RACŁAW /Ratzdorf/

Racław 2- dwór

HISTORIA WSI

Wieś położona w gminie Bogdaniec powiatu gorzowskiego. Prawdopodobnie po raz pierwszy wymieniona w 1290 roku(Ratecsana). W 1300 roku(Rasleusdorp) margrabia Albrecht III nadaje wieś cystersom kołbaczowskim z filią w Mironicach. Wymieniona ponownie w 1323 roku(Ratzsleresdorp), kiedy król Ludwik IV potwierdził nadania cystersom z Kołbacza. W 1324 roku dobra we wsi Razzeldorp-Racław posiada rodzina von Splinter, ponownie wymieniona w 1337 roku. Od 1350 roku część dochodów mógł pobierać Hasso von Wedel. W 1352 roku część gruntów posiada miasto Gorzów. W 1354 roku część dochodów ze wsi pobiera Betkin von der Osten. W 1368 roku umiera wdowa von Splinter, po mężu von Sack a dobra przepisane zostają rodzinie von Wedel z Krzywnicy- wymieniony Hasson i Wedig von Wedel. W 1403 roku wieś zakupiona przez Badlewina Stal. W 1449 roku część wsi  posiada rodzina von Horker. W 1486 roku wymienia się Kaspara i Henninga von Horker. W 1517 roku część wsi posiada rodzina von der Marwitz– wymienia się Clausa, Melchiora, Hansa, Zachariasza, Kaspara, Piotra i Otto von der Marwitz. W 1674 roku Moritz Werner von der Marwitz za Jenin oddaje Racław a sam Racław przyłączony zostaje do domeny państwowej w Mironicach. Przed 1849 rokiem dobra są w rękach Woltera Welle. Po 1879 roku majątek posiada baron von Carnap-Bornheim, właściciel Janczewa. Po 1896 roku majątek od Philippa barona von Carnap-Bornheim zakupuje rodzina Polensky(Polenski). Wymienia się Fabiana Polensky oraz Gustava Polensky(1846-1908). Rodzina Polensky była właścicielem majątku do 1945 roku. Po 1945 roku dobra upaństwowiono tworząc na terenie majątku PGR. W 1956 roku założono Rolniczą Spółdzielnię Wytwórczą”Przełom”, rozwiązaną w 1957 roku. We dworze mieszkania dla pracowników i biura PGR. Obecnie własność prywatna.

raclaw-2-dwor

raclaw-palac-1raclawraclaw-pow-gorzow-wlkp

 

Dwór wybudowany w 1901 roku w stylu neoklasycystycznym, na rzucie prostokąta, murowany z cegły i kamienia, podpiwniczony, dwukondygnacyjny, nakryty dachem dwuspadowym. W elewacji bocznej znajduje się prostopadłościenna wieża wtopiona częściowo w bryłę budowli, mieszcząca klatkę schodową, przebudowana.
W hollu i Sali balowej zachował się skromny wystrój sztukatorski w formie owalu i rozgwiazdy, umieszczony pośrodku sufitu oraz oryginalna, reprezentacyjna stolarka drzwiowa wraz z supraportami.

raclaw-1934-lubuskie

RACULA /Lawaldau/

Racula- dwor od frontu

Była wieś położona w powiecie zielonogórskim, obecnie część miasta Zielona Góra wzmiankowana już w 1237 roku. Prawdopodobnie nazwę swoja wzięła od łużyckiego rodu von Larenwalde. W 1305 roku jako właściciel wsi wymienia się Wisława de Duringow. Od 1315 należała do rodziny von Unruh– wymieniony Johann von Unruh. W rękach tej rodziny pozostawała przez ponad 400 lat. W 1448 roku został wymieniony Ludwig von Unruh, „Pan na Raculi”, a w 1525 roku zostali wymienieni Nickol i Hans von Unruh. Okres największego rozwoju wsi nastąpił za czasów Georga Ottona von Unruh, późniejszego właściciela Zatonia oraz Ochli Dolnej, Słonych i Droszkowa. Po jego śmierci dobra odziedziczyli trzej jego synowie. Raculę otrzymał Johann Friedrich von Unruh, najmłodszy z synów. Z powodu zapaści finansowej w 1721 roku majątek został sprzedany. Zakupił go Johann Sigmund von Rothenburg z Lasek Odrzańskich. W 1743 roku dobra kupił Christoph von Prittwitz by w 1761 roku sprzedać je Balthasarowi Ferdinandowi baronowi von Stosch, właścicielowi Borowa, Wiechlic, Czernej, Starego Kisielina i Drzonkowa. W XIX wieku majątek został częściowo rozparcelowany.

Racula- dwor od frontu

racula-dwor-od-strony-ogrodu

W części środkowej wsi po stronie wschodniej położony był zespół dworski, w skład którego wchodził: dwór, budynki gospodarcze, podwórze folwarczne, ogród.

racula-1894-lubuskie

RADACHÓW /Radach/

Radachów- pałac od frontu

HISTORIA WSI

Niewielka wieś leżąca w gminie Ośno Lubuskie w powiecie słubickim od połowy XIII wieku była w posiadaniu margrabiów brandenburskich. W roku 1367 była własnością rodu von Lossow. W Radachowie znajdował się zamek należący do rodu von Lossow, wymieniany w dokumentach z roku 1375. Nie wiemy nic o lokalizacji czy formie zamku. Pod koniec XIV czy na początku XV wieku wieś w rękach rodu von Grünberg. W roku 1413 burgrabia Fryderyk VI nadaje w lenno wieś braciom Janowi i Henrykowi von Grünberg. Już w 1430 roku bracia sprzedają wieś rodzinie von Horn, w ich posiadaniu Radachów do początku XVI wieku. W roku 1515 jako właścicieli wymienia się rodzinę von Löbben. Pod koniec XVI wieku wieś podzielona na 5 własności rycerskich. Poza rodziną von Löbben, część wsi w posiadaniu: Heinricha von Vorhauer(od 1577), Johana von Burgsdorf z Podelzig(1597), Georga von Schacken(1608) i Georga von Berfelde(1608). W roku 1643 Caspar von Löbben sprzedaje swoją część Radachowa Thomasowi von Winning. Od 1704 roku część wsi w posiadaniu rodziny von Ellert. Na początku XVIII wieku wieś w posiadaniu: Anne Catherine von Ellert(z domu von Rankau), której syn Christoph Albrecht von Ellert od roku 1718 wymieniany jest jako właściciel tej części wsi, Caspar Hartwich von Ilow ze Smogór, od 1718 roku Fridrich Chrystian von Ilow, prawdopodobnie jego syn, Zegota von Brietzky, Maria Elizabeth von Ilow, z domu von Kettwich, której synowie wystąpili jako spadkobiercy po zmarłym Fridrichu Christianie. Od roku 1724 wymieniane są trzy siedziby rycerskie dzielące wieś między siebie, należące do: von Ilow, von Ellert i von Britzky. Później wieś należy do dwóch rodzin: von Thumens i von Knorr. W roku 1802 wieś zakupuje Papritz, którego potomkowie posiadają wieś do 1945 roku. W 1902 roku rodzina zostaje nobilitowana.
W XVIII wieku w Radachowie były dwa założenia dworskie należące do rodzin von Ellert i von Britzky, które zostały rozebrane przez nowego właściciela Papritza. Na początku XIX wieku buduje pałac, który w roku 1907 zostaje przebudowany przez Kurta von Papritz.

radachow-dwor

radachow-i

radachow-ii-lubuskie

Radachów- pałac od frontu

Pałac założony na planie prostokąta, murowany z cegły, podpiwniczony, parterowy, nakryty dachem mansardowym z wystawkami. Elewacja frontowa i tylna-parkowa posiadają centralnie usytuowane, trzyosiowe, dwukondygnacyjne ryzality stanowiące reprezentacyjne wejścia do budynku, obecnie zamurowane. Ryzalit tylny bardziej reprezentacyjny, z wysokimi schodami, nad którymi balkon oraz herb właścicieli.
Po II wojnie światowej w pałacu mieściły się biura PGR. Później pałac adoptowany na ośrodek kolonijny. Po 1994 roku w dzierżawie. W 2007 roku pałac posiada spólka „Poland Netherland Company” sp. z o.o. z siedzibą w Radachowie. Z wystroju wewnętrznego oraz wyposażenia wnętrz (boazeria, posadzki, stolarka) niewiele się zachowało.

radachowradachow2radachow3

radachow-1938-lubuskie

RADACZ /Raddatz/

radacz-zachodniopomorskie

HISTORIA WSI

Wieś położona w gminie Borne Sulinowo powiatu szczecineckiego. Po raz pierwszy wymieniona w 1403 roku. Lenno rodu von Kleist. Pierwszy wymieniony to Voltz von Kleist i jego syn Pribislaff von Kleist. Rodzina von Kleist posiadała miejscowość do końca XIX wieku. Wymienia się również rodzinę von Münchow jako posiadającą dobra we wsi. Na początku XX wieku majątek jest w rękach K. Casiner. W 1939 roku właścicielem majątku jest Willi Moltrecht. Był właścicielem dóbr do 1945 roku.

radacz-zachodniopomorskie

ZESPÓŁ PAŁACOWO-PARKOWY

Pałac zbudowany w drugiej połowie XIX wieku, eklektyczny o znacznie zróżnicowanej strukturze. Po wojnie pełnił funkcję siedziby dyrekcji PGR, ośrodek wypoczynkowy, siedzibę Monaru, przedszkole. Obecnie opuszczony, rozszabrowany i doprowadzony do ruiny.

Z miejscowością związana jest ciekawa historia karoc króla Jana III Sobieskiego. Karety wykonane zostały dla króla Jana III Sobieskiego. Po jego śmierci wiele cennych rzeczy w tym karety odziedziczyli jego synowie. Po śmierci młodszego brata, karety odziedziczył Jakub Ludwik Sobieski(02.11.1667-19.12.1737), najstarszy z synów, ożeniony z Jadwigą Elżbietą Amalią von Pfalz-Neuburg(18.07.1673-10.08.1722), córką Filipa Wilhelma, elektora Palatynatu Reńskiego, zamieszkały na zamku w Oławie. Zabrał je z Wilanowa do Oławy.  Zmarł w 1737 roku. W 1741 roku w czasie wojny austriacko-pruskiej zwanej śląską, prawem łupu wojennego karety dostały sie w ręce pruskiego generała Henninga von Kleist. Przewiózł je do swojej posiadłości w Radaczu. Z trzech karoc zbudował ambonę dla tutejszego kościoła. Przez ambonę stał się kościół miejscem pielgrzymowania Polaków by oddać hołd pamiątkom po ukochanym królu. Po 1945 roku elementy ambony-karoc wywieziona do Szczecinka, później do Słupska. W 1983 roku wywiezione do Wilanowa, gdzie dokonano rekonstrukcji 3 karoc królewskich. Obecnie stanowią część ekspozycji w zamku wilanowskim.

radacz-1937-zachodniopomorskie

RADACZEWO /Reichenbach/

radaczewo-zachodniopomorskie

HISTORIA WSI

Wieś położona w gminie Choszczno powiatu choszczeńskiego. Początkowo wieś należała do cystersów z Kołbacza. Po raz pierwszy wymieniona w 1278 roku. W tym roku należała do księcia pomorskiego Barnima I, który nadał je w lenno rodzinie von Güntersberg. W 1523 roku wieś jest w rękach Joachima V. von Güntersberg. W XVII wieku doszło do podziału wsi na kilka własności. W 1770 roku rodzina von Blanckensee scala majątek. W 1817 roku dobra zakupuje rodzina Carl Gottlieb von Bethe(1778-1840). Z tej rodziny wymieniony Helmuth von Bethe(1842, 1861) oraz Theodor von Bethe(XXw). Od lat trzydziestych właścicielem majątku została rodzina Blühdorn. Byli właścicielami do 1945 roku.

radaczewo-zachodniopomorskie

ZAŁOŻENIE DWORSKO-PARKOWE

W centralnej części wsi na niewielkim wzniesieniu w otoczeniu parku stał dwór. Prawdopodobnie pochodzący z XVIII wieku, zniszczony w trakcie działa wojennych w 1945 roku, rozebrany w latach 60-tych. Na miejscu dworu postawiono budynek mieszkalny. W otoczeniu dworu znajduje się park krajobrazowy. W 1825 roku Peter Joseph Lenne(1789-1866), jeden z najwybitniejszych europejskich architektów krajobrazu XIX wieku, przygotował projekt dla obszarów rolniczych w majątku Radaczewo. Projekt ten obejmował powierzchnię około 1000 ha gruntów. W projekcie znalazły się uprawy polowe, ogrody, pastwiska, zadrzewienia, akweny wodne. Park rozciągał się na prawie 4 km. Obsadzony był różnymi gatunkami drzew. Aleje wytyczone były nietypowo, obsadzone krzewami agrestu czy porzeczek. Dziś po dawnej świetności nie ma prawie śladu.

radaczewo-1945-zachodniopomorskie

RADĘCIN /Reddentin, Regenthin/

dsc_0128

Wieś położona w gminie Dobiegniew powiatu strzelecko-drezdeneckiego. Początki wsi sięgają XIII wieku. Na przełomie XIII/XIV wieku stanowi własność rodu von Wedel. W 1305 roku Hasso von Wedel darowuje część gruntów cystersom z Bierzwnika. W 1352 roku margrabia Ludwik Rzymski przekazał część wsi Thomasowi von Valwe. Wielokrotnie niszczona. W pierwszej połowie XV wieku część gruntów we wsi posiadała rodzina von Borck, część nadal w posiadaniu cystersów z Bierzwnika oraz rodziny von Wedel.

dsc_0128 dsc_0130

We wsi nie było folwarku. Przy głównej ulicy stoi skromny. przebudowany dworek prawdopodobnie z końca XIX lub początku XX wieku. Obecnie w budynku mieści się szkoła podstawowa. W otoczeniu resztki parku krajobrazowego.

radecin-i-lipinka-1937-lubuskie

Radlice /Schulzendorf/

Radlice, zachodniopomorskie

HISTORIA WSI

Wieś położona w gminie Choszczno w powiecie choszczeńskim. Po raz pierwszy wymieniona w 1336 roku. W 1349 roku wymieniana rodzina von Schutte(Schütte, Schütz). Prawdopodobnie majątek istniejący we wsi powstał na początku XIX wieku i był w rękach rodziny Schlulze-Schulze. W 1826 roku Louise Caroline Amalie Karbe(1810-1880) wychodzi za mąż za Juliusa Carla Leopolda Ferdinanda Ludwiga Schlulze(Schulze) z Radlic. Louise Caroline była wnuczką Eleonore Johanny Wilhelminy Christine Karbe, z domu von Bärensprung. W 1929 rpoku majątek nadal należał do rodziny Schulze– wymieniany Otto Schulze.

Radlice, zachodniopomorskie

We wschodniej części wsi położony park podworski z starodrzewiem.

Radlice 1945, zachodniopomorskie