Cecenowo /Zezenow/

HISTORIA WSI

Wieś leżąca w gminie Główczyce powiatu słupskiego w województwie pomorskim. Po raz pierwszy wymieniona w 1229 roku(Cezanovo), kolejno w 1249(Cecznowo), 1400(Ceczenow), 1779(Zetzenow). W dokumentach z 1249 oraz 1252 roku zawarta jest informacja o przekazaniu wioski przez księcia pomorskiego Świętopełka II Wielkiego klasztorowi żukowskiemu. W 1333 roku wioska dzierżawiona przez Antona von Manteuffel. Dwieście lat później klasztor Norbertanek z Żukowa sprzedaje majątek(1510) Ewaldowi von Massow z Lęborka. Po bezpotomnej śmierci powraca ponownie do klasztoru Norbertanek z Żukowa. Protesty rodziny von Massow zmusiły klasztor do oddania dóbr rodznie von Massow. Kolejnymi właścicielami dóbr z rodu von Massow są: Kaspar Otto(1665-1736) oraz Joachim Ewald(1696-1769). Rodzina von Massow zamieszkiwała w Cecenowie do 1777 roku. W tym roku dobra zakupuje Moritz Heinrich von Weiher z Janowic. W 1795 roku majątek zakupił Kasper Wilhelm von Zitzewitz. W tym samym czasie zakupił również dobra w Dargoleziu. Oba majątki pozostawały w rękach rodu von Zitzewitz do 1945 roku. Ostatnim właścicielem majątku był Wilhelm Siegfried von Zitzewitz. Archiwum rodowe von Zitzewitz obecnie znajduje się w Szczecinie.

ZAŁOŻENIE PAŁACOWE

W północnej części wsi położone jest założenie pałacowe składające się z: dworu zbudowanego w 1812-1814 roku, pałacu zbudowanego w latach 1864-1889 oraz łącznika łączącego pałac z dworem.

DWÓR

Budynek w stylu klasycystycznym, parterowy, zbudowany na planie prostokąta z użytkowym poddaszem, kryty dachem mansardowym. Nad wejściem głównym znajduje się portal z kartuszem herbowym rodu von Zitzewitz. Zbudowany został na miejscu starszej budowli, z której pozostawiono belkę z datą 1687.

PAŁAC

Stylizowany na zamek z czterokondygnacyjną wieżą, zbudowany na planie prostokąta, dwukondygnacyjny, kryty dachem naczółkowym.

Cecenowo 1903, pomorskie

Cerkwica /Zirkwitz/

Wieś położona w gminie Karnice powiatu gryfickiego. Wzmiankowana 29.06.1270 roku (Szirkwitz). Od 1303 roku należy do katedry w Kamieniu Pomorskim. W 1314 roku część gruntów we wsi należała do Johanna. Na początku XV wieku dobra są własnością rodziny von Manteuffel, właścicieli Otoku. W XIV wieku część wsi nadana rodzinie von Woedtke. Przez małżeństwo Henninga von Woedtke z Marią von Manteuffel(1430) cała wieś  przez  kilkaset lat była w ich rękach. W latach 1462-1485 wymienia się Curta von Woedtke oraz Simona i Priskusa von Woedtke. Później wzmiankowany Albrecht de Woeidtke zmarły przed 1527 roku. Dnia 09.08.1743 roku Peter Ernst von Woedtke sprzedał Cerkwicę Georgowi Laurenzowi von Kameke, który musiał odstąpić majątek na prawach pierwokupu Eggardowi Georgowi von Woedtke.  Po jego śmierci w 1756 roku dobra dziedziczą jego czterej synowie. Majątek obejmował również miejscowości Otok i Burzykowo w obecnym powiecie pyrzyckim. Dnia 16.06.1764 roku wieś wykupił porucznik Heinrich von Woedtke, który zamienił Cerkwicę na Burzykowo z bratem Friedrichem Wilhelmem von Woedtke. W tym czasie we wsi drugi majątek należący do Kasimira von Grumbkow. Friedrich Wilhelm von Woedtke 26.07.1770 roku sprzedał majątek bratu, Leopoldowi Christianowi von Woedtke. Po bankructwie Leopolda majątek dnia 25.04.1785 roku wystawiono na licytację. Dobra zakupił Ernst Richard von Münchow. Dnia 25.07.1799 roku majątek zakupił Georg Julius von der Osten, który odsprzedał dobra Johannowi Jakobowi von Zitzwitz(teść syna Georga Juliusa). Po jego śmierci w 1804 roku dobra wracają ponownie w ręce rodu von der Osten. W 1870 roku majątek obejmował 2188 mórg ziemi a w 1879 roku dobra obejmowały 558,55 ha gruntów. W latach 80-tych XIX wieku dobra dzierżawi rodzina von Dulong, która zadłuża majątek. Rodzina von der Osten zostaje zmuszona do sprzedaży dóbr, które w 1891 roku zakupuje major Wilhelm von Sydow, żonaty z Sophie Philippine von der Osten. Kolejnym właścicielem dóbr został Albrecht von Sydow. W 1938 roku majątek odziedziczył Fritz von Sydow, który zginął w czasie II wojny światowej w Berlinie. Jego synowie: Heinrich, Albrecht i Friedrich von Sydow wyjeżdżają z Polski w 1947 roku. Po 1945 roku we wsi i majątku stacjonowało wojsko. Później majątek przejęło Państwowe Nieruchomości Ziemskie.

ZESPÓŁ DWORSKI

Dwór zbudowany w latach 80-tych XIX wieku, przebudowany na początku XX. W sąsiedztwie zachowały się dwojaki i czworaki, spichlerz, stajnia i czterosilosowa suszarnia. Do dworu prowadzi aleja dojazdowa. Obok park krajobrazowy.

CETUŃ /Zetthun/

HISTORIA WSI

Wieś położona w gminie Polanów powiatu koszalińskiego. Po raz pierwszy wymieniona w 1346 roku(Sathun), później w 1456(Czattun), Sattun(1506)Zathun(1524), Zethun(1779-85), Zetthun(1836), Zettun(1896). W średniowieczu należała do możnego rodu von Glasenapp. Później należała do rodziny von Ramin. W 1910 roku dobra były w rękach rodziny Behrens. Majątek liczył 1121 ha gruntów. W 1928 roku majątek w posiadaniu Oscara Caminneci i liczył 1557 ha gruntów.

Cetuń, zachodniopomorskie

ZESPÓŁ PAŁACOWY

W środkowej części wsi około 200 m od głównej drogi położony jest pałac neogotycki z XIX wieku, z wewnętrznym dziedzińcem, trzykondygnacyjny z użytkowym poddaszem, zbudowanym na planie prostokąta. We wnętrzu zachowało się w większości oryginalne ozdoby, kominki, stolarka. Pałac położony w parku krajobrazowym. Od północy graniczy z Jeziorem Wielkim.

Cetuń 1932, zachodniopomorskie

Chełm Dolny /Wartenberg/

 

 

 HISTORIA WSI I MAJĄTKU

Wieś położona w gminie Trzcińsko-Zdrój powiatu gryfińskiego. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1337 roku, ale początki sięgają XIII wieku, w których mowa była o założeniu na tym terenie miasta. W XIV wieku właścicielem majątku był Hasso von Wedel. W XVIII wieku następuje podział wsi na część chłopską należącą do urzędu miasta w Dębnie, majątek należał do rodziny von Waldow.  W połowie XIX wieku majątek należał wraz z folwarkiem Johannishof do Richtera. Od 1882 roku właścicielem majątku zostaje rodzina von Tresckow w osobie Hermanna von Tresckow. Buduje dwór oraz zakłada okazały park nad brzegiem jeziora. Rodzina von Tresckow pozostaje właścicielem wsi do 1945 roku. Ostatnim posiadaczem majątku do 1945 jest Jurgen von Tresckow. Bratem Jurgena był generał Henning Hermann Robert Karl von Tresckow, od początku opowiadający się za usunięciem Hitlera. Po nieudanym zamachu na Hitlera w Wilczym Szańcu, popełnił samobójstwo. Pochowany w mauzoleum rodzinnym w Chełmie Dolnym, po miesiącu zwłoki ekshumowane przez Gestapo i spalone w obozie koncentracyjnym w Sachsenchausen. Po wejściu wojsk rosyjskich do majątku, od kul żołnierzy radzieckich ginie właścicielka majątku wraz z synem a sam pałac zostaje spalony.

 TreskauRodzina von Tresckow to stary pruski ród, po raz pierwszy wymieniony w roku 1336/Henricus von Treskowe/. Pierwsze nadania ziemskie otrzymał w okolicach miasta Rathenow. W wieku XIX i XX posiadał liczne dobra w okolicach Poznania oraz Myśliborza.

Są dwie gałęzie rodu- starsza linia pisząca się z dodaniem „c” i młodsza rozpoczynająca się od Zygmunta Ottona Treskow, nobilitowanego w roku 1797. Był on nieślubnym synem Alberta Zygmunta Fryderyka von Treskow.

Chełm Dolny, zachodniopomorskie

HERBY POZOSTAŁYCH WŁAŚCICIELI WSI

Waldow (3)

Wedel (5)

Chełm Dolny

 

CHEŁM ŻARSKI /Kulm/

Wieś położona w gminie Lubsko powiatu żarskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1300 roku(Cholmen). W 1553 roku należała do rodu von Kalckreuth. W XVIII wieku była własnością rodu von Knobelsdorff– wymieniony Karl Ludwig von Knobelsdorff zmarły w 1758 roku. Później jest w rękach rodu von Dallwitz– wymieniony Johann Friedrich von Dallwitz, zmarły w 1783 roku. W 1800 roku wchodzi w skład majątku w Dłużku, którego właścicielem w tym czasie jest rodzina von Thielau. Od 1818 roku majątek posiada rodzina von Wiedebach z Biecza, później rodzina Wilke. Od 1929 roku dobra są własnością rodu von Mosch, która posiada je do 1945 roku. Prawdopodobnie ostatnim właścicielem dóbr był Erich von Mosch zmarły w 1945 roku.

Na zachodnim krańcu wsi położony był zespół dworski, po którym pozostały jedynie resztki parku krajobrazowego.

Chełm Żarski 1939, lubuskie

CHEŁMEK /Kölmchen/

HISTORIA WSI

Wieś położona w powiecie nowosolskim posiada metrykę średniowieczną. Mało wiemy o właścicielach wsi. Pierwszym wzmiankowanym w 1447 r. właścicielem majątku ziemskiego był Nikel Zefelth (Sefeld). Przez pewien czas Chełmek wchodził w skład majątku Lubięcin, którego właścicielem w tym czasie była rodzina von Niesemeuschel. W XVI w. posiadłość ziemska znajdowała się w rękach rodziny von Kalckreuth/ na stronie Lubuskiego Konserwatora Zabytków- rodzina von Kreckwitz/, w 1667 r. należała do Melchiora von Dyherrn. W XVIII wieku wieś w rękach rodziny von Kottwitz. W 1758 r. Adam Melchior von Kottwitz sprzedał posiadłość Friedrichowi Hansowi Carlowi von Schönaich. W 1845 r. Chełmek należał już do rodziny Pignatelli książąt Acerenza i Belmonte, spokrewnionej z rodziną von Biron przez małżeństwo Joanny Katarzyny von Biron, córki Piotra Birona, właściciela Żagania,  z Francesco Pignatelli. W 1864 r. majątek należał do Ludwika von Schönaich, a po 1868 r. do rodziny książęcej Hohenzollern – Hechingen. W 1933 r. posiadłość należała do rodziny von Rothenburg. Po zakończeniu II wojny światowej wieś nosiła nazwę Kochanowo. Majątek ziemski, do którego należały folwarki Sabinengrund, Adelheidhof i Köhlerei rozparcelowano a zbudowania folwarczne przejęły Lasy Państwowe, które użytkują obiekty do dnia dzisiejszego. W latach 80. XX w. zmieniono nazwę miejscowości na obecną.

Kalckreut

Dyherrn

von Kottwitz1

Schonaich-Carolath

Pignatelli

Hohenzollern-Hechingen

 Rothenburg (6)

Chelmek- dwor

chelmek-palac

lubiecin-nowa-sol-lubuskie

 

ZESPÓŁ DWORSKO-FOLWARCZNY ORAZ PAŁACOWO-DWORSKI

We wsi dwa założenia- na granicy z Lubięcinem założenie dworsko-folwarczne, z istniejącymi do dzisiaj budynkami gospodarczymi, podwórzem oraz budynkiem mieszkalnym-może przebudowany dwór. Na południowym krańcu wsi drugie założenie składające się z pałacu i dworu, założenia parkowego. Prawdopodobnie budynek pałacu zbudowany na murach starszej budowli, wielokrotnie przebudowywany i rozbudowywany. Czy stojący obok pałacu  dwór był jednością z pałacem- nie wiadomo. Przy rozbudowie pałacu założono park krajobrazowy położony w części południowej założenia. Do całości założenia prowadziła brama wjazdowa.

Chełmek 1894 2, lubuskie