SŁOŃSK /Sonnenburg/

HISTORIA WSI

Wieś gminna położona w powiecie sulęcińskim. Początki wsi związane są z rodziną von Wedel, która otrzymała od margrabiego Ludwika pozwolenie na zbudowanie siedziby obronnej na terenie wsi-castrum. Około roku 1375 wieś przechodzi na własność rodu von Vockenrode, część gruntów we wsi posiadała również rodzina von Uchtenhagen. W 1341 roku Ludwik von Wittelsbach przekazał Słońsk na własność rodu von Uchtenhagen. W tym samym roku Henning i Arnold von Uchtenhagen stawiają dwór obronny na terenie wsi. W latach 1426/27 drogą kupna Słońsk przechodzi w ręce Zakonu Joannitów, będąc ich siedzibą do 1945 roku. Prawdopodobnie od momentu zakupu wsi, joannici rozpoczęli stawianie nowej budowli prawdopodobnie w miejscu obronnego dworu. Przed 1460 rokiem, za czasów baliwa Mikołaja von Thierbach zakończono budowę zamku z kilkukondygnacyjnym domem mieszkalnym z wewnętrznym dziedzińcem. Całość otoczona była nawodnioną fosą. Pierwsza przebudowa zamku miała miejsce w latach 1545/64 za czasów wielkiego mistrza Tomasza Runge.  Kolejne, decydujące o dzisiejszym wyglądzie zabytku przekształcenia nastąpiły w latach 1661–1668 za czasów baliwa Jana Maurycego, księcia Nassau. Prace prowadził niderlandzki architekt Peter Post i K. Ryckwaerdt z Hagi. Po przebudowie zamek był budynkiem trzykondygnacyjnym, z salą dworską na parterze, nad nią znajdowała się sala odświętna.

Słońsk- wielka sala

Słońsk-sla rycerska

Słońsk- obraz z zamku

W 1731 roku przeniesiono siedzibę baliwatu do Berlina. Podczas wojny siedmioletniej doszło do zniszzcenia folwarku zamkowego oraz mostów nad rzeką i fosą. Kolejna przebudowa zamku miała miejsce za czasów księcia Augusta Ferdynanda von Hohenzollern. Po rozwiązaniu zakonu w 1810 roku arystokracja pruska powołała stowarzyszenie o nazwie Zakon Joannitów Królestwa Pruskiego. Do 1918 roku tytuł wielkiego mistrza zakonu sprawowali tylko członkowie rodziny królewskiej z siedzibą w Słońsku. Z drugiej połowy XIX wieku pochodziło wyposażenie zamku, a przede wszystkim Sali Rycerskiej. Było to najważniejsze miejsce w zamku. W Sali tej znajdowały się na przeciwległych ścianach dwa kominki, przy stołach na rzeźbionych krzesłach z numerem i nazwiskiem rycerza zasiadali członkowie zakonu, ściany były przysłonięte wieloma portretami i herbami mistrzów joannickich. Herby znajdowały się również na ścianach klatki schodowej. Sala posiadała bogato zdobione sklepienia kolebkowe. Po bokach Sali znajdowały się pomieszczenia mistrza: sekretariat, kancelaria, sala audiencyjna, gabinety, sypialnie i garderoby.Kolejna przebudowa i remont miała miejsce w latach 1872-1884. Zamek zaczął pełnić funkcję reprezentacyjno-muzealną. W 1926 roku uroczyście obchodzono 500 lecie pobytu Joannitów w Słońsku.

Wokół ruin rozciąga się zdziczały park o powierzchni 4,7 ha założony w połowie XVII wieku.

Słońsk- przemarsz Joannitów Słońsk- przemarsz rycerzy zakonu Joannitów Słońsk- uroczystości joannickie3Słońsk-wizyta Wilhelma II 1900,1Słońsk-spotkanie z cesarzem

Po 1945 roku w opuszczonym zamku urządzono Dom Kultury, później magazyn Prezydium Gminnej Rady Narodowej. W 1975 roku zabytek spłonął i odtąd pozostaje w ruinie. Piszę się, że po 1945 roku wyposażenie zamku zostało wywiezione w niewiadomym kierunku. Myślę, że nie do końca jest to prawda. Archiwalia przewieziono do Archiwum Państwowego w Starym Kisielinie. Na terenie zamku pozostało część wyposarzenia jak  krzesła, biurka, szafy, stoły. Z zamkiem w Słońsku wiąże się historia-skandal związana z herbami i portretami rycerzy joannitów. W 1991 roku w Sztokholmie, w prywatnym muzeum szwedzkiego handlarza antykami Roya Gustafssona- Riderbegs Sateri oraz w Muzeum Historycznym zostało wystawionych na widok publiczny 1140 tarcz herbowych wymalowanych na świerkowych deszczułkach o wymiarach 70cm wysokości i 50cm szerokości, zawierających herby szlacheckie, które kiedyś uosabiały świetność i chwałę Prus.  Do 1945 roku herby wisiały na zamku i w kościele w Słońsku. Po zdobyciu Słońska przez Armię Radziecką dnia 2-go lutego 1945 roku, jak głosi jedna z plotek, herby przywłaszczył sobie sowiecki pułkownik, który został podobno za czynione akta grabieży rozstrzelany przez własny oddział. Przez wiele lat przeleżały one w piwnicach Archiwum Akt Dawnych, później w piwnicach Zamku Królewskiego. W 1988 roku za zgodą ówczesnego Ministra Kultury Aleksandra Krawczuka i Dyrektora Zamku Królewskiego Aleksandra Gieysztora herby zostały sprzedane za 20.000 dolarów pośrednikowi ze Szwajcarii, który odstąpił kolekcję brytyjskiej firmie konserwacyjnej Corsoc Limitem, właścicielem której był Jacek Czeczot- Gwarak. Roy Gustafsson miał prawdopodobnie otrzymać zlecenie od tej firmy na sprzedaż herbów.
Gorszy los spotkał portrety rycerskie, które uległy rozproszeniu po 1945 roku. Część portretów została zakupiona przez prywatnych kolekcjonerów na targowiskach z antykami czy w sklepach „Desy”. Po roku 1989 zabytkiem ponownie zainteresował się Zakon Joannitów w Brandenburgii, którego przedstawiciele corocznie przyjeżdżają do Słońska.
Słońsk-zamek joannitów1slonsk-zamek-joannitowslonsk-grussslonsk-widok-z-zamkuslonsk1

slonsk3

slonsk2

slonsk1x

slonsk7

slonsk4001

slonsk-1892-lubuskie