Geroga Feuerherm z Witnicy. W 1914 roku majątek o powierzchni 139ha należał do Landgesellsch „Eigene Scholle” we Frankfurcie nad Odrą. Prawdopodobnie po 1920 roku doszło do rozparcelowania majątku. W 1929 roku kilka majątków poniżej 100ha należących do: Carla Becker(45ha), Paula Deh(31ha), majątek kościelny- dzierżawcą był Paul Deh(91ha), Paula Haack(40ha), Carla Hohe(42ha), Paula Neumann(25ha), Arthura Preuss(85ha), Friedricha Pude(41ha), Herberta Strehmel-dzierżawcą był Wilhelm Stumm(28ha), Johannesa Winter(46ha).

W miejscowości kilka ciekawych budynków mieszkalnych – willi.

TARNÓW /Tornow/

Wieś położona w gminie Lubiszyn powiatu gorzowskiego. Po raz pierwszy wymieniona w 1300 roku, kiedy margrabia Albrecht III nadaje opatowi Detmarowi Mironice wraz ze wsiami wchodzącymi w skład opactwa w tym wieś Tornowe. Prawdopodobnie początki wsi należy szukać w ośrodku opolnym Thorum, który został wymieniony w akcie sprzedaży wsi arcybiskupowi magdeburskiemu w 1249 roku. Znajdowała się tutaj osada wczesnośredniowieczna z lat 1100-1250, wchodząca w skład diecezji lubuskiej. W 1337 roku lenno we wsi Dornow posiada rodzina von Winningen(Wedinghe). W 1355 roku klasztor w Kołbaczu otrzymał od cesarza Karola IV potwierdzenie posiadanych dóbr w tym wsi Tarnów. W 1486 roku lenno we wsi posiadał Hans von Schӧnebeck. Hans I von Schӧnebeck służył u elektora Albrechta dowodząc oddziałęm podczas kampanii pomorskiej. Przypuszcza się, że dobra we wsi posiadał już w latach 1454-1470, które otrzymał od elektora Fryderyka II. W 1517 roku połowa wsi należała do rodu von der Marwitz, druga do von Schӧnebeck. W XVIII wieku majątek w Tarnowie był domeną państwową. W 1879 roku majątek o powierzchni 609,69ha należał do państwa a dzierżawiony był przez niejakiego Nicolai. Prawdopodobnie pod koniec XIX wieku  lub na początku XX wieku doszło do rozparcelowania majątku. W 1914 roku mowa o 5 majątkach, gdzie jeden przekroczył 100ha: F.Faustmann(122ha), K.Hinze(51,5ha), O.Pielsch(33,5ha), B.Preuss(86ha), O.Rohr(38ha). W 1929 roku największe gospodarstwo należało do Carla Faustmann(122ha) oraz wymieniono kilka mniejszych należących do:  Karla Hinze(51,5ha), Otto Pielsch jun.(23,5ha), Otto Preuss(86ha), O.Rohr(38ha), Maxa Thiele(27ha) .

MAJĄTEK

Trudno dzisiaj ustalić położenie majątku.

PODJEZIERZE /Seevorwerk/

Osada leśna wsi Wilkowo położona w gminie Świebodzin powiatu świebodzińskiego. Dawny folwark. W 1914 roku wchodził w skład majątku w Wilkowie należący do kapitana  Friedricha von Waldenburg.

FOLWARK

Po założeniu zachował się budynek mieszkalny i gospodarczy.

 

KIEŁCZE /Keltschen/

Wieś położona w gminie Szczaniec powiatu świebodzińskiego. Dawny majątek. W 1446 roku wzmiankowana wieś Kelczino.  W 1499-1500 siedzieli tu bracia Jan, Fabian i Sebastian von Knobelsdorff. W 1763 roku własność Friedricha Wilhelma von Maxen. W 1791 roku mowa o folwarku należącym do Beate Johanne Henriette von Skopp, z domu von Maxen. W  1896, 1914 i 1929 roku obejmował 117ha i należał do majora Maxa von Kracht, właściciela Wolimierzyc.

MAJĄTEK ZIEMSKI

We wsi nad niewielkim zbiornikiem wodnym ciekawy dworkowaty budynek mieszkalny.

ZAGAJE /Grunwald, Grunewald/

Wieś położona w gminie Lubrza powiatu świebodzińskiego. Dawny folwark wchodzący w skład majątku w Staropolu, wzmiankowany w 1791 roku. W 1914 roku należał do Kuno Bracht. W 1929 roku właścicielem był Willy Vollmar, współwłaściciel Staropola.

DWÓR

W zachodniej części wsi położony był folwark. Po założeniu zachowały się ruiny dworu oraz resztki parku.

LASEK /Wald/

Obecnie przysiółek wsi Jałowice. Dawny majątek. W 1896 roku część majoratu gebickiego, którego właścicielem w tym czasie był książę Heinrich Ludwig Ferdinand Erdmann Deodatus zu Schӧnaich-Carolath(*24.04.1852-+20.06.1920), żonaty z Margaritą księżniczką von Schӧnburg-Waldenburg. W 1914 roku obejmował 710ha i należał do majoratu Gębice należącego w tym czasie do księcia Heinricha zu Schӧnaich-Carolath.  W 1929 roku właścicielem majątku o powierzchni  710ha był książę Ferdinand von Schӧnaich-Carolath.

GÓRCZYNA /Neugurkowschbruch/

Wieś położona w gminie Zwierzyń powiatu strzelecko-drezdeneckiego. Były folwark. W 1896 roku jak i w 1914 roku folwark obejmował 19ha i należał do majątku w Sidłowie, którego właścicielem był Hermann Mierednorff, wymieniony również jako właściciel w spisie w 1929 roku.

ZARZECZYN /Fichtwerder/

Miejscowość położona w gminie Lipki Wielkie powiatu strzelecko-drezdeneckiego. Dawny folwark zwany „Górecko-majątek” wchodzący w skład majątku w Tucznie należącym wg spisu majątków z 1914 i 1929 roku do Franza Justa von Wedemeyer.

FOLWARK

Po założeniu zachował się budynek mieszkalny(dwór) zbudowany na planie prostokąta, parterowy z użytkowym poddaszem, kryty dachem naczółkowym, podpiwniczony. Obok zabudowania gospodarcze.