ŻARY /Sorau/

HISTORIA MIASTA

Po raz pierwszy Żary wymienione zostały w roku 1008. Po krótkim okresie przynależności do Polski zostało przyłączone do Marchii Wschodniej. Na początku XIII wieku Żary należały do księcia Henryka Brodatego, który w latach 1211-25 był w posiadaniu części Łużyc. Późniejszymi właścicielami był ród von Dewin. W 1280 roku Albrecht von Dewin przekazuje Żary wywodzącemu się z Miśni Urlichowi von Pack, swojemu zięciowi. Od 1355 stały się Żary własnością Friedricha von Biberstein, zięcia Ulricha von Pack. W 1370 roku wzmiankowani Johannes i Ulrich von Biberstein. Do rodu von Biberstein miasto należało do roku 1551, kiedy to po śmierci ostatniego z żarskich przedstawicieli rodu von Biberstein, Christopha von Biberstein, miasto przechodzi na własność cesarza Niemiec i króla Czech Ferdynanda Habsburga.  Miastem zarządza w tym czasie Fabian von Schӧnaich. Cesarz w 1552 roku oddaje zamek i miasto w lenno margrabiemu Georgowi Friedrichowi von Brandenbrug-Anspach. W 1588 roku zamek i miasto zakupił Balthasar von Promnitz,  który zamek przekształcił w renesansową rezydencję. Następnie funkcję głównej siedziby przejął sąsiadujący z gotycko-renesansową budowlą-zamkiem okazały pałac barokowy. W 1765 roku ostatni z rodu von Promnitz-Johann Erdmann zrzeka się praw do całości państwa stanowego Żary-Trzebiel na rzecz elektorów saskich za roczną rentę w wysokości 12.ooo talarów. Od 1815 roku po kongresie wiedeńskim w rękach państwa pruskiego.

Żary z lotu ptaka, lubuskie

Żary z lotu ptakaZary- widok na miastoŻary1

WIEŻA MIESZKALNA

Żary Górka Winna 2, lubuskie Żary Górka Winna 3, lubuskie Żary górka winna, lubuskie

Podczas prac archeologicznych prowadzonych w latach siedemdziesiątych oraz w latach 1986-87 w miejskim parku na północ od starego miasta odkryto grodzisko stożkowe. Tzw.”Winne Wzgórze” o średnicy 65-75 m kryło w sobie fragmenty prawdopodobnie siedziby rodu von Devin w postaci wieży mieszkalnej. W 1972 roku odkryto stare piwnice zbudowane z kamienia polnego na planie koła.

ZAMEK

Żary-wieża zamkowa

Żary-zamek Bibersteinów, lubuskie

Żary-pałac Promnitzów

Żary3

W północno-zachodniej części miasta, znajduje się zamek, wzniesiony z kamienia i cegły przez ówczesnych właścicieli Żar-von Dewin. Dominantę wysokościową zwartej bryły zamku stanowi wyniosła czworoboczna wieża. Na wschód od niego znajduje się tzw. Nowy zamek, czyli barokowy pałac rodu von Promnitz. Pierwotna budowla wybudowana przez Albrechta von Devin, właściciela Żar w latach 1226-1280, była budowlą zbudowaną na planie prostokąta, podpiwniczoną. Zamek z wewnętrzny dziedzińcem otaczał mur a całość broniona była przez głęboką fosę, przez którą przerzucony był most zwodzony. Zamek wielokrotnie rozbudowywany i przebudowywany. Pierwsza przebudowa nastąpiła za czasów rodziny von Pack, kolejna za czasów rodziny von Biberstein. W XIV wieku powstało skrzydło zachodnie, a także ulokowana w południowej części obwodu ceglana wieża czworoboczna. Największą rozbudowę zamku przeprowadzono w XV wieku łącznie ze zmianą wystroju wewnętrznego. Najciekawszym elementem wystroju zachowanym do dzisiaj mimo, że fragmentarycznie, są freski w sali zamkowej, przedstawiające około 90 herbów szlachty łużyckiej, w tym właścicieli zamku z rodu Bibersteinów: Ulryka II, pana na Żarach w latach 1424–1430, Jana IV (1430–1441) lub Wacława (1441–1472). Od 1824 roku w zamku poza urzędami mieściło się więzienie, a w latach 1933-1945 znalazło tu siedzibę muzeum regionalne. W 1944 roku bomba lotnicza uszkodziła północno–zachodni narożnik zamku. Zniszczona część została zrekonstruowana,  w której później mieściły się władze powiatu, następnie hotel robotniczy a następnie biura różnych przedsiębiorstw. W latach 1966-1975 kompleks zabudowań częściowo zabezpieczono, od 1982 roku podjęto szeroko rozumianą odbudowę zamku, przerwaną pod koniec lat 80-tych. Obecnie w rękach prywatnych oczekuje na renowację.

Żary

Żary3x Żary4 Żary5 Żary7 Żary10

PAŁAC von PROMNITZ

Pałac hrabiów von Promnitz, barokowy, którego projektantem był Juliusz Simonetti, wzniesiono w latach 1710-1726. Wykorzystując zręby starszych gotyckich i renesansowych budowli, postawiono monumentalne założenie czteroskrzydłowe na planie nieregularnego czworoboku z idealnie prostokątnym dziedzińcem. Zamek rodu von Dewin połączony został z nową siedzibą murowanym gankiem, przerzuconym na wysokości drugiej kondygnacji. Został on usytuowany na osi wschód-zachód, prowadzącej przez środek pałacowego dziedzińca do położonego po stronie wschodniej ogrodu. W roku 1944 pałac został zbombardowany w wyniku czego północne skrzydło znalazło się w ruinie. W latach następnych nie użytkowane pozostałe skrzydła uległy również dewastacji. Od roku 1966 pałac znajduje się w odbudowie z przeznaczeniem na dom kultury i bibliotekę. Murowany z cegły, trzykondygnacyjny, nie podpiwniczony, nakryty dachem mansardowym. W części wnętrz parterowych ocalały sklepienia kolebkowe z lunetami, w dwóch zaś pomieszczeniach skrzydła południowego stropy z freskami o tematyce mitologicznej, obramionymi sztukatorską dekoracją stiukową. Na zewnątrz szczególnie imponująco prezentuje się południowa fasada. Członowana pionowo trzema ryzalitami, z których boczne wieńczą trójkątne tympanony wspierane przez cztery pilastry z korynckimi głowicami. Ryzalit środkowy zaakcentowany kolumnadą dźwigającą na osi tympanon wykreślony łukiem odcinkowym, po bokach zaś małe trójkątne przyczółki. Pola tympanonów wypełnione płasko rzeźbionymi kartuszami herbowymi. Elewacje w dziedzińcu podzielone licznymi pilastrami, elewacje wschodnia i zachodnia zaakcentowane na osi lekko występującymi ryzalitami, zwieńczonymi trójkątnymi przyczółkami, zdobionymi płasko rzeźbioną dekoracją kartuszową.

Żary2x Żary6 Żary9 żary- wieża zamkowa i pałac Promnitzów Żary-plac zamkowy

 

PAŁAC w Zielonym  Lesie-WALDSCHLOSS

Żary - pałac leśny

Na niewielkim wzniesieniu zwanym Wzgórzem Myśliwskim lub Leśnym Zamkiem w latach 1706-1709 Erdmann II von Promnitz zbudował pałac myśliwski w otoczeniu parku krajobrazowego. Pałac zbudowany na planie krzyża św. Andrzeja, z włoskiego molino da vento, czyli wiatrak. Była to budowla jednopiętrowa. Na parterze mieściły się pomieszczenia gospodarcze oraz kuchnia. Na pi,,etrze mieściła się pośrodku dwunastoboczna sala, gdzie odbywały się przyjęcia oraz pokoje gościnne w skrzydłach pałacu. W otoczeniu pałacu i w parku liczne rzeźby, zabudowania gospodarcze, elementy architektoniczne dekoracyjne. W 1745 roku w pałacu umiera ciężko ranny Erdmann II von Promnitz. Po jego śmierci częste zmiany właścicieli pałacu. Wymienia się: Sigismunda Augusta Petri(1769-1802), Paulinę księżnę von Biron-de Talleyrand-Perigord(1884), J.G.Frenzl. Po wojnie pałac nieużytkowany popadł w ruinę i został rozebrany.

PAŁAC LETNI

Na terenie parku miejskiego, w północnej części miasta znajduje się pałac letni, wchodzący w skład zespołu rezydencjonalnego. Zbudowany z inicjatywy Erdmanna II von Promnitz w 1723 roku. Pierwotnie miała to być szkoła rycerska. Rozbudowany w 1735 roku o dwa skrzydła i ryzalit mieszczący klatkę schodową. Po śmierci hrabiego właścicielem pałacu pod koniec XVIII wieku został S.S.Petri. W 1812 roku pałac zaadoptowany na szpital. Po 1945 roku nadal służył jako szpital. Przeprowadzono częściowo remont w latach 80-tych XX wieku. Na początku lat 90-tych XX wieku w rękach prywatnych. Popada w ruinę. W sąsiedztwie park geometryczny, założony w początkach XVIII wieku. Przecięty na osi północ-południe pałacu Promnitz aleją kasztanową. Aleja zamknięta od północy zbudowaną w 1708 roku tzw. Błękitną Bramą zdobioną wazonami.

FOLWARK ZAMKOWY- ul. Skarbowa

Żary-dominium, lubuskie

Zespół budynków jako pozostałość po założeniu folwarcznym.

WILLE

Żary- willa, lubuskie

Żary- willa

Żary- willa przy Schmidtstrasse

Żary, willa, lubuskie

Żary 1901, lubuskie