GŁĘBOKIE-PILCHOWO-SZCZECIN /Vw. Glambeck/

Obecnie osiedle administracyjne Szczecina, położone w rejonie Zachów, składające się z dwóch części miasta: Głębokie i Pilchowo. Na terenie osiedla, przy głównej drodze, na ul. Zegadłowicza 16 położony był folwark należący do majątku w Bezrzeczu, założony prawd. w XVIII wieku przez rodzinę von Ramin. Pozostałością budynek prawdopodobnie administracji folwarku(były dwór), obecnie należący do parafii rzymskokatolickiej pw. Św. Brata Alberta.

GUMIEŃCE-SZCZECIN /Scheune/

Była wieś obecnie jedna z dzielnic Szczecina. Należąca w średniowieczu do kościoła św. Jakuba w Szczecinie wzmiankowana w 1253, 1293, 1308 i 1309 roku. Na jej terenie położony był majątek powstały na początku XIX wieku, obecnie położony przy ul. Husarów. Po wyodrębnieniu w 1810 roku gruntów powstaje majątek będący własnością rodziny Bornfeld a następnie Ruckforth. Kolejnym właścicielem majątku zostaje Carl Wilhelm Schultz zmarły w 1841 roku. W 1861 roku dobra na licytacji zakupuje Mathilda Germershausen, z domu Schultz. Rodzina Germershausen posiadała majątek do 1945 roku. W 1910 roku dobra liczyły 245 ha gruntów i należały do E. Germershausen. W 1928 roku majątek liczący 224,5 ha gruntów należał do Pani Marty Germershausen, administrowany przez W.Kutschke. Po II wojnie światowej na terenie majątku istniało PGR. Obecnie należy do Agencji Rozwoju Regionalnego.

Zespół dworsko-folwarczny składa się z dworu z pierwszej połowy XIX wieku, przebudowanego i rozbudowanego w drugiej połowie XIX wieku. Obok park krajobrazowy oraz budynki gospodarcze.

ŻARCZYN /Gross Schönfeld/

Wieś położona w gminie Widuchowa powiatu gryfińskiego. Początki wsi sięgają średniowiecza. We wsi majątek należący do władcy Prus, w 1870 roku do skarbu państwa, mający 692 ha gruntów. Do 1939 roku nadal własność państwa pruskiego. Dzierżawiony. W 1910 roku majątek liczący 719,61 ha gruntów dzierżawiony przez rodzinę Niemann. W 1928 roku majątek liczący 557 ha gruntów dzierżawiony przez Johanna Riemann.

W południowo-zachodniej części wsi położony był zespół dworski.

WARNIŁĘG /Warlang/

Wieś położona w gminie Złocieniec powiatu drawskiego. Powstała w XVI wieku należała do rodu Golczów-von der Goltz– wymieniony w 1595 roku dziedzic części wsi Jerzy Golcz pochodzący z czarnej linii Golczów ze Starego Worowa. W XVII wieku należała do Balthasara Golcza-von der Goltz(+1642), właściciel Siemczyna, części Piaseczna, Warniłęgu, który za 5000 polskich florenów zakupił wieś od Johanna Golcza ze Starego Worowa. Po nim dobra dziedziczy Georg Wilhelm Golcz-von der Goltz(*1635-+1687), właściciel Siemczyna, Rzepowa, Piaseczna i Mirosławca. W 1868 roku właścicielem majątku był Richard Hermann Otto Oerthling.  W XIX i do lat 20-tych  XX wieku majątek posiadała rodzina von der Heydt– wymieniony Wilhelm von der Heydt(*06.08.1868-+21.11.1932), który w 1884 roku ożenił się z Marie Louise Oerthling, córką właścicieli majątku. W 1910 roku dobra liczyły 934 ha gruntów. W 1928 roku majątek należący do Heinza von der Heydt liczył 938 ha gruntów. Prawdopodobnie około 1928 roku majątek zakupiła rodzina von Knobloch.

We wsi pozostałości po założeniu pałacowo-parkowym i dworskim.

SUMIAK /Kleefeld/

Wieś położona w gminie Nowogródek Pomorski powiatu myśliborskiego. Majątek we wsi istnieje prawd. od końca XIX wieku. W 1914 i 1929 roku dobra liczyły 278 ha i należały do W.Kray. Wśród właścicieli wymienia się Wilhelma Kornbach i Berth. Stӧsser.

We wsi dwór z końca XIX wieku , park krajobrazowy o powierzchni 1,5 ha oraz resztki zabudowy folwarcznej.

ŁĘCZYNA /Borkenstein/

Osada położona w gminie Stara Dąbrowa powiatu stargardzkiego. Dawny zespół folwarczny powstały na gruntach majątku należącego do rodu von Borck. Od 1828 roku majątek. W XIX wieku należał do rodziny Assman. W 1879 roku majątek ich liczył 237,81 ha gruntów. Na początku wieku XX w posiadaniu rodziny Knappe. W 1910 roku kiedy właścicielem majątku był Max Knappe dobra liczyły 258 ha gruntów. Ostatnim właścicielem majątku była rodzina Schrader. W 1928 roku majątek posiadał Bruno Schrader a dobra liczyły 237 ha gruntów.

Zespół dworski

We wsi dwór z XIX wieku, parterowy, kryty dachem dwuspadowym, podpiwniczony.

PARGOWO /Pargow/

Wieś położona w gminie Kołbaskowo powiatu polickiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1240 roku, kiedy książę pomorski Barnim I pod jurysdykcją swojego kuzyna księcia Warcisława III nadał wieś biskupowi Konradowi III z Kamienia Pomorskiego. W 1336 roku połowa wsi należała do  kościoła Św. Marii w Szczecinie. We wsi w XIV-XV wieku istniało kilka majątków. W XIV wieku część wsi należała do Konrada von Eicholz. Po jego śmierci przejęte dobra przez miasto Gryfino. Później należała do rodu von Elsholz(Eicholtz)- może ponownie do rodziny von Eicholz.  W 1373 roku część wsi w posiadaniu rycerskiego rodu von Steinbeke, wymarłego w XVII wieku. Należała wtedy do Clausa i Henninga von Steinbeck. W 1458 roku prawdopodobnie od rodziny von Steinbeck majątek zakupił Philipp von Wussow. Dobra we wsi rodzina von Wussow posiadała od co najmniej 1378 roku. Część wsi w 1474 roku była w posiadaniu rodu von Oldenslet, wymarłego w XV/XVI wieku, część należała do Nicolausa i Henninga von Wussow.  W 1477 roku wymieniony był Peter von Wussow. W 1530 roku nadal połowa wsi należała do kościoła maryjnego w Szczecina, druga w rękach rodu von Wussow.  W 1628 roku we wsi majątek posiada rodzina von Ramin. W 1631 roku część wsi należała do rodu von der Osten– wzmiankowany Christoph von der Osten. W 1698 roku Sofia Eleonora von Wussow podarowała kościołowi kielich. Z rodu von Wussow wzmiankowany Carl Heinrich von Wussow w 1691 i 1706 roku. W 1729 roku od kapitana Carla Heinricha von Wussow majątek wydzierżawia na lat 15 senator Immanuel Willich. Po jego śmierci majątek w rękach wdowy a po jej śmierci w roku 1761 w rękach spadkobierczyń: Sophii Johanny Buller, z domu Willich oraz Charlotty Gertrudy Polzenhagen, z domu Willich, które to zwróciły się do dwóch żyjących braci von Wussow o przedłużenie dzierżawy majątku na następne 30 lat. W 1770 roku we wsi dobra posiadał David Christian Krause. Po nim majątek odziedziczyli synowie: George Carl Wilhelm i Bernd Bogislaw Wilhelm, którzy zostali w 1787 roku nobilitowani przez króla Friedricha Wilhelma II. Około 1800 roku po wygaśnięciu dzierżawy dla spadkobierców senatora Immanuela Willich, bracia Carl Heinrich i Philipp Otto Ludwig von Wussow sprzedali dobra rodzinie von Krause. Rodzina von Krause około 1828 roku sprzedała dobra Georgowi Augustowi Friedrichowi Karbe, nobilitowany w 1840 roku przez króla Friedricha Wilhelma IV. Po śmierci Georga Augusta Friedricha von Karbe w 1845 roku majątek w rękach Gustava Meyer. Dzierżawcą a później właścicielem majątku został Carl Friedrich Julius Engel. W 1879 roku majątek liczył 601 ha gruntów. Na  przełomie wieku XIX i XX dobra w posiadaniu niejakiego Durow. Ostatnim właścicielem majątku liczącego 628 ha gruntów był Georg Nicolai.

W północno-wschodniej części wsi resztki zespołu dworskiego. 

NOWA STUDNICA /Neu-Stüdnitz/

Wieś położona w gminie Tuczno powiatu wałeckiego. W 1584 roku należała do Rüdigera von Wedel. W 1828 roku majątek w posiadaniu rodziny Ruhe. Na przełomie XIX-XX wieku dobra posiada rodzina Pӓch. Ostatnim właścicielem majątku była rodzina Frahne.

W południowo-zachodniej części wsi położony był majątek ziemski składający się z dworu i zabudowań gospodarczych. Jeszcze w 1986 roku stał dwór. Obecnie rozebrany.

LUBNO /Lüben/

 

Wieś położona w gminie Wałcz powiatu wałeckiego. Wzmiankowana w 1500r. Od XV wieku należała do rodziny von der Goltz z Kębłowca. W XV wieku wzmiankowany Gerhard von der Goltz(+ok.1460). Jego synem był Nicolaus von der Goltz(*ok.1450-+ok.1510). Jego synem był wymieniony w XVI wieku George von der Goltz I(+1540). Po nim dobra dziedziczy syn George Günther von der Goltz II(*ok.1476-+ok.1565). Synem Georga Günthera był  Conrad von der Goltz I, zmarły po 1581 roku W XVI wieku wzmiankowani również bracia Johann von der Goltz(*1545-+1607) i Ewald von der Goltz(+1603). Dobra odziedziczył syn Conrada, Conrad von der Goltz II(+1643), ożeniony z Dorotheą von dem Borne(+1620). Ich syn Günther (+1665) ożenił się z Elisabeth Marią von Blanckenburg(+po1666). Ich córka Elisabeth Marie von der Goltz(*1643-+1698) wyszła za mąż za Georga Wilhelma von der Goltz(*1635-+1687) z Siemczyna na Pomorzu. Kolejni właściciele wsi z rodu von der Goltz: Conrad Reimer baron(*04.11.1620-+10.03.1688) ożeniony z Ideą von Dewitz, Georg Günther baron(*16.01.1654-+26.05.1716), Johann Siegismund baron(*1650-+06.03.1719) brat Georga Günthera, Johann baron(*27.12.1697-+1749), Christian Heinrich Günther(*09.12.1725). Na przełomie XVIII/XIX wieku należy do Karla Georga Ferdinanda von Falkenhayn(*15.11.1749-+21.06.1823), żonatego z Auguste Henriette von der Goltz(*09.08.1746-+18.09.1807). Pod koniec XIX wieku majątek w posiadaniu Maximiliana Caspara von Klitzing(*13.04.1815-+01.02.1902).

We wsi ruiny pałacu zbudowanego około 1821 roku. W sąsiedztwie park krajobrazowy z połowy XIX wieku o pow. 5, 0 ha. Obok resztki założenia folwarcznego.

KRĄPIEL /Schöneberg/

Wieś położona w gminie Stargard powiatu szczecińskiego. W 1255 roku własność rodu von Brusewitz. W 1333 roku przez nadania księcia Ottona należy do miasta Stargard. W średniowieczu lenno rodu von Wedel z Krępcewa. W 1496 roku własność Dionizego von Wedel z Krzywicy. W 1778 roku wieś od Lupolda von Wedel zakupiła Fryderike Rosa baronowa von der Goltz z domu von Vanselow. W 1794 roku dobra należa do Ottona Fredericka von  Bonin. W 1850 roku dobra posiada Silber, właściciel Starzyna. Ponownie w rękach rodzinu von Bonin. W 1911 roku własność fundacji rodzinnej Ottona von Bonin. Zarządcą majątku był von Zalewski. Ostatnim właścicielem majątku był Fritz Gustaw von Hagen(*1901).

PAŁAC

Na terenie wsi założenie pałacowo-parkowe oraz folwarczne. Pałac zbudowany w 1859 roku przez rodzinę von Bonin, przebudowany na początku XX wieku. Zbudowany na planie prostokąta, z charakterystyczną cylindryczną basztą od północy. Obok park  zaprojektowany przez Petera Josepha Lenne. W sąsiedztwie zabudowania gospodarcze- obora, owczarnia, stodoła oraz gorzelnia. Obecnie własność prywatna.

WOJANÓW /Schildau/

Wieś położona w gminie Mysłakowice powiatu jeleniogórskiego. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1281 roku kiedy należał do Eberharda von Schildau. W 1361 roku własność Hansa von Zedlitz, w 1488 roku Dittricha von Runge, w 1470 roku Nicola von Zedlitz, w 1520 roku Petera von Runge. Ponownie w rękach rodu von Zedlitz od 1532 roku. Część wsi była w rękach rodu von Schaffgotsch, którą w 1566 roku odkupił Christoph von Zedlitz. Posiadali Wojanów do 1727 roku, kiedy majątek wykupił węgierski arystokrata Johann Franz hrabia Karwath. Po jego śmierci w 1730 roku  dobra dziedziczy jego jedyny syn, Franz Maximilian hrabia von Karwath żonaty z Kathariną Karoline hrabianką Henckel von Donnersmarck. W 1747 roku majątek zakupiła Clara hrabina von Frankenberg, z domu baronówna Matuschka. Od niej w 1755 roku dobra wykupił Daniel von Buchs(*1707-+1779). W 1817 roku od Daniela von Buchs majątek zakupił Karl Heinrich Sigismund von Rothkirch. W 1831 roku Wojanów zakupił tajny radca sprawiedliwości Karl Albrecht Wilhelm baron Ike-Duninowski(*1798-+1864). Pochodził ze szwedzkiej rodziny Ike Klofrerskiold. W 1829 roku ożenił się z Luise Marchand. W 1844 roku otrzymał tytuł barona z predykatem Duninowski od nazwy majątku Duninów położonego na Mazowszu.  W 1839 roku sprzedał pałac królowi pruskiemu, Fryderykowi Wilhelmowi III, który podarował go córce, księżniczce Luise, zamężnej za księcia Fryderyka, brata króla holenderskiego Wilhelma II. Kolejnym dziedzicem dóbr była ich córka Marie księżna zu Wied-Neuwied(*1841-+1910), księżniczka Niderlandów. W 1908 roku Wojanów zakupił Karl Krieg z Olszanicy. Od 1927 roku pałac z majątkiem nabyli konsul dr Kurt Effenberger z Wrocławia i Wilhelm Kammer. Posiadali dobra do 1945 roku.

  

 Pałac

W latach 1603-1607 Nickel von Zedlitz und Nimmersath buduje renesansowy dwór. Zniszczony w trakcie wojny trzydziestoletniej odbudowany przez Christopha von Zedlitz w 1667 roku. Przebudowany w 1754 roku przez Daniela von Buchs. W 1832-33 baron Ike zmodernizował, przebudował i rozbudował pałac. Kolejna przebudowa miała miejsce za czasów księżnej Luise. Kolejne przebudowy i modernizacje miały miejsce w latach 1889, 1899, 1906.