GRALEWO /Gralow/

HISTORIA WSI

Wieś w gminie Santok powiatu gorzowskiego o średniowiecznej metryce. Pierwsza wzmianka pochodzi z roku 1337. W tym czasie 6 łanów ziemi posiadał w Gralewie Johann von Zinnichtz(Cinnewitz, Czynnitz, Zinnitz, Zinwitz, Zinnewitz) oraz de Schӧning, po 8 łanów Bertram von Winningen oraz Hennig de Wothvick. Później wymieniana jest rodzina von Mathwick. W 1353 roku po 5 łanów ziemi od margrabiego Ludwika Rzymskiego otrzymali Henning i Konrad von der Marwitz. W XV wieku Gralewo podzielone na trzy majątki ziemskie należące do rodów: von der Marwitz, von Ruff(Ruve, Ruefe, Rufe), von Rülicke. W 1407 roku dobra we wsi posiadał Konrad i Hans von der Marwitz oraz Piotr von Billerbeck. W 1433 roku wymieniony Nickel von Ruve. W 1435 wymieniany Kurd von der Marwitz. W 1442 roku część gruntów w lenno za służbę otrzymał Otton von der Marwitz. W 1452 roku wymienia się Krzysztofa von der Marwitz oraz Henryka von Ruefe. W 1485 roku Hans von der Marwitz sprzedaje swoje dobra w Gralewie Pawłowi Kerwulff, burmistrzowi z Gorzowa Wlkp, ale nadal spora część wsi należy do rodu von der Marwitz. W 1499 roku część dochodów z Gralewa pobierała rodzina von Strauss. W 1506 i w 1512 roku dobra we wsi posiadali: Bernd von Rӧven, Bernd i Henryk von Rufe, Jorg i Dietrich von Rülicke. W 1572 i 1583 wymienia się : Baltzera von Ruffe, Kurta von der Marwitz, Wolfa i Krzysztofa von Rülicke. W roku 1641 część majątku należącą do von Ruff zakupuje Hans Georg von der Borne, które sprzedał je Asmusowi von Gram(Gramm). Po 1663 roku ze wsi znika rodzina von Ruff, w XVIII wieku von Rülicke. Od rodziny von Gram oraz pozostałą część należącą do rodu von Rülicke zakupuje generał von Wreech. W 1718 roku rodzina von Schӧning wraz z rodziną von Brand była w posiadaniu części wsi. Fundatorem istniejącego do dzisiaj kościoła był Friedrich Wilhelm von Schöning. W 1768 roku majątek należący do von Wreech a składający się z części Gralewa, Santoka, Starego Polichna i Nowego Polichna oraz z Murzynowa zakupił Johann Eberhard Meyer von Schӧning, wzmiankowany jako właściciel w 1785 roku. W 1790 roku majątek nabył Christian Adolph Ludwig baron von Rhade. Prawdopodobnie to on był budowniczym dworu. Dnia 24 września 1803 roku dobra zakupił Friedrich Leopold von Wendessen, który scalił dobra w jeden niepodzielny majątek. W 1816 lub w 1819 roku za 186 tysięcy talarów majątek zakupił radca wojenny Johann Christian Wilhelm Honig. Byli właścicielami dóbr do 1945 roku. Ostatnim właścicielem majątku Gralewskiego był Edmund Honig.

Gralewo

Gralewo

Gralewo-dwór

Gralewo-dwór,

ZAŁOŻENIE DWORSKO-PARKOWE

W środku wsi przy kościele zespół folwarczny, który składał się z dworu, spichlerza dworskiego i resztek parku. Nieistniejący dwór zbudowany w końcu XVIII wieku był konstrukcji szachulcowej, parterowy, założony na rzucie prostokąta, nakryty dachem dwuspadowym z naczółkami. Na mapach widać istnienie dwóch niezależnych majątków z założeniami parkowymi, które zostały w XVIII wieku połączone  w jeden organizm gospodarczy.

gralewo-1907-lubuskie