BEŁCZE /Hohwelze(-1936), Gabelsdorf(1936-1945)/

HISTORIA WSI

Niewielka wieś leżąca w powiecie zielonogórskim, w gminie Bojadła. W XIV wieku wieś należała do rodu von Zabeltitz/Zobeltitz/ z Otynia. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1482 roku, kiedy dobra są w posiadaniu rodziny von Dyherrn.  W 1579 roku wieś w rękach rodu von Kottwitz. Po 1788 roku majątek przejmuje rodzina von Luck. Dobra w Bełczu przez kolejne lata były w rękach właścicieli Konotopu. Prawdopodobnie pod koniec XIX wieku Emmo Foerster sprzedaje dobra w Bełczu Karlowi Brender oraz Josephowi Rothe, przedsiębiorcom pochodzącym ze Sławy. Prawdopodobnie w XX wieku całość przejęta przez Josepha Rothe, kupca i przedsiębiorcy ze Sławy. Po śmierci Josepha Rothe w dniu 26.06.1935 majątek przechodzi w ręce Carla Berg a majątek w 1939 liczył 366 ha.

belcze-palac

We wsi barokowy dwór zaadoptowany na Dom Pomocy Społecznej.

belcze-1894-lubuskie

BEŁCZE /Hohwelze(-1936), Gabelsdorf(1936-1945)/

Belcze- palac

HISTORIA WSI

Niewielka wieś leżąca w powiecie zielonogórskim, w gminie Bojadła. W XIV wieku wieś należała do rodu von Zabeltitz/Zobeltitz/ z Otynia. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1482 roku, kiedy dobra są w posiadaniu rodziny von Dyherrn.  W 1579 roku wieś w rękach rodu von Kottwitz. Po 1788 roku majątek przejmuje rodzina von Luck. Dobra w Bełczu przez kolejne lata były w rękach właścicieli Konotopu. Prawdopodobnie pod koniec XIX wieku Emmo Foerster sprzedaje dobra w Bełczu Karlowi Brender oraz Josephowi Rothe, przedsiębiorcom pochodzącym ze Sławy. Prawdopodobnie w XX wieku całość przejęta przez Josepha Rothe, kupca i przedsiębiorcę ze Sławy. Po śmierci Josepha Rothe w dniu 26.06.1935 majątek przechodzi w ręce Carla Berg a majątek w 1939 liczył 366 ha.

Belcze- palacPozostałością po założeniu pałacowo-parkowym są: pałac, znacznie przebudowany na potrzeby mieszczącego się w nim Domu Pomocy Społecznej, z przybudówkami. Całość mieści się w parku krajobrazowym. 
Bełcze 1937, lubuskie

BIAŁKÓW /Bialkow/

Bialkow- palac, ok. Cybinki001

HISTORIA WSI

Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana w 1413 roku, ale o starszych korzeniach sięgających XII-XIII wieku. W 1427 roku wieś należała do rodu von Waldow, w 1480 do rodu von Grünberg. W 1575 roku dobra zostały podzielone na dwa możne rody: von Grünberg i von Kalckreuth. Od XVIII wieku należał do rodziny von Tauenstein/Tauentzien/. Jako posiadaczy dóbr ziemskich w Białkowie wymienia się również rody: von Berckolz/Bergholtz?/, von Birkholz, von Ertmer. Od 1724 roku należy do rodziny von Tauenstein/Tauentzien/.

Waldow (3)

Grunberg (3)

Grunberg (4)

Kalckreut

Taoentzien

 

Bialkow- palac, ok. Cybinki001

DWÓR

Klasycystyczny dwór wzniesiony przez Fredricha Bogislava von Tauenstein/Tauentzien/, ówczesnego właściciela dóbr we wsi Białków. Pierwsza faza budowy przypada na rok ok. 1781. W latach 40-tych XIX wieku dokonano rozbudowy pałacu oraz zmieniono układ pomieszczeń
Pałac położony w niewielkim parku, klasycystyczny, murowany, piętrowy założony na planie prostokąta z dobudowaną oranżerią od strony wschodniej. Elewacja frontowa ujęta w części środkowej jońskimi pilastrami; w elewacji ogrodowej weranda dwukondygnacyjna, sześcioboczna.
Po II wojnie światowej pełnił funkcję magazynu PGR w Cybince. W latach 1966-67 remontowany staraniem Wydziału Oświaty i Kultury Prezydium PRN w Słubicach i adoptowany na szkołę podstawową.

Białków 1907, lubuskie

BIAŁOWICE /Billendorf/

Bialowice pow. Nowogrod Bobrzanski, lubuskie

HISTORIA WSI

 Wieś wzmiankowana już w 1355 roku jako część dóbr von Biberstein`ów z Żar. W 1381 roku ”Bellendorff” jest lennem Henzla von Rothenburg. W 1433 roku lennikiem z „Bollindorffu” na rzecz Bibersteinów jest Bernard von Wunsch. W połowie XV wieku wieś była podzielona, bowiem w roku 1458 z części wsi Białowice płacony był czynsz na rzecz parafii kożuchowskiej przez Hansa von Unwürde z Dobroszowa Wielkiego. W latach 1508-1512 lennikiem Bibersteinów był Hans von Wunsch zu Billendorff. W roku 1531 Nicol von Gablenz składa hołd lenny Ulrichowi von Biberstein zu Friedland und Sorau. W roku 1543 wieś staje się lennem rodziny von Wiedebach, jej pierwszym przedstawicielem jest Hans, za którego rządów wieś przechodzi na luteranizm jako odgórne postanowienie Bibersteinów z Żar. W 1551 roku państewko stanowe Żary-Trzebiel jako dobra po ostatnim z Bibersteinów staje się własnością cesarza niemieckiego i króla czeskiego Ferdynanda Habsburga, który w 1558 roku sprzedaje je biskupowi wrocławskiemu Balthasarowi von Promnitz. Biskup w 1559 roku przekazuje całość swych dóbr swemu kuzynowi Seygfriedowi von Promnitzowi z Lasocina w gminie Kożuchów. W 1587 roku Białowice nadal są określane jako lenno von Wiedebachów na rzecz tym razem Promnitzów. W rękach von Wiedebachów Białowice pozostają do roku 1652, kiedy przechodzą pod bezpośrednią władzę Siegismunda Seyfrieda von Promnitz z Żar, który przejął państewko stanowe Żary-Trzebiel jako spadek po dziadku w roku 1622. Niemal równocześnie Siegismund przeznacza Białowice w lenno Karolowi Christoffowi von Rothenburgowi, żyjącemu w latach 1614-1674, który jeszcze dwukrotnie składa hołd lenny: w 1654 roku Erdmannowi I von Promnitz oraz w 1664 roku Balthasarowi  Erdmannowi von Promnitz. Prawdopodobnie przejęcie lenna po von Wiedebachach przez von Promnitzów należy wiązać z wygaśnięciem linii białowickiej rodu von Wiedebach. Następcą von Rothenburga na lennie białowickim był Hanus Casper von Berg, który wymieniany jest w roku 1679 jako posiadacz lenna nadanego mu przez Balthasara Erdmanna von Promnitza. Od 1702 do 1734 roku panem na Białowicach jest Amandus Frankel, który złożył hołd lenny Erdmannowi II von Promnitz. Po 1734 roku ponownie pod bezpośrednim zarządem Jana Erdmanna von Promnitz jako element Herrschaft Sorau. W 1765 roku ostatni z Promnitzów Jan Erdmann zrzeka się praw do całości państwa stanowego Żary-Trzebiel na rzecz elektorów saskich za roczną rentę w wysokości 12.ooo talarów.

Biberstein (3)

von Rothenburg1

Unwurde (2)

von Gablenz

Wiedebach

Promnitz (7)Berge (6)

Białowice5

ZAMEK

W roku 1435 Wentzel von Biberstein buduje zamek w Białowicach. W XVI wieku przebudowany w stylu renesansowym, powiększony z przeznaczeniem do celów obronnych. Przebudowę i powiększenie zamku należy prawdopodobnie wiązać z przejęciem dóbr państewka stanowego Żary-Trzebiel przez Seyfrieda von Promnitz z Lasocina, kuzyna biskupa wrocławskiego Balthasara, w roku 1560 lub 1561. Obiekt ten pełnił równocześnie funkcję rezydencji szlacheckiej von Wiedebachów– lenników von Promnitzów. Około roku 1758 zamek przebudowany na cele magazynowe z zatarciem cech stylowych. W jego wnętrzu składowano zboże. Inicjatorem przebudowy był ostatni z Promnitzów- Hans Erdmann. O losach budowli w XVIII i XIX wieku, aż do II-ej wojny światowej brakuje informacji. Od II wojny światowej własność RSP Białowice, nie był użytkowany. Zdewastowany w 1966 roku. Z relacji miejscowej ludności należy sądzić, że około 1990 roku doszło do zawalenia się dużej części połaci dachu i ścian spichlerza. Obiekt założony na rzucie przybliżonym do litery „L”, jest częściowo podpiwniczony, dwukondygnacyjny, kryty dachem dwuspadowym, w większości zarwanym. W zachowanej południowo-zachodniej połaci dachu znajdują się wole oka. W elewacji frontowej umieszczone zostały duże wrota. Całość została zwieńczona gzymsem koronującym. W prostej płaszczyźnie elewacji rozmieszczono niewielkie, prostokątne okna, w większości pozbawione stolarki i szklenia.

Biberstein-Trembinski

 

 

 

 

Ród Bibersteinówwłaściciele Białowic, Brodów, Kożuchowa, Lipinek Łużyckich, Przewozu, Trzebiela i Żar pochodził prawdopodobnie ze Szwajcarii, gdzie w kantonie Berg znajduje się zamek Biberstein. W Polsce pojawili się na początku XII wieku, na dworze króla Bolesława Krzywoustego. Prawdopodobnie do Polski przybyli ze Śląska, część historyków uważa, że z Czech i dopiero w XIII wieku pojawili się na terenach Polski. Na Śląsku istniały dwa odrębne rody Bibersteinów: dolnośląsko-łużycki herbu Biberstein oraz górnośląski herbu Rogala. Protoplastą dolnośląskich Bibersteinów uważa się Guenthera von Biberstein, będącego na dworze Henryka Pobożnego, zmarłego około 1250 roku oraz jego braci Rudolfa i Ulryka. W 1317 roku Henryk von Biberstein był właścicielem Prusic(Prausnitz) koło Trzebnicy, które to Prusice jego synowie Henryk i Guenther w roku 1368 sprzedali księciu Konradowi II Oleśnickiemu. W 1340 roku Henryk von Biberstein ożenił się z córką Ulryka von Pack z Żar. Z tej linii wywodzi się Hieronim von Biberstein zmarły w roku 1549, żonaty z Urszulą córką księcia ziębicko-oleśnickiego Karola I z Podiebradu. W 1547 roku Jan von Biberstein otrzymał tytuł czeskiego barona. Linia ta wymarła na Ferdynandzie II, zmarłym w 1667 roku. Jedyna jego córka Elżbieta wyszła za mąż za Jana Alberta Krzineckiego von Ronow, który w 1670 roku uzyskał zgodę cesarza na przyjęcie do swojego nazwiska, herbu i nazwiska Biberstein: hrabia von Ronow und Biberstein.

DWÓR

Białowice- dwór

Brak informacji dotyczącej wsi od końca XVIII wieku do końca 1945 roku. Wydaje się, że folwark powstał w XVIII lub nawet XIX wieku. Istniejące budynki folwarku powstały dopiero w drugiej połowie XIX i na przełomie XIX i XX wieku.

Białowice 1927, lubuskie

BIECZ /Beitsch/

Biecz- na zach od Lubska

HISTORIA WSI

Biecz jest jedną z najstarszych wsi na Łużycach, wzmiankowana już w dokumentach w 1000 roku. Pierwsza wzmianka o właścicielach Biecza pochodzi z XIV wieku. Był to możny ród von Wiedebach, który dzierżawił tutejsze włości aż do 1945 roku. W 1320 roku jako właściciela Biecza wymienia się Renza/Lorenza/ von Wiedebach. Po nim w roku 1340 Biecz dziedziczy Hans I Starszy, który swój majątek podzielił między dwóch swoich synów: Hansa II Młodszego/1350/ i Caspara/1420/. Odziedziczone włości dzielą pomiędzy siebie- Caspar otrzymał Jasień i część Biecza, w której rozpoczął rozbudowę „nowego zamku”, część Datynia i Ziębików a Hans otrzymał starą część Biecza z zamkiem i miejscowość Węgliny. Budowa nowej siedziby w Bieczu doprowadziła do zadłużenia i utraty Starego Jasienia/1427/ przez rodzinę von Wiedebach. W roku 1613 następuje scalenie dóbr i przejęcie całego Biecza w jednych rękach. Tym jedynym właścicielem został Georg III von Wiedebach ożeniony z Kathariną von Dyhern, wnuk Georga I, syna Caspara II( syn Hansa II Młodszego). By podołać odbudowie starego zamku zakłada winnice i uprawia chmiel. W 1627 roku za czasów Georga IV von Wiedebach, ożenionego z Anną von Glaubitz, w wyniku pożaru odbudowany stary zamek ulega całkowitemu zniszczeniu. Najstarszy syn Georga IV, Georg V, polsko-saski sędzia ziemski, dziedzic Biecza, ożeniony z Sibyllą Johanną von Dalwitz, nie pozostawił potomka męskiego. Biecz przejął jego brat Friedrich, by w 1770 roku sprzedać Biecz najstarszemu synowi Friedrichowi Gottlobowi. Z małżeństwa z kuzynką Helene Charlotte Auguste Amalie von Wiedebach miał dwóch synów- Friedrich Heinrich Wilhelm, który dwukrotnie żenił się z Polkami z rodu Mielęckich. Jego syn Karol Fryderyk uczestniczył w tajnym przerzucie kurierów powstania listopadowego. Był przyjacielem Józefa Ignacego Kraszewskiego. Zmarł w Dreźnie 8 kwietnia 1872 roku.
Natomiast jego brat Karl Gottlob Erdmann w roku 1810 ożenił się z Friederike Elisabeth von Nostitz-Jaenkendorf, zakładając nową linię rodu o podwójnym nazwisku von Wiedebach Nostitz-Jaenkendorf, którzy w roku 1869 przejmują Biecz. Pierwszym właścicielem z tej linii został Carl Friedrich Erdmann von Wiedebach Nostitz-Jaenkendorf. Linia ta była w posiadaniu Biecza do 1945 roku.

Wiedebachvon Wiedebach und Nostitz-Jaenkendorf

ZAMEK

Prawdopodobnie już pod koniec XII lub na początku XIII wieku w Bieczu znajdowały się dwa zamki. „Stary zamek”, który znajdować się miał w starej części Biecza. Lokalizacja nieznana. Prawdopodobnie zbudowany przez rodzinę von Wiedebach.

Fundamenty „nowego zamku” prawdopodobnie tkwią w murach pałacu. Pozostałością po założeniu obronnym mogą być zachowane od południa i zachodu resztki fosy w postaci kanałów otaczających pałac.

Biecz- na zach od Lubska

Biecz-pałac z bramą wjazdową

biecz

ZESPÓŁ PAŁACOWY

Zespół pałacowy składający się z pałacu, dwóch oficyn, budynku bramnego i parku założony w XVIII wieku. Pałac- prawdopodobnie wybudowany na miejscu gotyckiej siedziby prawdopodobnie zamku, z resztkami renesansowego dworu z XVI wieku w murach, który został przebudowany w XVII wieku przez Otto Jerzego von Wiedebacha. Do dworu założonego na planie zbliżonym do kwadratu, dwukondygnacyjnym, krytym dachem namiotowym Otto Jerzy dobudował skrzydło w kierunku zachodnim. Na przełomie XVIII-XIX wieku przebudowany i rozbudowany za Fryderyka Henryka von Wiedebacha, który przekształcił go w rezydencję pałacową, dokonując również zmian w układzie wnętrz. Dobudował dwa skrzydła boczne od strony północnej, wzbogacił elewację o lukarny i wole oka w dachu. Dodatkowo wybudował oficyny i budynek bramny. W drugiej połowie XIX wieku remontowany, z niewielkimi zmianami w wystroju, zwłaszcza elewacji. Z tego okresu pochodzi weranda i balkon przy elewacji wschodniej. W szczycie skrzydła zachodniego wmurowana kamienna tablica z herbem właścicieli – Wiedebachów.
Pałac założony na planie podkowy, korpus główny dwukondygnacyjny, nakryty dachem czterospadowym z lukarnami, skrzydła boczne jednokondygnacyjne, nakryte dachem naczółkowym. Z oryginalnego wyposażenia częściowo zachowała się stolarka okienna i drzwiowa.
Pałac położony w parku założonym w XVIII wieku, typu krajobrazowego, łączący się z kompleksem lasów.
Pałac nie zniszczony przez działania wojenne do roku 1956 pełnił funkcje Wiejskiego Domu Kultury. Opuszczony i nieużytkowany do 1967 roku, w którym to Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Zielonej Górze urządziła w pałacu magazyn książek pod strażą społecznego opiekuna Adama Wróblewskiego. W tym czasie oszklono wszystkie okna oraz naprawiono dach.
W 1981 roku zakupiony przez Bogusława Śmigielskiego. Obecnie nieużytkowany, popadający w ruinę.

277

306

282

285

299

317

WIEŻA BRAMNA

266271307308268

 

 

 

 

 

OFICYNA

270

290

 

 

 

Biecz, lubuskie

BIEDRZYCHOWICE DOLNE /Friedersdorf/

Biedrzychowice Dolne- maly dwor

HISTORIA WSI

Wieś położona w powiecie żarskim, w gminie Żary. Wieś o średniowiecznej metryce. Po raz pierwszy wymieniona w 1350 roku(Wredrichsdorff), kiedy należała do Ulricha von Pack. W 1381 roku wymieniona ponownie jako Frederisdorff z siedzibą rodu von Kolbichen. W tym czasie zamieszkana również przez Nitze von Wiedebach oraz Nitze von Langenau. Wszyscy byli wasalami pana na Żarach. W 1420 roku wymienia się braci Hansa i Ulbrechta von Langenau. W 1432 roku wieś należy do Heinricha von Gablenz. W 1494 roku część dóbr należała do Kaspara von Jauernitz, w 1494 roku do Balzera von Zabeltitz. W 1508 roku wymieniany Hans von Unwürde, który posiadał część wsi razem z rodziną von Gablenz do 1680 roku. W 1683 roku pojawia się rodzina von Gersdorff, mieszkająca we wsi do 1750. Do 1803 roku wymienia się również rody: von Zajonscheck(Zajączek?), von Sack, von Wulffen. W XIX wieku wymienia się rodziny: von Heinze i von Doherr. Później majątek w posiadaniu rodziny von Rössler(1857). Na początku XX wieku, prawdopodobnie do 1945 roku majątek w rękach rodziny von Jaenicke-Rössler.

W Biedrzychowicach Dolnych istniały dwa założenia dworskie. Pozostałością po nich są budynki gospodarcze.

DWÓR I

Biedrzychowice Dolne-dwor

Biedrzychowice Dolne- dwor II

 

 

 

 
DWÓR II

Biedrzychowice Dolne- maly dwor

Biedzrychowice Dolne 1939, lubuskie

 

BIELAWA /Bielawe/

Wieś położona w gminie Siedlisko powiatu nowosolskiego. Po raz pierwszy wymieniona w roku 1541. Należała do rodu von Rechenberg, od których została nabyta przez rodzinę von Glaubitz z Czernej. W 1561 roku zakupiona zostaje przez książąt von Schönaich, właścicieli Siedliska i pozostaje w ich rękach do 1945 roku.

Pod koniec XVIII wieku we wsi dwa założenia folwarczne. Na mapach z początku XX wieku widoczne założenie dworskie, na mapie z 1936 roku nieistniejące. Obecnie na tym miejscu osiedle domków jednorodzinnych. Prawdopodobnie drugi folwark położony po drugiej stronie drogi w okolicy kościoła. Po założeniu ostał się jedynie budynek gospodarczy.

bielawa-1913-lubuskie

Bielawy /Bielawe/

Bielawy pow. Głogów, dolnośląskie

Bielawy pow. Głogów, dolnośląskie

 

Wieś położona w gminie Siedlisko powiatu nowosolskiego. Po raz pierwszy wymieniona w roku 1541. Należała do von Rechenberg`ów, od których została nabyta przez rodzinę von Glaubitz z Czernej. W 1561 roku zakupiona zostaje przez ród von Schönaich, właścicieli Siedliska i pozostaje w ich rękach do 1945 roku.

von Rechenberg

Rechenberg (7)Rechenberg (8)

von GlaubitzSchoeneiche

 

Na terenie byłego założenia dworskiego osiedle domków jednorodzinnych.

 

Bielawy 1913, lubuskie